રાજકોટ, [જૂન ૬, ૨૦૨૫]: સનાતન ધર્મમાં એકાદશીના વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે, અને તેમાં પણ નિર્જળા એકાદશીને સૌથી મોટી એકાદશી માનવામાં આવે છે. આજે શુક્રવાર, 6 જૂન, 2025 ના રોજ નિર્જળા એકાદશીનો પવિત્ર દિવસ છે. તેને ભીમસેન એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે મહર્ષિ વ્યાસે મહાબલી ભીમસેનને આ વ્રત કરવાનું કહ્યું હતું. એવી માન્યતા છે કે જે વ્યક્તિ આખા વર્ષ દરમિયાન એકાદશીનું વ્રત ન કરી શક્યો હોય, તે જો નિર્જળા એકાદશીનું વ્રત સંપૂર્ણ વિધિ-વિધાન અને નિયમ-સંયમ સાથે કરે તો તેને વર્ષભરની 24 એકાદશીનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
દેશભરના મંદિરોમાં વિશેષ આયોજન:
નિર્જળા એકાદશીના વ્રતધારીઓ માટે દેશના મુખ્ય મંદિરોમાં વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. ભક્તોને રાહત આપવા માટે મંદિરોમાં કુલર લગાવવામાં આવ્યા છે, અને સવારથી રાત સુધી ભજન-કીર્તન માટે મંડળીઓને આમંત્રિત કરવામાં આવી છે. આખો દિવસ મંદિરોમાં ભક્તિમય માહોલ છવાયેલો રહેશે.
એકાદશી પર દાન-પુણ્યનું વિશેષ મહત્વ:
મધ્ય પ્રદેશના ગ્વાલિયરના જ્યોતિષાચાર્ય પંડિત રવિ શર્માએ જણાવ્યું કે, એકાદશી પર દાન-પુણ્યનું વિશેષ મહત્વ છે. એકાદશી તિથિ 5 જૂનની રાત્રે 2 વાગ્યેને 18 મિનિટે શરૂ થઈ ગઈ હતી અને 7 જૂનની સવારે 4 વાગ્યેને 50 મિનિટ સુધી રહેશે. વ્રતનું પારણું 7 જૂને બપોરે 1 વાગ્યેને 44 મિનિટથી 4 વાગ્યેને 31 મિનિટ સુધી કરી શકાશે.
આ વર્ષની સર્વોત્તમ એકાદશી માનવામાં આવે છે. પંડિત શર્માએ વધુમાં જણાવ્યું કે, "નિર્જળા વ્રત કરવાથી ચંચળતા નહીં, પણ તમારી સ્થિરતા જાગે છે. શરીર નહીં, પણ તમારી ઈચ્છાશક્તિ સક્રિય થાય છે." જ્યારે ઇન્દ્રિયો પણ ઉપવાસ કરે છે, ત્યારે જ પાપોનો નાશ થાય છે.
વ્રતનો મહિમા અને દાન:
આ વ્રત ભીમસેન દ્વારા પૂછવામાં આવ્યું હતું કારણ કે તેઓ બળશાળી હોવા છતાં અન્નનો ત્યાગ કરી શકતા ન હતા. ત્યારે મહર્ષિ વ્યાસે તેમને કહ્યું કે તેઓ વર્ષમાં ફક્ત એક દિવસ — નિર્જળા વ્રત કરે, જે તેમને અન્ય તમામ વ્રતો જેટલું ફળ આપશે.
નિર્જળા એકાદશીના દિવસે મોસમી ફળો જેવા કે કેરી, બાંટી, તરબૂચ, સાથે જળથી ભરેલો માટીનો ઘડો અને હાથના પંખાનું દાન કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે શ્રદ્ધાળુઓ મંદિરોમાં આ વસ્તુઓનું દાન કરીને સુખ-સમૃદ્ધિ અને મોક્ષની કામના કરે છે. (નઈદુનિયા વેબસાઈટ માંથી સાભાર)