લંડન : ભારતીય બેંકોના હજારો કરોડ રૂપિયાના દેવાળામાં સપડાયેલા અને હાલ યુકેમાં પ્રત્યાર્પણનો સામનો કરી રહેલા ભાગેડુ ઉદ્યોગપતિ વિજય માલ્યાએ ભારતના વ્યવસાયિક વાતાવરણ પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. રાજ શમાનીના પોડકાસ્ટ 'ફિગરિંગ આઉટ' પર બોલતા, માલ્યાએ દાવો કર્યો કે ભારતમાં 'વ્યવસાય કરવાની સરળતા' (Ease of Doing Business) માત્ર એક દંતકથા છે, કારણ કે 'આત્યંતિક નિયમો અને અમલદારશાહીના ભારતીય DNAમાં ઊંડા મૂળિયા' રહેલા છે.
માલ્યાએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "ભારતમાં વ્યવસાય કરવાની કોઈ સરળતા નથી. તે ભારતીય ડીએનએમાં છે. રાજ્ય કે કેન્દ્રીય સરકાર ગમે તે કહે, રસ્તામાં અમલદારશાહી અને રાજકીય અવરોધો છે."
૨૯ મુખ્યમંત્રીઓને સાચવવા પડ્યા, ચૂંટણીમાં દેશ છોડીને જતો હતો:
માલ્યાએ ભારતમાં દારૂનો વ્યવસાય ચલાવવાના પોતાના અનુભવો વર્ણવતા જણાવ્યું કે, દરેક રાજ્યના પોતાના દારૂના કાયદાઓ હોવાથી તેમને તમામ ૨૯ રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલન સાધવું પડતું હતું. તેમણે ચોંકાવનારી કબૂલાત કરતા કહ્યું, "મારે ૨૯ મુખ્યમંત્રીઓના સારા પુસ્તકોમાં (સારી છબીમાં) રહેવું પડ્યું."
ચૂંટણી દરમિયાન રાજકીય પક્ષો દ્વારા દારૂ ઉદ્યોગ પાસેથી પ્રચાર ભંડોળની "ગેરવાજબી અને અવ્યવહારુ" માંગણીઓ થતી હોવાનો પણ તેમણે આરોપ લગાવ્યો. માલ્યાએ ખુલાસો કર્યો, "ચૂંટણી દરમિયાન, હું આવા સંપર્કો ટાળવા માટે દેશ છોડીને જતો રહેતો." અનધિકૃત ચુકવણીઓ કે લાંચ વિશે પૂછવામાં આવતા, તેમણે સીધો જવાબ આપવાનું ટાળીને કહ્યું, "હું તેની પુષ્ટિ કે ઇનકાર કરવાનો નથી... મને લાગે છે કે તમે ભારતને એટલું જ જાણો છો જેટલું હું ભારતને જાણું છું," જે સ્પષ્ટપણે લાંચખોરી તરફ ઈશારો કરે છે.
'મારી સ્વતંત્રતા પાસપોર્ટ રદ થયા તે દિવસે સમાપ્ત થઈ':
૨૦૧૬માં નાણાકીય ગેરવર્તણૂકના આરોપો વચ્ચે પાસપોર્ટ રદ થયા પછી ભારત છોડી દેનાર માલ્યાએ સરકાર દ્વારા પોતાની સાથે અન્યાયી વર્તન કરાયાનો દાવો કર્યો. "મારી સ્વતંત્રતા તે દિવસે સમાપ્ત થઈ ગઈ જે દિવસે તેઓએ મારો પાસપોર્ટ લીધો," તેમણે કહ્યું. તેમણે ભંડોળની વસૂલાત પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, દાવો કર્યો કે રૂ. ૬,૨૦૩ કરોડના દેવા ટ્રિબ્યુનલના ચુકાદા કરતાં બમણાથી વધુ રકમ વસૂલ કરવામાં આવી હતી. "જો મેં બેંકો સાથે છેતરપિંડી કરી હોય, તો સરકારે આટલી બધી રકમ કેવી રીતે વસૂલ કરી?" તેમણે સવાલ કર્યો.
ન્યાયી ટ્રાયલનું વચન મળે તો ભારત પાછા ફરવા તૈયાર:
માલ્યાએ શરતી રીતે ભારત પાછા ફરવાની પણ ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે, "જો મને ન્યાયી ટ્રાયલની ખાતરી આપવામાં આવે, તો હું તેના વિશે ગંભીરતાથી વિચારીશ."
પૂર્વ સહયોગીઓનો સાથ છૂટ્યો, કિરણ મઝુમદાર-શો જ સાચા મિત્ર:
ભારત છોડ્યા પછી તેમના મોટાભાગના રાજકીય અને વ્યવસાયિક સંપર્કોએ તેમની સાથે સંબંધો તોડી નાખ્યા હોવાનું માલ્યાએ જણાવ્યું. "એક રાજકારણીએ મને કહ્યું, 'જો અમે તમારી સાથે મળીશું, તો આ સરકાર અમારી પાછળ આવશે,'" તેમણે ઉમેર્યું. તેમણે બાયોકોનના સ્થાપક કિરણ મઝુમદાર-શોનો ઉલ્લેખ એવી વ્યક્તિ તરીકે કર્યો જે મુશ્કેલ સમયમાં તેમની સાથે સંપર્કમાં રહી અને તેમને "બહેનની જેમ" બોલાવતી. માલ્યાએ કહ્યું, "મુશ્કેલ સમયમાં, તમે શીખો છો કે તમારા સાચા મિત્રો કોણ છે."
કિંગફિશર સ્ટાફની માફી માંગી, ૨૦૦૮ના સંકટને દોષ આપ્યો:
વિજય માલ્યાએ કિંગફિશર એરલાઇન્સના ભૂતપૂર્વ કર્મચારીઓને ચૂકવવામાં ન આવેલા પગાર બદલ જાહેર માફી માંગી. તેમણે સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું કે કોર્ટના પ્રતિબંધોને કારણે તેઓ ભંડોળ મુક્ત કરી શક્યા ન હતા. "હું કહીશ કે, જે બન્યું તેના માટે મને ખૂબ જ દુઃખ છે... મને ખૂબ જ દુઃખ છે કે તેમાંના કેટલાકને તેમના પગાર ચૂકવવામાં આવ્યા નથી, મારી પાસે કોઈ બહાનું નથી, હું સંપૂર્ણ જવાબદારી લઉં છું પરંતુ જેઓ સાંભળવા માંગે છે તેમના માટે, કર્ણાટક હાઇકોર્ટમાં ડિપોઝિટમાં પૈસા પડ્યા હતા," તેમણે કહ્યું. તેમણે કર્મચારીઓને ચૂકવણી કરવા માટે ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી માંગવા માટે કોર્ટમાં અરજી પણ કરી હતી, પરંતુ બેંકોએ વાંધો ઉઠાવતા કોર્ટે તેમની વિનંતી નકારી કાઢી.
પોડકાસ્ટ દરમિયાન, માલ્યાએ ૨૦૦૮ના વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી દરમિયાન કિંગફિશર એરલાઇન્સ દ્વારા સામનો કરવામાં આવેલા આર્થિક પડકારો વિશે પણ વાત કરી. તેમણે તત્કાલીન નાણામંત્રી પ્રણવ મુખર્જી સાથેની વાતચીત યાદ કરતા કહ્યું કે તેમણે કામગીરી ઘટાડવા માટે સંપર્ક કર્યો હતો, પરંતુ સરકારે હવાઈ જોડાણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંપૂર્ણ કામગીરી જાળવી રાખવાનું કહ્યું, જેનાથી એરલાઇન પર આર્થિક બોજ વધ્યો.