નવી દિલ્હી : ભારતના પરંપરાગત વિદેશ નીતિના લક્ષ્યોને વધુ મજબૂત બનાવતા, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી કેનેડા પ્રવાસ દરમિયાન બે મહત્વપૂર્ણ યુરોપિયન દેશો, સાયપ્રસ અને ક્રોએશિયા ની મુલાકાત લેશે. સોમવારે (૯ જૂન, ૨૦૨૫) નવી દિલ્હીમાં સત્તાવાર સૂત્રોએ આ માહિતી આપી હતી. આ મુલાકાતોને રાજકીય તેમજ વ્યાપારિક દૃષ્ટિકોણથી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવી રહી છે.
પ્રધાનમંત્રી મોદી G-7 સમિટમાં ભાગ લેવા માટે કેનેડા જતા સમયે (૧૫-૧૭ જૂન) સાયપ્રસની મુલાકાત લેશે, અને પાછા ફરતી વખતે તેઓ ક્રોએશિયાની મુલાકાત લેશે. ક્રોએશિયાની આ મુલાકાત ૧૯૯૧ માં ભૂતપૂર્વ યુગોસ્લાવિયાના વિસર્જન પછી ભારતીય પક્ષ તરફથી પ્રથમ વડા પ્રધાન-સ્તરની મુલાકાત હશે, જે દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં નવા અધ્યાયની શરૂઆત કરશે.
સાયપ્રસની મુલાકાત: તુર્કીને કડક સંદેશ અને EU માં ભારતનું સમર્થન
નવી દિલ્હીના સૂત્રોએ સંકેત આપ્યો છે કે સાયપ્રસની મુલાકાત તુર્કી માટે એક કડક સંદેશ તરીકે સેવા આપશે. ઉલ્લેખનીય છે કે, તુર્કીએ મે મહિનામાં 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન પાકિસ્તાનને મદદ કરી હતી. આ મુલાકાત ઉચ્ચ-સ્તરીય સંપર્કોના સમયસર પુનરુત્થાન તરીકે પણ કાર્ય કરશે, કારણ કે સાયપ્રસ ૨૦૨૬ ના પહેલા ભાગમાં યુરોપિયન યુનિયન કાઉન્સિલનું પ્રમુખપદ સંભાળવા માટે તૈયાર છે. સાયપ્રસે ૨૨ એપ્રિલના રોજ પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાની સખત નિંદા કરી હતી અને સંકેત આપ્યો હતો કે તે EU-સ્તરની ચર્ચાઓમાં પાકિસ્તાન તરફથી સરહદ પાર આતંકવાદનો મુદ્દો ઉઠાવશે.
સાયપ્રસ કાશ્મીર મુદ્દા પર અને પાકિસ્તાન તરફથી સરહદ પાર આતંકવાદ પર ભારતને સતત સમર્થન આપી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, ભૂમધ્ય સમુદ્રી દેશ, જેનો ઉત્તરી સાયપ્રસના તુર્કી રિપબ્લિક અંગે અંકારા સાથે પ્રાદેશિક વિવાદ છે, તેણે યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી બેઠક, ન્યુક્લિયર સપ્લાયર્સ ગ્રુપ (NSG) અને આંતરરાષ્ટ્રીય અણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) માં પણ ભારતને ટેકો આપ્યો છે. પારસ્પરિક સંકેત તરીકે, ભારતે યુએનએસસીના ઠરાવો, આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને EU એક્વીસ અનુસાર સાયપ્રસ પ્રાદેશિક વિવાદના ઉકેલને ટેકો આપ્યો છે.
આ પહેલા પ્રધાનમંત્રી ઇન્દિરા ગાંધીએ ૧૯૮૨માં અને પ્રધાનમંત્રી અટલ બિહારી વાજપેયી ૨૦૦૨માં સાયપ્રસની મુલાકાતે ગયા હતા. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ડિસેમ્બર ૨૦૨૨માં નિકોસિયાની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે ૨૦૧૮માં મુલાકાત લીધી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે શ્રી મોદી સાયપ્રસના રાષ્ટ્રપતિ નિકોસ ક્રિસ્ટોડોલિડ્સને મળે તેવી અપેક્ષા છે.
ક્રોએશિયા: ભારતશાસ્ત્ર, સંરક્ષણ અને IMEC નું નવું દ્વાર
શ્રી મોદીની ક્રોએશિયાની મુલાકાતને દેશમાં અસ્તિત્વમાં રહેલી ભારતશાસ્ત્રની મજબૂત પરંપરા ને શ્રદ્ધાંજલિ તરીકે પણ વર્ણવવામાં આવી રહી છે. ઝાગ્રેબ યુનિવર્સિટી ઇન્ડોલોજીના ગંભીર અભ્યાસનું કેન્દ્ર રહ્યું છે, અને ક્રોએશિયા ઇસ્કોન (ઈન્ટરનેશનલ સોસાયટી ઓફ કૃષ્ણ કોન્શિયસનેસ) ની નોંધપાત્ર હાજરી માટે પણ જાણીતું છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં, આ સાંસ્કૃતિક સંપર્કોને વધતા સંરક્ષણ અને ટેકનોલોજીકલ સંબંધો દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવ્યા હતા. ક્રોએશિયન વિદેશ પ્રધાન ગોર્ડન ગ્રલિક-રેડમેને માર્ચ ૨૦૨૩ માં રાયસીના સંવાદમાં ભાગ લીધો હતો, જ્યારે તેમણે શ્રી જયશંકર સાથે સંરક્ષણ સહયોગ પર સમજૂતી પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ક્રોએશિયા મુલાકાતનું વધારાનું રાજદ્વારી મહત્વ છે કારણ કે તે બિન-જોડાણવાદી ભાગીદારો પ્રત્યે ભારતની સતત પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે, કારણ કે ભૂતપૂર્વ યુગોસ્લાવિયાના સ્થાપક પિતા, જોસિપ બ્રોઝ ટીટો, પણ ક્રોએશિયન હતા.
નવી દિલ્હીમાં અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો હતો કે ૨૦૨૩ માં નવી દિલ્હીમાં G-20 સમિટ દરમિયાન ભારત-મધ્ય પૂર્વ-યુરોપ આર્થિક કોરિડોર (IMEC) શરૂ થયા પછી તાજેતરના વર્ષોમાં સાયપ્રસ અને ક્રોએશિયા બંનેનું મહત્વ વધતું ગયું છે. ક્રોએશિયા અને સાયપ્રસને અહીં IMEC-સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સમાં "સંભવિત સહભાગીઓ" અને રોકાણકારો તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે. શ્રી મોદીની આગામી મુલાકાતનો સંદર્ભ સુયોજિત કરતા સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, ક્રોએશિયા, તેની વિશાળ દરિયાઈ સુવિધાઓ અને એડ્રિયાટિક સમુદ્ર પર બંદરો સાથે, IMEC પ્રત્યે ભારતની પ્રતિબદ્ધતા માટે અત્યંત આકર્ષક છે. આ મુલાકાતો ભારતની વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય પકડને વધુ મજબૂત બનાવશે.