નવી દિલ્હી, 14 જૂન 2025: ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા લશ્કરી તણાવને પગલે ઈરાન, ઈરાક અને પશ્ચિમ એશિયાના કેટલાક વિસ્તારોમાં હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ કરી દેવામાં આવતા વૈશ્વિક હવાઈ યાત્રામાં વ્યાપક વિક્ષેપો સર્જાયા છે. આના પરિણામે મુખ્ય વૈશ્વિક હવાઈ માર્ગો પર વિલંબ અને યાત્રાના સમયમાં વધારો જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે વિશ્વભરના મુસાફરો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે.
હવાઈ માર્ગો પર વ્યાપક અસર:
આ સંઘર્ષની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સ પર પડી છે. યુરોપ અને એશિયાને જોડતા એક અતિ મહત્ત્વપૂર્ણ હવાઈ કોરિડોર પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે અનેક એરલાઇન્સને લાંબા રૂટ અપનાવવા પડ્યા છે. આનાથી ફ્લાઈટ્સના શેડ્યૂલ જટિલ બન્યા છે અને સંચાલન કાર્યક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર પડી છે. શુક્રવારે, હવાઈ ક્ષેત્રના બંધ થવાથી આ પ્રદેશમાંથી પસાર થતી કોમર્શિયલ ફ્લાઈટ્સને નોંધપાત્ર અસર થઈ હતી.
ઇન્ડિગોની એડવાઇઝરી અને મુસાફરોને સૂચના:
ભારતીય એરલાઇન ઇન્ડિગોએ શનિવારે (14 જૂન) એક એડવાઇઝરી જારી કરીને પુષ્ટિ કરી છે કે મધ્ય પૂર્વ/પશ્ચિમ એશિયાના હવાઈ ક્ષેત્રમાં ચાલુ પ્રતિબંધોને કારણે ફ્લાઈટ્સના રૂટ બદલવા (rerouting) જરૂરી બન્યા છે. ઇન્ડિગોએ X (અગાઉ ટ્વિટર) પર એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, "ઈરાન અને આસપાસના વિસ્તારો પરનું હવાઈ ક્ષેત્ર હજુ પણ અનુપલબ્ધ છે. અમુક ફ્લાઇટ પાથમાં ગોઠવણ કરવી પડી શકે છે, જેના કારણે યાત્રાના સમયગાળામાં વધારો અથવા વિલંબ થઈ શકે છે." એરલાઇને મુસાફરોને એરપોર્ટ જવા નીકળતા પહેલા તેમની ફ્લાઇટનું સ્ટેટસ વેબસાઇટ અથવા મોબાઇલ એપ્લિકેશન પર તપાસવાની ભલામણ કરી છે.
ઇઝરાયેલ-ઈરાન સંઘર્ષનું મૂળ:
હવાઈ ટ્રાફિક પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય ઇઝરાયેલ દ્વારા ઈરાનના પરમાણુ માળખાને નિશાન બનાવીને શરૂ કરાયેલી "પ્રી-એમ્પટિવ ઓપરેશન" (પૂર્વનિર્ધારિત કાર્યવાહી)ને પગલે લેવામાં આવ્યો હતો. ઇઝરાયેલના પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ એક વીડિયો નિવેદનમાં આ હુમલાને "ખૂબ જ સફળ ઓપનિંગ સ્ટ્રાઈક" ગણાવ્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે 'રાઇઝિંગ લાયન' નામની આ લશ્કરી કાર્યવાહીએ "ઈરાનની મુખ્ય સંવર્ધન સુવિધા" અને "ઈરાની બોમ્બ પર કામ કરતા ઈરાનના અગ્રણી પરમાણુ વૈજ્ઞાનિકો" ને નિશાન બનાવ્યા હતા.
જવાબમાં, ઈરાને તેલ અવીવને નિશાન બનાવીને ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલા કર્યા, જેનાથી તણાવમાં વધારો થયો અને પ્રાદેશિક અસ્થિરતામાં ફાળો આપ્યો.
જોર્ડને આકાશ ફરી ખોલ્યું, છતાં ચિંતા યથાવત:
હવાઈ ક્ષેત્રની આ અવ્યવસ્થા વચ્ચે, જોર્ડને તેના આકાશને નાગરિક વિમાનો માટે ફરીથી ખોલવાની જાહેરાત કરી છે. આ પગલું પ્રદેશમાં લશ્કરી ધમકીઓમાં સંભવિત રાહતનો સંકેત આપે છે. જોર્ડનની સરકારી સમાચાર એજન્સી પેટ્રા ન્યૂઝ અનુસાર, જોર્ડનનું હવાઈ ક્ષેત્ર શનિવારે સવારે 7:30 વાગ્યાથી ફરીથી સુલભ બનશે. ઈરાની મિસાઈલો અને ડ્રોન દેશમાંથી પસાર થતા હતા અને કથિત રીતે રસ્તામાં ઇઝરાયેલી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ સાથે અથડાઈ રહ્યા હતા ત્યારે આ ક્ષેત્ર બંધ કરવામાં આવ્યું હતું.
જોર્ડન દ્વારા તેના આકાશને ફરીથી ખોલવાથી પ્રદેશના ઓછામાં ઓછા કેટલાક ભાગોમાં સંભવિત ઘટાડો સૂચવે છે, તેમ છતાં, મધ્ય પૂર્વના મોટા ભાગના હવાઈ ક્ષેત્ર - જેમાં ઈરાન અને ઈરાકનો સમાવેશ થાય છે - હજુ પણ પ્રતિબંધિત છે, જે વૈશ્વિક હવાઈ મુસાફરી માટે પડકારરૂપ સ્થિતિ જાળવી રાખે છે.