મુંબઈ : એક સમયે નાણાકીય પતન અને દિવાળિયાપણાની સાવચેતીભરી વાર્તા બની ગયેલા અનિલ અંબાણી હવે કોર્પોરેટ પુનરુત્થાનના સ્પષ્ટ સંકેતો જોઈ રહ્યા છે. તેમની બે મુખ્ય કંપનીઓ - રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (RInfra) અને રિલાયન્સ પાવર (RPower) - જૂન મહિનામાં અત્યાર સુધીમાં ૨૨% થી વધુનો ધમાકેદાર ઉછાળો નોંધાવ્યો છે. આ તેજી એક વ્યાપક રેલીનો ભાગ છે, જેમાં રિલાયન્સ પાવર એક વર્ષમાં ૧૭૩% અને રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ૧૪૧% નો જબરદસ્ત ઉછાળો નોંધાવી ચૂક્યા છે. આ અદભુત વળાંક સંકટગ્રસ્ત રિલાયન્સ ગ્રુપ માટે લાંબા સમયથી રાહ જોવાઈ રહેલા પુનરાગમનની પ્રબળ આશા જગાવી રહ્યો છે.
રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: કાનૂની વિજય અને શૂન્ય દેવાનો ચમત્કાર
રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણકારોનો નવો આત્મવિશ્વાસ આ મહિનાની શરૂઆતમાં મળેલી એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની રાહતને કારણે આવ્યો છે. નેશનલ કંપની લો એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (NCLAT) એ IDBI ટ્રસ્ટીશિપ સર્વિસિસ દ્વારા દાખલ કરાયેલી નાદારીની કાર્યવાહીને સ્થગિત કરી દીધી છે. એપેલેટ બોડીએ રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના દાવાને સ્વીકારી લીધો કે તેણે ધુરસર સોલાર પાવર પ્રાઇવેટ લિમિટેડના ₹૯૨.૬૮ કરોડના બાકી લેણાં સંપૂર્ણપણે ચૂકવી દીધા છે, જેનાથી કંપની પરથી એક મોટો બોજ દૂર થયો છે.
આની અસર તાત્કાલિક જોવા મળી હતી. કંપનીનો શેર, જે છેલ્લા એક મહિનામાં ૭૨.૫% અને છેલ્લા એક સપ્તાહમાં ૧૩.૪% ઉછળ્યો છે, તે તેજીનો માહોલ જાળવી રહ્યો છે. ટેકનિકલ મોરચે, તે તમામ મુખ્ય સિમ્પલ મૂવિંગ એવરેજથી ઉપર ટ્રેડ કરી રહ્યો છે, જ્યારે તેનો RSI ૭૬.૯ પર ઓવરબોટ ઝોનમાં છે, જોકે MACD હજુ પણ તેજીનો સંકેત આપે છે.
કાનૂની જીત ઉપરાંત, કંપની રણનીતિક રીતે પણ આગળ વધી રહી છે. તેણે તાજેતરમાં ₹૫,૦૦૦ કરોડનો સંરક્ષણ કરાર મેળવીને સ્વતંત્ર રીતે પૂર્ણ-કક્ષાના એરક્રાફ્ટ અપગ્રેડ પ્રોગ્રામનું સંચાલન કરનારી પ્રથમ ખાનગી ભારતીય કંપની બની છે, જે આગામી ૭-૧૦ વર્ષ સુધી ચાલવાની અપેક્ષા છે. આ ઉચ્ચ-મૂલ્યના સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ પ્રોજેક્ટ્સમાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક દર્શાવે છે.
નાણાકીય રીતે, રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના Q4FY25 ના પરિણામોએ પણ આ તેજીને ટેકો આપ્યો છે. કંપનીએ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ₹૩,૩૦૦ કરોડનું દેવું ઘટાડ્યા બાદ બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને શૂન્ય નેટ ડેટ જાહેર કર્યો છે. તેણે ₹૪,૩૮૭ કરોડનો એકીકૃત નફો નોંધાવ્યો છે, જે અગાઉના ક્વાર્ટરમાં ₹૩,૨૯૮ કરોડની ખોટમાંથી આકર્ષક પુનરાગમન દર્શાવે છે. તેનો એડજસ્ટેડ EBITDA ૬૮૧% વધીને ₹૮,૮૭૬ કરોડ થયો, જ્યારે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં તેની નેટવર્થ ત્રિમાસિક ધોરણે ૪૪% વધીને ₹૧૪,૨૮૭ કરોડ થઈ છે.
રિલાયન્સ પાવર: સૌર ઉર્જાના મેગા પ્રોજેક્ટ્સથી નવી ઉડાન
આ દરમિયાન, રિલાયન્સ પાવર પણ સકારાત્મક વિકાસના મોજા પર સવાર છે. કંપનીનો શેર મંગળવારે, ૧૦ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ ₹૬૭.૬૮ ની ૫૨-સપ્તાહની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો, જે એક મહિનામાં ૭૬%, છેલ્લા સપ્તાહમાં ૧૦% અને માત્ર જૂનમાં ૨૨.૪% નો ઉછાળો દર્શાવે છે.
આ તેજીનો મુખ્ય ચાલક તેની પેટાકંપની રિલાયન્સ NU સનટેક બની છે, જેણે SECI સાથે એશિયાના સૌથી મોટા સિંગલ-લોકેશન સોલાર અને બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ માટે ૨૫ વર્ષનો પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ કર્યો છે. આ ભવ્ય પ્રોજેક્ટમાં ૯૩૦ મેગાવોટ સૌર ક્ષમતા અને ૪૬૫ મેગાવોટ/૧,૮૬૦ મેગાવોટ અવર્સ (MWh) BESS નો સમાવેશ થાય છે, જેમાં અંદાજિત ₹૧૦,૦૦૦ કરોડનું રોકાણ થશે.
તેની અન્ય એક શાખા, રિલાયન્સ NU એનર્જીસ, એ SJVN પાસેથી ૩૫૦ મેગાવોટનો સોલાર-BESS પ્રોજેક્ટ પણ મેળવ્યો છે, અને ભૂટાનની ડ્રક હોલ્ડિંગ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ લિમિટેડ સાથે તે દેશના સૌથી મોટા સૌર પ્રોજેક્ટને સહ-વિકસાવવા માટે એક કોમર્શિયલ ટર્મ શીટ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
નાણાકીય રીતે, કંપની ફરી નફાકારક બની છે. Q4FY25 માં, રિલાયન્સ પાવરે ₹૧૨૬ કરોડનો એકીકૃત ચોખ્ખો નફો નોંધાવ્યો છે, જે એક વર્ષ અગાઉ ₹૩૯૭.૫૬ કરોડની ખોટની સરખામણીમાં મોટો સુધારો છે. આ પુનરાગમન રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને જાહેર રોકાણકાર બસેરા હોમ ફાઇનાન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા પ્રેફરન્શિયલ શેર ફાળવણી દ્વારા ₹૩૪૮.૧૫ કરોડના ઇક્વિટી ઇન્ફ્યુઝનથી શક્ય બન્યું છે.
વધારાનો વેગ ઉમેરતા, રિલાયન્સ પાવરને દિલ્હી હાઈકોર્ટ તરફથી SECI દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધ (debarment order) સામે વચગાળાની રાહત પણ મળી છે, જેનાથી તે નવી રિન્યુએબલ ટેન્ડર્સમાં ફરી ભાગ લઈ શકશે. ટેકનિકલ ચાર્ટ્સ પર, શેર તમામ મુખ્ય SMAs થી ઉપર ટ્રેડ કરી રહ્યો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ૨,૬૦૦% થી વધુ અને છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ૩૮૯% ના અવિશ્વસનીય લાભ સાથે, રિલાયન્સ પાવર શેરબજારમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારા પાવર શેરોમાંનો એક છે.
અબજોપતિનો 'બીજો અધ્યાય'? ભવિષ્યના ગર્ભમાં...
અનિલ અંબાણીનો પતન નાટકીય હતું. ૨૦૦૮ માં $૪૨ અબજની નેટવર્થ સાથે વિશ્વના છઠ્ઠા સૌથી ધનિક વ્યક્તિ તરીકે, તેમણે વધતા દેવા, કાનૂની મુશ્કેલીઓ અને બજારના પતન હેઠળ તેમનું સામ્રાજ્ય તૂટતું જોયું. ૨૦૨૦ માં, તેમણે યુકેની અદાલતમાં પોતાને દિવાળિયા જાહેર કર્યા. તેમની મુખ્ય કંપનીઓ, રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ અને રિલાયન્સ કેપિટલે અનુક્રમે ૨૦૧૯ અને ૨૦૨૧ માં નાદારી નોંધાવી. સેબીએ તેમને ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં સિક્યોરિટીઝ માર્કેટમાંથી પ્રતિબંધિત કર્યા હતા, અને ૨૦૧૯ માં એરિક્સનના બાકી લેણાં ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ જેલ જતાં માંડ બચ્યા હતા, ત્યારે તેમને અંતિમ ક્ષણે તેમના ભાઈ મુકેશ અંબાણીએ બચાવ્યા હતા.
છતાં, બે શેરોની આકર્ષક ઉડાન અને ઘટતા દેવાના સ્તર સાથે, પરિસ્થિતિ ખરેખર પલટાઈ રહી હોય તેવું લાગે છે. બજારની આ ગતિને અવગણવી અશક્ય છે. મુખ્ય પ્રશ્ન હવે એ છે કે શું પુનરુત્થાનના આ પ્રારંભિક અને ચમકદાર સંકેતો એક ટકાઉ પુનરુત્થાનમાં ફેરવાશે, કે પછી લાંબા અને અનિશ્ચિત માર્ગ પર માત્ર એક ટૂંકી, આંશિક તેજી બની રહેશે. શું અનિલ અંબાણી ખરેખર તેમની 'કોમબેક ગાથા' લખી રહ્યા છે? સમય જ કહેશે.