નવી દિલ્હી : ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલ લશ્કરી સંઘર્ષ હવે ખતરનાક વળાંક પર પહોંચી ગયો છે. બંને દેશો વચ્ચે ચોથા દિવસે પણ મિસાઈલ અને હવાઈ હુમલા ચાલુ છે. આ દરમિયાન, ઈરાન દ્વારા એક પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા અને તણાવમાં વધારો થયો છે. ઈરાન હવે પરમાણુ અપ્રસાર સંધિ (NPT) માંથી બહાર નીકળવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.

ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બાગાઈ હમાને  જાહેરાત કરી હતી કે ઈરાની સંસદ ટૂંક સમયમાં NPT માંથી ખસી જવા માટે બિલ લાવવાની યોજના બનાવી રહી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ઈરાન સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રોની વિરુદ્ધ છે અને તેમનો દેશ પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવાના પક્ષમાં નથી. જો કે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઈરાન પરમાણુ ઊર્જા અને સંશોધનના તેના અધિકારનું પાલન કરવાનું ચાલુ રાખશે. અગાઉ, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પઝ્શ્કિયાને પણ કહ્યું હતું કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાનો ઈરાદો ધરાવતો નથી, પરંતુ તે પરમાણુ ટેકનોલોજી અને સંશોધનમાં પાછળ હટશે નહીં. તેમણે દેશના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના ફતવાને પુનરાવર્તિત કર્યો, જેમાં પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉત્પાદનને ઇસ્લામ વિરુદ્ધ ગણાવવામાં આવ્યું હતું.

ઈરાનનો આ પ્રતિભાવ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ઇઝરાયલે તેના ઘણા લશ્કરી થાણાઓ તેમજ પરમાણુ સ્થળો પર હુમલો કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ઇઝરાયલે પહેલાથી જ આ વિસ્તારોની આસપાસ રહેતા લોકોને વિસ્તાર ખાલી કરવાની ચેતવણી આપી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ઇઝરાયલે ઇરાનના પરમાણુ સ્થળોની એક લાંબી યાદી લક્ષ્ય તરીકે તૈયાર કરી છે.

રવિવાર રાતથી સોમવાર સવાર સુધી, બંને દેશોએ એકબીજા પર મિસાઇલો છોડ્યા. આંતરરાષ્ટ્રીય અપીલ છતાં, કોઈ યુદ્ધવિરામ થયો ન હતો. અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયલે તેના હુમલાઓમાં ઇરાનના ઘણા ટોચના લશ્કરી અધિકારીઓ અને પરમાણુ વૈજ્ઞાનિકો માર્યા ગયા છે. જવાબમાં, ઇરાને તેલ અવીવ અને મધ્ય ઇઝરાયલ પર બોમ્બમારો કર્યો. આ હુમલાઓમાં અત્યાર સુધીમાં ઈરાનમાં 400 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે, જ્યારે ઇઝરાયલમાં 16 લોકો માર્યા ગયા છે. ઇઝરાયલે દાવો કર્યો છે કે તેણે ઈરાનની મિસાઇલ સિસ્ટમનો 30% નાશ કર્યો છે.

ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ૧૯૫૭માં અમેરિકાની મદદથી શરૂ થયો હતો. મૂળ હેતુ ઉર્જાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવાનો હતો. પરંતુ સમય જતાં, અમેરિકાને શંકા ગઈ કે ઈરાન આ કાર્યક્રમનો ઉપયોગ શસ્ત્રો માટે કરી શકે છે. આ પછી, અમેરિકાએ સહયોગ પાછો ખેંચી લીધો અને ઈરાન પર NPTનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લાગવા લાગ્યો. ૨૦૧૮માં, તત્કાલીન યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેના પરમાણુ કરારમાંથી ખસી ગયા. ત્યારથી, ઈરાને યુરેનિયમ સંવર્ધનની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) અનુસાર, ઈરાન પાસે હવે એટલું બધું સમૃદ્ધ યુરેનિયમ છે કે તે ઘણા પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવી શકે છે.

પરમાણુ અપ્રસાર સંધિ (NPT) નો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પરમાણુ શસ્ત્રો વિશ્વમાં ફેલાય નહીં. ઈરાને આ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા અને વચન આપ્યું હતું કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવશે નહીં. જો ઈરાન હવે સત્તાવાર રીતે તેમાંથી બહાર આવે છે, તો તેના માટે પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવાનું સરળ બનશે અને તેનાથી પશ્ચિમ એશિયામાં પરમાણુ યુદ્ધની શક્યતા વધી શકે છે.