નવી દિલ્હી : રાજધાની દિલ્હી હાલ ગરમીના પ્રચંડ મોજાની ઝપેટમાં છે, જ્યાં તાપમાનનો પારો આસમાને પહોંચતા ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા 'રેડ એલર્ટ' જારી કરવામાં આવ્યું છે. શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં મહત્તમ તાપમાન ૪૫.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બન્યું છે. ગરમીથી રાહત મેળવવા માટે બુધવારે હૈદરપુર વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ નજીક બાળકો નહેરમાં કૂદતા પણ જોવા મળ્યા હતા, જે ગરમીની ભયાનકતા દર્શાવે છે.
આગામી બે દિવસ ભારે, ૧૩-૧૪ જૂને પલટો શક્ય
IMD ના દૈનિક હવામાન બુલેટિન અનુસાર, દિલ્હી-NCR માં આગામી બે દિવસ સુધી 'ગરમીનું મોજું' ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે, જેમાં તાપમાન ૪૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ૪૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસની વચ્ચે રહેશે. બુધવારે સફદરજંગમાં ૪૩.૮ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું, જ્યારે આયાનગરમાં સૌથી વધુ ૪૫.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું હતું - જે બંને સામાન્ય કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. રાજધાનીમાં ભેજનું સ્તર ૩૯% પર મધ્યમ રહ્યું હોવા છતાં, ગરમી અને સૂકા દક્ષિણ-પશ્ચિમ પવનોના મિશ્રણથી અસ્વસ્થતામાં વધારો થયો છે.
જોકે, ૧૩ જૂન રાત્રે અને ૧૪ જૂને થોડી રાહત મળી શકે છે, કારણ કે પશ્ચિમી વિક્ષેપો (Western Disturbances) હળવો વરસાદ અને વાવાઝોડા સ્વરૂપે આવવાની શક્યતા છે. IMD ના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. નરેશ કુમારે PTI ને જણાવ્યું હતું કે, "દિલ્હી-NCR માં આજે અને કાલે રેડ એલર્ટ છે, ત્યારબાદ ૧૩ જૂને ઓરેન્જ એલર્ટ આવશે. પશ્ચિમી વિક્ષેપને કારણે ૧૩ જૂનની રાત્રે હળવો વરસાદ અને વાવાઝોડાની શક્યતા છે, જે થોડી રાહત લાવી શકે છે."
રેડ એલર્ટનો અર્થ અને સ્વાસ્થ્ય સલામતી
'રેડ એલર્ટ' નો અર્થ "પગલાં લો" (Take Action) ચેતવણી છે, જેમાં રહેવાસીઓને ગરમીના સંપર્કથી દૂર રહેવા, પૂરતું પાણી પીને હાઇડ્રેટેડ રહેવા અને બહારની પ્રવૃત્તિઓ મર્યાદિત કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે. આ ચેતવણી તમામ ઉંમરના લોકોને ગરમી સંબંધિત બીમારીઓ અને હીટ સ્ટ્રોક થવાની સંભાવનાની ખૂબ ઊંચી ચેતવણી આપે છે, અને ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલાથી જ કોઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો જેવા સંવેદનશીલ જૂથો માટે અત્યંત કાળજી લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ડૉ. નરેશ કુમારે વધુમાં જણાવ્યું કે, "ઉત્તરપશ્ચિમ ભારતમાં હાલ તીવ્ર ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. આગામી ૩-૪ દિવસમાં, પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન, જમ્મુ અને કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરી મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં ગરમીની સ્થિતિની અપેક્ષા છે. પંજાબ, હરિયાણા અને રાજસ્થાન આગામી ત્રણ દિવસ માટે રેડ એલર્ટ હેઠળ રહેશે."
હવાની ગુણવત્તા અને આગામી આગાહી
શહેરમાં હવાની ગુણવત્તા પણ ખરાબ રહી હતી, બપોરે ૨ વાગ્યે AQI (એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ) ૨૨૫ નોંધાયો હતો. IMD એ ૧૨ અને ૧૩ જૂને આંશિક વાદળછાયું વાતાવરણ રહેવાની અને વાવાઝોડા દરમિયાન ૬૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ધૂળ ઉડાવતા પવન ફૂંકાશે તેવી પણ આગાહી કરી છે.
IMD ના ડેટા અનુસાર, ૧૪ જૂન પછી તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો થવાની ધારણા છે, જેમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદથી ગરમીમાં થોડી વધુ રાહત મળવાની શક્યતા છે. ત્યાં સુધી, રાજધાની હાઈ એલર્ટ પર રહેશે કારણ કે ભારે તાપમાન આરોગ્ય અને સલામતી માટે ગંભીર જોખમો ઉભા કરે છે. નાગરિકોને હવામાન વિભાગની સૂચનાઓનું પાલન કરવા અને સાવચેતી રાખવા અપીલ કરવામાં આવી છે.