જર્મનીના રુડોલ્ફ કિસલિંગ હવે નિવૃત્ત થવા માંગે છે. વર્ષોની સખત મહેનતથી, તેમણે હીટિંગ, વેન્ટિલેશન અને એર કન્ડીશનીંગનો વ્યવસાય બનાવ્યો. જોકે, તેમણે ક્યારેય તે પડકારનો સામનો કર્યો નથી જેનો તેઓ હવે સામનો કરી રહ્યા છે.

62 વર્ષીય કિસલિંગ એવા હજારો ઉદ્યોગપતિઓમાંનો એક છે જેમને ઉત્તરાધિકારી ન મળવાને કારણે તેમનો વ્યવસાય બંધ થવાનું જોખમ છે. આ પરિસ્થિતિ એવા સમયે છે જ્યારે એક વર્ષમાં એક લાખથી વધુ નોકરીઓ ગુમાવી દેવામાં આવી છે. જર્મનીની લગભગ 99 ટકા કંપનીઓ નાના અને મધ્યમ સ્તરની છે અને તેમને સામૂહિક રીતે 'મિટેલસ્ટેન્ડ' અથવા SME કહેવામાં આવે છે.

તેમને જર્મન અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ માનવામાં આવે છે. SMEs મળીને જર્મનીના આર્થિક ઉત્પાદનમાં અડધાથી વધુ ફાળો આપે છે. આ ઉપરાંત, લગભગ 60 ટકા લોકોને અહીંથી રોજગાર મળે છે અને તેમને ખાનગી રોકાણનું એન્જિન માનવામાં આવે છે.

વૃદ્ધ કંપની માલિકોની ચિંતા

આમાં હજારો કંપનીઓ છે જેમના માલિકો વૃદ્ધ થઈ રહ્યા છે અને કામ પરથી નિવૃત્ત થવા માંગે છે. યુરોપની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા માટે આ એક મોટું સંકટ છે. હાલમાં, જર્મની બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીની સૌથી લાંબી આર્થિક મંદીનો સામનો કરી રહ્યું છે.

કિસલિંગે જણાવ્યું, "મારું કોઈ નથી. મારો એક પુત્ર છે પરંતુ તે આ કામ કરી શકતો નથી કારણ કે તેણે સંપૂર્ણપણે અલગ વ્યવસાયમાં કામ કર્યું છે. કેટલાક કર્મચારીઓ રસ ધરાવી શકે છે પરંતુ તેઓ આ જવાબદારી લેવાથી ડરે છે."

રાજ્ય વિકાસ બેંક KfW દ્વારા કરવામાં આવેલા સર્વેના પરિણામો દર્શાવે છે કે લગભગ 231,000 લોકો આ વર્ષના અંતમાં તેમની કંપનીઓ બંધ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. આ સંખ્યા ગયા વર્ષ કરતા 67,500 વધુ છે.

આ નિર્ણયો પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ઉંમર છે. વસ્તીના આંકડા દર્શાવે છે કે મિટ્ટેલસ્ટેન્ડના લગભગ અડધા માલિકો 55 વર્ષથી વધુ ઉંમરના છે, જે 10 વર્ષ પહેલા કરતા 20 ટકા વધુ છે. તેઓ દેશની વસ્તી કરતા ઝડપથી વૃદ્ધ થઈ રહ્યા છે, 39 ટકા 60 થી વધુ ઉંમરના છે. બીજી બાજુ, જર્મનીની વસ્તી 60 થી વધુ ઉંમરના છે, જેમાં ફક્ત 30 ટકા 60 થી વધુ ઉંમરના છે.

"જ્યારથી અમે આ વ્યવસાયોનું નિરીક્ષણ કરવાનું શરૂ કર્યું છે, ત્યારથી ક્યારેય એવો સમય આવ્યો નથી જ્યારે આટલા નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયો બંધ થવાની યોજના બનાવી રહ્યા હોય," KfW ના મિટ્ટેલસ્ટેન્ડ નિષ્ણાત માઈકલ શ્વાર્ટ્ઝ કહે છે.

ઉત્તરાધિકારની સમસ્યા માત્ર નોકરીઓને જોખમમાં મૂકતી નથી પરંતુ જર્મનીની આર્થિક પરિસ્થિતિને વધુ વ્યાપક રીતે અસર કરી રહી છે. સરકાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ્સ, કોર્પોરેટ ટેક્સ કાપ અને અન્ય આકર્ષક પહેલ દ્વારા રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. જો કે, વ્યવસાયો તેમના વ્યવસાયોના ભાવિ નેતૃત્વનો સ્પષ્ટ ખ્યાલ ન આવે ત્યાં સુધી રોકાણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ થવા માટે અનિચ્છા રાખે છે.

ING ના વૈશ્વિક વડા કાર્સ્ટન બ્રેસ્કીએ સંશોધનનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જે દર્શાવે છે કે છેલ્લા દાયકામાં જર્મનીમાં રોકાણ $400-600 મિલિયન ઘટી ગયું છે. "રોકાણ રોકી દેવામાં આવી રહ્યું છે કારણ કે વ્યવસાય માલિકો પૂરતું ઉત્તરાધિકાર આયોજન કરી રહ્યા નથી," બ્રેસ્કીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું.

એક જર્મન કંપનીમાં કંટાળી ગયેલી મહિલા બોસ

ફેબ્રુઆરીમાં સામાન્ય ચૂંટણી પહેલા, મિટેલસ્ટેન્ડની બીજી સંસ્થા, કમિશન ફોર બિઝનેસ સક્સેશન BVMW એ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે કેટલાક સૂચનો કર્યા હતા. આમાં બિઝનેસ ટ્રાન્સફર માટે કરમાં છૂટ અને નાણાકીય સ્થિતિમાં સુધારો કરવાના રસ્તાઓનો સમાવેશ થતો હતો.

કમિશનના અધ્યક્ષ બેનો બાકી કહે છે, "નવી સરકાર ગઠબંધનની શરતો અનુસાર આ મુદ્દા પર ખૂબ જ ઓછી યોજના બનાવી રહી છે, અને બિઝનેસ સક્સેસન માટે કોઈ શબ્દ નથી."

આર્થિક બાબતોના મંત્રાલયના પ્રવક્તા કહે છે કે સરકાર ઘણી રીતે વ્યવસાય ઉત્તરાધિકારને સમર્થન આપી રહી છે, જેમ કે Next-Change.org જેવી મફત વેબસાઇટ્સ જે વ્યવસાયોને સંભવિત ખરીદદારોને મળવામાં મદદ કરે છે અને ઓછા વ્યાજની લોન આપે છે.

જર્મની ફક્ત પૈસા ખર્ચીને વિકાસ કરશે નહીં

આંતરિક ઉમેદવારોનો એક નાનો સમૂહ કુશળ કામદારો શોધવાનું મુશ્કેલ બનાવશે, ખાસ કરીને જો મોટી કંપનીઓ મોટા પેકેજો ઓફર કરે છે. જર્મનીમાં પહેલાથી જ કુશળ કામદારોની અછત છે.

જોકે, ઉત્તરાધિકારીઓનો અભાવ મોટી કંપનીઓને પણ અસર કરી રહ્યો છે. મોટાભાગની મોટી કંપનીઓ નાની કંપનીઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે અને રિપ્લેસમેન્ટ શોધવું પણ ઓછું મુશ્કેલ નથી. ઉમેદવારોનો અભાવ ઘણીવાર ભાવનાત્મક ફેરફારોને વધુ મુશ્કેલ બનાવે છે. છેવટે, લોકોએ આ કંપનીઓને તેમના જીવનથી બનાવી છે.

કોર્પોરેટ ઉત્તરાધિકાર નિષ્ણાત હોલ્કર વાસરમેન સમજાવે છે, "મિટેલસ્ટેન્ડ બિઝનેસ વેચાણના ઓછામાં ઓછા બે તૃતીયાંશ ભાગમાં મનોવિજ્ઞાન ભૂમિકા ભજવે છે. ઘણા કંપની માલિકો માટે, તેમની કંપની તેમના શરીરના એક ભાગ જેવી છે, તેને વેચવી એ તેમના હાથ કાપી નાખવા જેવું લાગે છે."

વેચાણ કરતી કંપનીઓની સરેરાશ ઉંમર ગયા વર્ષે 61.5 વર્ષથી વધીને 63 વર્ષ થઈ ગઈ છે. બીજી બાજુ, આ કંપનીઓનો કબજો લેનારાઓની સરેરાશ ઉંમર હજુ પણ 38 વર્ષ પર સ્થિર છે. માર્સેલ ક્રિબ પણ તેમાં સામેલ છે. માત્ર 25 વર્ષની ઉંમરે, તેઓ પ્રીટિયમ એસોસિએટ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર બન્યા. આ SME કંપની 2003 માં શરૂ થઈ હતી.

તેઓ પાનીના સ્થાપક સાથે એક પ્રોજેક્ટમાં સામેલ હતા.

"તેમણે મને યોગ્ય સમયે પૂછ્યું કે શું હું તેમની કંપનીમાં તેમને બદલી શકું છું," ક્રિબે રોઇટર્સને કહ્યું. તેમણે એમ પણ કહ્યું: "ઘણા યુવાનો સ્વ-રોજગારની અનિશ્ચિતતા કરતાં સ્થિર પગાર અને નિશ્ચિત ભવિષ્યની સુરક્ષા પસંદ કરે છે."

જેકબ વોન ડેર ડેકેન કૌટુંબિક વ્યવસાય સંભાળે છે

કેટલાક પરિવારોમાં, બાળકો તેમના પિતા પાસેથી કૌટુંબિક વ્યવસાયની જવાબદારી લઈ રહ્યા છે. ફોટો: ક્રિશ્ચિયન મેંગ/રોઇટર્સ
કૌટુંબિક વ્યવસાય

ઘણી 'મિટેલસ્ટેટ' કંપનીઓ પરિવારો દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે, પરંતુ હવે ઓછા પુત્રો કે પુત્રીઓ જવાબદારી સંભાળવા તૈયાર છે. એક સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે 42 ટકા પરિવારોમાં કોઈ સભ્ય જવાબદારી સંભાળવા માટે તૈયાર નથી.

જેકબ વોન ડેર ડેકેન 30 વર્ષના હતા અને તેમના પિતા 68 વર્ષના હતા જ્યારે જેકબે ઉત્તર જર્મનીમાં પરિવારનો કૃષિ વ્યવસાય સંભાળ્યો હતો. જો કે, 14 વર્ષના હતા ત્યારથી આ અંગે વારંવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. "તે તમારા ખભા પર ઘણી જવાબદારી મૂકશે," જેકબે કહ્યું. તેમણે કૃષિ અર્થશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યો છે અને એક ફિનટેક કંપનીમાં નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યા છે.

જેકોબ કહે છે, "કૃષિમાં, તમને એક પેઢી માટે ખેતર મળે છે, જે તમે તમારી આગામી પેઢીને સોંપો છો. તમારી પાસે લગભગ 30 વર્ષ છે, જેમાં તમે તેને આગળ લઈ જાઓ છો અને ખાતરી કરો છો કે તે આગામી દાયકાઓ સુધી રહે છે."

ખાનગી ઇક્વિટી દ્વારા કંપનીને બીજા કોઈને સોંપવાનો વિકલ્પ ઉકેલ તરીકે સૂચવવામાં આવે છે, પરંતુ આ ફક્ત મોટી કંપનીઓ માટે જ એક વિકલ્પ છે. 10 થી 20 કર્મચારીઓ ધરાવતી કંપનીઓ માટે, હાલમાં એવો કોઈ ઉકેલ નથી જે લોકોને મદદ કરી શકે. આવી સ્થિતિમાં, નાની અને મધ્યમ જર્મન કંપનીઓની સમસ્યા વધી રહી છે.