લંડન : બ્રિટનની વિશ્વવિખ્યાત સિક્રેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ, જેને સામાન્ય રીતે MI6 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેને તેના 116 વર્ષના ભવ્ય ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત એક મહિલા વડા મળ્યા છે. વડાપ્રધાન કીઅર સ્ટાર્મરે બ્લેઇઝ મેટ્રેવેલી (Blaize Metreveli) ની "ઐતિહાસિક" નિમણૂકની જાહેરાત કરી છે, જેણે વૈશ્વિક ગુપ્તચર સમુદાયમાં ઇતિહાસ રચ્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય જાસૂસી એજન્સીના વડાને સામાન્ય રીતે 'C' (ચીફ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ MI6 માટે કાર્યકારી જવાબદારી ધરાવે છે અને સંસ્થાના એકમાત્ર સાર્વજનિક રીતે નામિત સભ્ય છે, જે વિદેશ સચિવ ડેવિડ લેમ્મીને જવાબદાર છે. જેમ્સ બોન્ડની પ્રખ્યાત નવલકથાઓ અને ફિલ્મોમાં આ 'C' પાત્રને 'M' તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જેમ કે ડેમ જુડી ડેન્ચે ભજવ્યું હતું, જે હવે વાસ્તવિકતામાં 'M ફોર મેટ્રેવેલી' તરીકે ઓળખાશે.
'Q' માંથી 'C' સુધીની સફર:
47 વર્ષીય બ્લેઇઝ મેટ્રેવેલીને MI6 માં ટેકનોલોજી અને નવીનતા માટે જવાબદાર તેમના વર્તમાન પદ, ડાયરેક્ટર જનરલ, અથવા 'Q' માંથી બઢતી આપવામાં આવી છે. તેમની આ ભૂમિકા પણ જેમ્સ બોન્ડ શ્રેણીમાં 'Q' પાત્ર દ્વારા પ્રખ્યાત બની છે, જે ગેજેટ્સ અને ટેકનિકલ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે. 'Q' તરીકેની તેમની ભૂમિકામાં, તેમણે MI6 ની ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. આ પહેલા, તેમણે MI5 – યુકેની ઘરેલું સુરક્ષા સેવા – માં પણ ડિરેક્ટર-સ્તરની ભૂમિકા સંભાળી હતી.
વડાપ્રધાન સ્ટાર્મરે રવિવારે જણાવ્યું હતું કે, "બ્લેઇઝ મેટ્રેવેલીની ઐતિહાસિક નિમણૂક એવા સમયે આવી છે જ્યારે અમારી ગુપ્તચર સેવાઓનું કાર્ય ક્યારેય આટલું મહત્વનું નહોતું." તેમણે યુકે સામેના અભૂતપૂર્વ ખતરાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં "આક્રમક દેશો દ્વારા આપણા પાણીમાં જાસૂસી જહાજો મોકલવા" અથવા "સાયબર હુમલાઓ દ્વારા જાહેર સેવાઓને વિક્ષેપિત કરવા" નો સમાવેશ થાય છે.
અનુભવ અને નેતૃત્વ:
મેટ્રેવેલી સર રિચાર્ડ મૂરનું સ્થાન લેશે, જેઓ આ વર્ષના અંતમાં સેવામાંથી વિદાય લેશે. વડાપ્રધાને સર રિચાર્ડ મૂરનો તેમની સમર્પિત સેવા બદલ આભાર માન્યો અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે બ્લેઇઝ મેટ્રેવેલી દેશનું રક્ષણ કરવા અને લોકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે ઉત્તમ નેતૃત્વ પૂરી પાડવાનું ચાલુ રાખશે.
નવી જાસૂસી ચીફે 1999 થી કારકિર્દી ગુપ્તચર અધિકારી તરીકે સુરક્ષા સેવાનો ભાગ બનવા બદલ પોતાનું ગૌરવ અને સન્માન વ્યક્ત કર્યું. તેમણે સિક્યુરિટી સર્વિસમાં કેસ ઓફિસર તરીકે પોતાની કારકિર્દી શરૂ કરી હતી. "MI6 બ્રિટિશ લોકોને સુરક્ષિત રાખવામાં અને વિદેશમાં યુકેના હિતોને પ્રોત્સાહન આપવામાં - MI5 અને GCHQ [સરકારી કોમ્યુનિકેશન્સ હેડક્વાર્ટર] સાથે - મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. હું MI6 ના બહાદુર અધિકારીઓ અને એજન્ટો અને અમારા ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો સાથે તે કાર્ય ચાલુ રાખવા માટે ઉત્સુક છું," નવા 'C' એ જણાવ્યું હતું.
કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના પેમ્બ્રોક કોલેજમાંથી એન્થ્રોપોલોજીનો અભ્યાસ કરનાર મેટ્રેવેલીએ પોતાની કારકિર્દીનો મોટાભાગનો સમય મધ્ય પૂર્વ અને યુરોપમાં જાસૂસી અને ઓપરેશનલ ભૂમિકાઓમાં વિતાવ્યો છે, જે તેમને વૈશ્વિક સુરક્ષાના પડકારોનો સામનો કરવા માટે અનોખો અનુભવ પ્રદાન કરે છે. વિદેશ સચિવ ડેવિડ લેમ્મીએ પણ બ્લેઇઝની પ્રશંસા કરતા જણાવ્યું કે, "વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને ઉભરતી સુરક્ષા ધમકીઓના સમયે, જ્યાં ટેકનોલોજી શક્તિ છે અને અમારા વિરોધીઓ એકબીજાની નજીક કામ કરી રહ્યા છે, બ્લેઇઝ ખાતરી કરશે કે યુકે આ પડકારોનો સામનો કરી શકે." તેમણે ગુપ્તચર સમુદાયમાં વધારાના GBP 600 મિલિયનના રોકાણની પણ જાહેરાત કરી.
જ્યારે તે મૂર પાસેથી કાર્યભાર સંભાળશે ત્યારે મેટ્રેવેલી MI6 ના 18મા વડા હશે. સર રિચાર્ડ મૂરે પણ તેમના અનુગામી તરીકે બ્લેઇઝ મેટ્રેવેલીની નિમણૂકથી "અત્યંત આનંદિત" હોવાનું વ્યક્ત કર્યું અને તેમને "અત્યંત કુશળ ગુપ્તચર અધિકારી અને નેતા" તથા "ટેકનોલોજી પરના અમારા અગ્રણી વિચારકોમાંના એક" ગણાવ્યા. કેબિનેટ સચિવ ક્રિસ્ટોફર વોર્મલ્ડે પણ બ્લેઇઝને "ઉત્તમ વડા" અને "રોલ મોડેલ" ગણાવ્યા.
આ નિમણૂક માત્ર MI6 ના ઇતિહાસમાં જ નહીં, પરંતુ બ્રિટનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પણ એક નવા યુગનો પ્રારંભ સૂચવે છે, જ્યાં એક મહિલા પોતાના અનુભવ અને ટેકનોલોજીની સમજ સાથે દેશની ગુપ્તચર કામગીરીનું સુકાન સંભાળશે.