બેઇજિંગ : વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી દેશોમાં તણાવ વધ્યો છે કારણ કે ચીન દ્વારા દુર્લભ ખનિજો (રેર અર્થ મિનરલ્સ) અને તેનાથી બનતા ચુંબકોની નિકાસ માટે વધુ લાઇસન્સ મંજૂર કરાયા હોવા છતાં, વૈશ્વિક બજારોમાં તેની અછત યથાવત છે. આ ચુંબકો કાર, ડ્રોન, ફેક્ટરી રોબોટ્સ, મિસાઇલો અને અન્ય અતિ-આધુનિક તકનીકો માટે અનિવાર્ય હોવાથી, પશ્ચિમી દેશોની ફેક્ટરીઓમાં ઉત્પાદન પર ગંભીર અસર પડી રહી છે. ચીન આ ચુંબકોના વિશ્વના ૯૦ ટકા પુરવઠાનું ઉત્પાદન કરે છે, જે તેને આ ક્ષેત્રમાં અપ્રતિમ વર્ચસ્વ આપે છે.
ધીમી ગતિ અને પ્રતિબદ્ધતા:
ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલયે તાજેતરના દિવસોમાં દુર્લભ ખનિજ ચુંબકના શિપમેન્ટ માટે વધુ નિકાસ લાઇસન્સ જારી કરવાનું શરૂ કર્યું છે, પરંતુ તેની ગતિ અત્યંત ધીમી રહી છે. બે મહિના પહેલા ૪ એપ્રિલે લાદવામાં આવેલી કડક લાઇસન્સિંગ આવશ્યકતાઓ પ્રત્યે ચીન હજુ પણ પ્રતિબદ્ધ હોય તેવું લાગી રહ્યું છે, જેના કારણે પુરવઠામાં અવરોધ ચાલુ છે.
યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ઓટોમોટિવ ક્ષેત્ર સહિત અનેક ઉદ્યોગોમાં, તેમજ જાપાનમાં કેટલીક ફેક્ટરીઓમાં ચુંબકની તીવ્ર અછત વર્તાઈ રહી છે.
ટ્રમ્પ-જિનપિંગ મંત્રણા, છતાં અસ્પષ્ટતા:
ગુરુવારે ચીનના સર્વોચ્ચ નેતા શી જિનપિંગ સાથે લાંબી વાતચીત પછી, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે બંને નેતાઓએ દુર્લભ ખનિજો વિશે ચર્ચા કરી હતી. ટ્રમ્પે ઉલ્લેખ કર્યો કે દુર્લભ ખનિજો એક જટિલ વિષય હતો, પરંતુ ચીનની કડક નિકાસ લાઇસન્સિંગ આવશ્યકતાઓ વિશે કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે કેમ તે સ્પષ્ટ કર્યું ન હતું. રાષ્ટ્રપતિઓ સંમત થયા કે તેમના વરિષ્ઠ સહાયકો વધુ ચર્ચાઓ માટે ટૂંક સમયમાં મળશે.
જોકે, ચીનના સત્તાવાર નિવેદનમાં દુર્લભ ખનિજોનો કોઈ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. શુક્રવારે વિદેશ મંત્રાલયની દૈનિક બ્રીફિંગમાં પ્રવક્તા લિન જિયાન, ખનિજો વિશેના પ્રશ્નનો જવાબ આપવાનો ઇનકાર કરતા કહ્યું કે તે અન્ય એજન્સીઓનો વિષય છે. ગુરુવારે, વાણિજ્ય મંત્રાલયે ફક્ત એટલું જ કહ્યું કે તે તેના નવા નિયમો અનુસાર નિકાસ લાઇસન્સ જારી કરશે.
વૈશ્વિક ચેમ્બર્સની માંગણી:
ચીનમાં અમેરિકન અને યુરોપિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ બંનેએ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના દિવસોમાં થોડા વધુ નિકાસ લાઇસન્સ જારી કરવામાં આવ્યા છે. પરંતુ બંને જૂથોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વધુની જરૂર છે, કારણ કે વાણિજ્ય મંત્રાલય લાઇસન્સ માટેની વિગતવાર અરજીઓના મોટા બેકલૉગનો સામનો કરી રહ્યું છે.
ચીનમાં યુરોપિયન યુનિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના પ્રમુખ જેન્સ એસ્કેલન્ડે ચીનમાંથી વધુ નિકાસ માટે આગ્રહ કર્યો. તેમણે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું, "અમારા સભ્યો હજુ પણ નિકાસ લાઇસન્સ મંજૂરી પ્રક્રિયા સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, તે લાગતા સમય અને પારદર્શિતાના અભાવ બંનેને કારણે, અને આ હવે યુરોપ અને અન્ય દેશોમાં ઉત્પાદન લાઇનોને નકારાત્મક અસર કરી રહ્યું છે."
આ સ્થિતિ વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાની ચીન પરની નિર્ભરતા અને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને વધુ ઘેરો બનાવી રહી છે.