બેંગલુરુ : ભારતના ઝડપથી વિકસતા ફૂડ ડિલિવરી બિઝનેસમાં હવે એક નવા ખેલાડીની ધમાકેદાર એન્ટ્રી થવા જઈ રહી છે! જાણીતી બાઈક ટેક્સી સેવા પ્રદાતા રેપિડો (Rapido) એ ફૂડ ડિલિવરી સેગમેન્ટમાં પ્રવેશની જાહેરાત કરી છે. આ સેવા જુલાઈથી બેંગલુરુમાં શરૂ થવાની ધારણા છે. આ પગલું ઝોમેટો (Zomato) અને સ્વિગી (Swiggy) જેવી બજારમાં સ્થાપિત લિસ્ટેડ કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર બની શકે છે, કારણ કે રેપિડો કમિશન ઓછું રાખવાની યોજના ધરાવે છે, જેના કારણે ફૂડ ડિલિવરી માર્કેટમાં મોટી ઉથલપાથલ થવાની શક્યતા છે.
રેપિડોનો ગેમ-ચેન્જર પ્લાન: ૮-૧૫% કમિશન, ૪૦ લાખ રાઇડર્સ!
રેપિડો અત્યાર સુધી મુખ્યત્વે બાઇક ટેક્સી સેવા પ્રદાતા તરીકે કાર્યરત છે અને તેની પાસે ૪૦ લાખથી વધુ બાઇક રાઇડર્સનું વિશાળ નેટવર્ક છે, જે દરરોજ ૩૩ લાખથી વધુ રાઇડ્સ પૂરી પાડે છે. આ વિશાળ નેટવર્ક ફૂડ ડિલિવરી બિઝનેસમાં પ્રવેશ માટે રેપિડોને મોટો ફાયદો આપી શકે છે, કારણ કે તેને મોટા મૂડીખર્ચની જરૂર રહેશે નહીં.
સૌથી મોટી વાત એ છે કે, રેપિડો તેના રેસ્ટોરન્ટ ભાગીદારો પાસેથી ફ્લેટ ૮-૧૫% કમિશન વસૂલવાની યોજના ધરાવે છે. આની સરખામણીમાં, ઝોમેટો અને સ્વિગી સરેરાશ ઓર્ડર મૂલ્યના ૨૧-૨૨% સુધી કમિશન વસૂલે છે. અહેવાલો અનુસાર, રેપિડો AOV (સરેરાશ ઓર્ડર મૂલ્ય) ના આધારે પણ કમિશન નક્કી કરી શકે છે, જેમાં ૪૦૦ રૂપિયાથી ઓછા ઓર્ડર માટે નિશ્ચિત કમિશન ૨૫ રૂપિયા અને તેનાથી વધુ ઓર્ડર મૂલ્ય માટે ૫૦ રૂપિયા હોઈ શકે છે. આનો પાયલોટ ટેસ્ટ બેંગલુરુથી શરૂ થઈ શકે છે.
પડકારો અને સંભવિત અસરો: કોણ કોના પર ભારે પડશે?
સ્થાનિક બ્રોકરેજ ફર્મ ઇલારા કેપિટલે તેના અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે, રેપિડો દ્વારા કમિશનમાં ઘટાડો રાઇડર્સની કમાણીમાં વધારો કરી શકે છે, જે સકારાત્મક છે. જોકે, સમર્પિત ડિલિવરી કાફલાનો અભાવ એક ઓપરેશનલ પડકાર બની શકે છે. ફૂડ ડિલિવરી બજાર અત્યંત સ્પર્ધાત્મક બની ગયું છે અને ૩૦ મિનિટથી ઓછા સમયમાં ડિલિવરી નો ટ્રેન્ડ વેગ પકડી રહ્યો છે, જે રેપિડો માટે પડકારજનક રહેશે. ઝોમેટો અને સ્વિગી લગભગ એક દાયકાથી આ વ્યવસાયમાં છે અને તેમનો ઓપરેશનલ અનુભવ અને સરળ કામગીરી છે.
ઇલારા કેપિટલે વધુમાં જણાવ્યું કે, ભારતમાં ચેઇન રેસ્ટોરાંનો પ્રવેશ ફક્ત ૫% છે, જ્યારે વિકસિત અર્થતંત્રોમાં તે ૨૫-૨૯% સુધી છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે પ્રવેશ વધશે, ત્યારે ટેક રેટ્સ એટલે કે ટ્રાન્ઝેક્શન ફીમાં ઉછાળો આવશે, જે એકંદર ક્ષેત્ર માટે સકારાત્મક રહેશે.
ફૂડ ડિલિવરી વ્યવસાય ભારતમાં CY18-23 દરમિયાન ૪૦% CAGR ના દરે વધી રહ્યો હતો, જોકે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ વૃદ્ધિ ઘટીને ૧૫-૧૬% થઈ ગઈ છે. ભારતમાં ફૂડ ડિલિવરી બજાર ૨૦૨૪ સુધીમાં $૯.૫ બિલિયન થવાનો અંદાજ છે, જે મુખ્યત્વે જાહેરાત અને પ્રમોશન (A&P) પર ભારે ખર્ચ કરીને બનાવવામાં આવ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦-૨૨ દરમિયાન, એકલા Zomato એ A&P પર $૪૦૦ મિલિયન ખર્ચ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં, આગામી સમયમાં અન્ય ખેલાડીઓએ જાહેરાત અને પ્રમોશન પર ઓછો ખર્ચ કરવાની જરૂર પડશે. ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ માં, રેપિડો એ $૧.૧ બિલિયનના મૂલ્યાંકન પર $૨૯ મિલિયન એકત્ર કર્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં, જો તે આક્રમક સબસિડી આપે છે, તો ઝોમેટો અને સ્વિગી માટે નફાકારકતા જાળવી રાખવી થોડી મુશ્કેલ બની શકે છે.
ઇલારા કેપિટલે કહ્યું કે ONDC અને OLA એ પણ ફૂડ ડિલિવરી બિઝનેસમાં પ્રવેશ કર્યો હતો પરંતુ તેમની સમસ્યા છેલ્લા માઇલ કનેક્ટિવિટી હતી. આ રેપિડો સાથે એક પ્લસ પોઈન્ટ છે કારણ કે તેની પાસે ૪૦ લાખ રાઇડર્સનું નેટવર્ક છે. આ સાથે, તેઓ ઝોમેટો/સ્વિગીના સમર્પિત રાઇડર્સ સાથે સ્પર્ધા કરી શકશે. તાજેતરમાં, ૩૦ મિનિટથી ઓછા સમયમાં ડિલિવરી માટે સ્વિગી BOLT અને ઝોમેટો ક્વિક લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં વાસ્તવિક સમયમાં રાઇડર્સનો અભાવ એક મોટી સમસ્યા છે. આ કિસ્સામાં રેપિડોનો ફાયદો છે. ઇલારા કેપિટલે હાલમાં ઝોમેટો માટેનો લક્ષ્યાંક ૩૦૦ રૂપિયાથી ઘટાડીને ૨૮૨ રૂપિયા કર્યો છે, જે રેપિડોના આગમનની સંભવિત અસર સૂચવે છે.