નવી દિલ્હી.  વસ્તી ગણતરી (રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરી 2027) ની લાંબી રાહ આખરે પૂરી થઈ. આજે, સોમવારે, ગૃહ મંત્રાલયે વસ્તી ગણતરી અધિનિયમ, 1948 હેઠળ વસ્તી ગણતરી અને જાતિ વસ્તી ગણતરી સંબંધિત સત્તાવાર ગેઝેટ સૂચના (જંગન્ના સરકારી સૂચના) જારી કરી છે. સૂચના અનુસાર, આ વસ્તી ગણતરી વર્ષ 2027 માં હાથ ધરવામાં આવશે. 

દેશના મોટાભાગના રાજ્યોમાં, 1 માર્ચ 2027 ની મધ્યરાત્રિની તારીખ વસ્તી ગણતરી માટે આધાર તરીકે ગણવામાં આવશે. પરંતુ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, લદ્દાખ અને ઉત્તરાખંડના કેટલાક ભાગો જેવા ઠંડા અને બરફીલા વિસ્તારોમાં, આ તારીખ 1 ઓક્ટોબર 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. ખરાબ હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.વસ્તી ગણતરીની સમગ્ર પ્રક્રિયા ૧ માર્ચ, ૨૦૨૭ સુધીમાં પૂર્ણ થશે. વસ્તી ગણતરીનો પ્રાથમિક ડેટા માર્ચ ૨૦૨૭માં જ જાહેર કરવામાં આવશે. જોકે, વિગતવાર ડેટા જાહેર કરવા માટે વર્ષના અંત સુધી રાહ જોવી પડશે. વસ્તી ગણતરીની સમગ્ર પ્રક્રિયા લગભગ ૨૧ મહિનામાં પૂર્ણ થશે

વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં પૂર્ણ થશે. 1 માર્ચ, 2027 ની મધ્યરાત્રિ સુધી દેશની વસ્તી અને સામાજિક સ્થિતિનો જે પણ ડેટા હશે, તે રેકોર્ડ કરવામાં આવશે. આને આધાર તરીકે ગણવામાં આવશે.

વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં, હાઉસલિસ્ટિંગ ઓપરેશન (HLO) દરેક ઘરની રહેણાંક સ્થિતિ, સંપત્તિ અને સુવિધાઓની વિગતો એકત્રિત કરશે.

આગળ, બીજા તબક્કામાં વસ્તી ગણતરી (PE) દરેક ઘરના દરેક વ્યક્તિની વસ્તી વિષયક, સામાજિક-આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને અન્ય વિગતો લેશે.

નોંધનીય છે કે ભારતમાં છેલ્લી વસ્તી ગણતરી વર્ષ 2011 માં હાથ ધરવામાં આવી હતી. કોરોના રોગચાળાને કારણે, 2021 ની વસ્તી ગણતરી મુલતવી રાખવામાં આવી હતી, જેના કારણે આગામી વસ્તી ગણતરી 16 વર્ષ પછી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.વસ્તી ગણતરીમાં જાતિવાર ગણતરી પણ કરવામાં આવશે. વસ્તી ગણતરી પ્રવૃત્તિઓ માટે લગભગ 34 લાખ ગણતરીકારો અને સુપરવાઇઝર અને લગભગ 1.3 લાખ વસ્તી ગણતરી કાર્યકરો તૈનાત કરવામાં આવશે. ભારતમાં વસ્તી ગણતરી શરૂ થયા પછી આ 16મી અને સ્વતંત્રતા પછી આઠમી વસ્તી ગણતરી છે. આ વસ્તી ગણતરી 16 વર્ષ પછી હાથ ધરવામાં આવશે કારણ કે છેલ્લી વસ્તી ગણતરી 2011 માં કરવામાં આવી હતી. આગામી વસ્તી ગણતરી મોબાઇલ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને ડિજિટલ રીતે કરવામાં આવશે. લોકોને સ્વ-ગણતરી સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.