ચિલી: ખગોળશાસ્ત્રના ક્ષેત્રમાં એક નવો યુગ શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા નિર્મિત અને ૮૧૦ મિલિયન અમેરિકી ડોલરના ખર્ચે બનેલી વેરા સી. રૂબિન ઓબ્ઝર્વેટરી (Vera C. Rubin Observatory) ટૂંક સમયમાં ચિલીના સેરો પાચોન પર્વત પર ૨,૬૪૭ મીટરની ઊંચાઈએથી તેનું સંપૂર્ણ કાર્ય શરૂ કરશે. આ ઓબ્ઝર્વેટરી વિશ્વના સૌથી મોટા ડિજિટલ કેમેરાથી સજ્જ છે, જે ખગોળશાસ્ત્રમાં અભૂતપૂર્વ પરિવર્તન લાવશે.
અભૂતપૂર્વ ક્ષમતાઓ: રૂબિન ઓબ્ઝર્વેટરીનો ૩,૨૦૦ મેગાપિક્સલનો કેમેરા એટલો શક્તિશાળી છે કે તેના એક પૂર્ણ-રિઝોલ્યુશનવાળા ફોટોને જોવા માટે સેંકડો હાઇ-ડેફિનેશન (એચડી) ટેલિવિઝન સ્ક્રીનની જરૂર પડશે. આ ટેલિસ્કોપ દર ત્રણથી ચાર રાત્રિએ સમગ્ર દક્ષિણી આકાશનું મેપિંગ કરશે અને તેની ૧૦ વર્ષની કાર્યકાળ દરમિયાન દરેક સ્થળનું લગભગ ૮૦૦ વખત નિરીક્ષણ કરશે.
વિજ્ઞાન અને સંશોધન: આ ઓબ્ઝર્વેટરી દ્વારા ઉત્પાદિત ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવા માટે આઠ વિજ્ઞાન સહયોગો કાર્યરત રહેશે. આ ટીમો બ્રહ્માંડના ઇતિહાસ અને તેના શ્યામ દ્રવ્ય (ડાર્ક મેટર) ની સામગ્રીનું મેપિંગ કરવાથી માંડીને સૌરમંડળમાં સંભવિત જોખમી વસ્તુઓને ટ્રેક કરવા સુધીના વિવિધ પ્રશ્નો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
વાસ્તવિક સમયની ઘટનાઓનું નિરીક્ષણ:
રૂબિન ઓબ્ઝર્વેટરી અભૂતપૂર્વ સંખ્યામાં ક્ષણિક અને પરિવર્તનશીલ ખગોળીય ઘટનાઓને વાસ્તવિક સમયમાં કેપ્ચર કરશે. આમાં એવા તારાઓ શામેલ છે જેમની તેજસ્વીતા અનિયમિત રીતે બદલાય છે, તેમજ જે તારાઓ અચાનક વિસ્ફોટ કરે છે અથવા ગાયબ થઈ જાય છે. યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, ડેવિસના ખગોળશાસ્ત્રી ટોની ટાયસન, જેમણે ૧૯૯૦ ના દાયકામાં આ ટેલિસ્કોપનો ખ્યાલ રજૂ કર્યો હતો, જણાવે છે કે, "અમે દર રાત્રે ૮૦ લાખ એલર્ટ્સ (ચેતવણીઓ) જારી કરી શકીશું, જે કંઈપણ હલનચલન કરે છે અથવા તેજસ્વીતા બદલે છે."
પ્રથમ પૂર્ણ-રંગની તસવીર: આ ટેલિસ્કોપની પ્રથમ પૂર્ણ-રંગની તસવીર ૨૩ જૂને જાહેર કરવામાં આવશે. યુનિવર્સિટી ઓફ ડેલવેરના ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્રી ફેડરિકા બિયાન્કોએ જણાવ્યું હતું કે, "અમે તેને ગુપ્ત રાખવા માટે ખૂબ ગંભીર રહ્યા છીએ, જેથી અમે એક મોટો ખુલાસો કરી શકીએ."
અન્ય ટેલિસ્કોપ્સથી અલગ: રૂબિન ઓબ્ઝર્વેટરીનો સિમોની સર્વે ટેલિસ્કોપ નામનો ટેલિસ્કોપ ૮.૪ મીટરના વ્યાસ સાથે સૌથી મોટો ટેલિસ્કોપ નથી. તે યુરોપિયન સધર્ન ઓબ્ઝર્વેટરીના એક્સ્ટ્રીમલી લાર્જ ટેલિસ્કોપ જેટલો પ્રકાશ એકત્રિત કરશે નહીં, કે જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ  જેટલો દૂરના ભૂતકાળમાં ડોકિયું કરી શકશે નહીં.
જોકે, રૂબિન તેની વિશાળ ક્ષેત્રમાં તસવીરો લેવાની ક્ષમતામાં શ્રેષ્ઠ છે - તે એક જ શોટમાં ૪૫ પૂર્ણ ચંદ્ર જેટલા રાત્રિના આકાશનો વિસ્તાર કેપ્ચર કરી શકે છે - અને તે પણ અદભૂત ઝડપે. આ ટેલિસ્કોપ ખગોળશાસ્ત્રીઓને બ્રહ્માંડના ગતિશીલ પાસાઓનો અભૂતપૂર્વ વિગતમાં અભ્યાસ કરવાની મંજૂરી આપશે.
ઇતિહાસ અને ભંડોળ: મૂળરૂપે લાર્જ સિનોપ્ટિક સર્વે ટેલિસ્કોપ તરીકે ઓળખાતી આ યોજનાને ૨૦૧૦ ના યુએસ એસ્ટ્રોનોમી અને એસ્ટ્રોફિઝિક્સ ડેકેડલ સર્વેમાં ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી. યુએસ નેશનલ સાયન્સ ફાઉન્ડેશન અને યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એનર્જીના ભંડોળ પ્રતિબદ્ધ થયા પછી ૨૦૧૫ માં તેનું નિર્માણ શરૂ થયું. ૨૦૧૯ માં, યુએસ કોંગ્રેસે શ્યામ દ્રવ્ય - ડાર્ક મેટરના અભ્યાસમાં અગ્રેસર રહેલા સ્વર્ગસ્થ ખગોળશાસ્ત્રી વેરા રૂબિનના નામ પરથી ટેલિસ્કોપનું સત્તાવાર રીતે નામકરણ કર્યું.
આ ટેલિસ્કોપ ખગોળશાસ્ત્રના ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ લાવશે અને બ્રહ્માંડના રહસ્યોને ઉજાગર કરવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.