લખનૌ : ઉત્તર પ્રદેશના કેરીના ખેડૂતો માટે એક સારા સમાચાર છે! રાજ્યની કૃષિ નિકાસને જોરદાર પ્રોત્સાહન આપવાના ભાગરૂપે, ઉત્તર પ્રદેશે દુબઈમાં તેની પ્રખ્યાત દશેરી કેરીની પ્રથમ સીધી નિકાસ કરીને એક નવો સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યો છે. આ "શુભ શરૂઆત" રવિવારે (15 જૂન) ના રોજ થઈ, જ્યારે કુલ 1,200 કિલો (400 બોક્સ) તાજી દશેરી કેરી હવાઈ માર્ગે સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) માં મોકલવામાં આવી, જેનાથી સ્થાનિક કેરી ઉગાડનારાઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના નવા દરવાજા ખુલી ગયા છે.
યુપીની કૃષિ નિકાસને મળ્યું જોર: દશેરી કેરી વૈશ્વિક બજારમાં, કર્ણાટકના ખેડૂતો માટે ટેકાના ભાવની માંગ
$2,992 (લગભગ ₹2.5 લાખ) ની કિંમતનો આ માલ લખનૌના મેંગો પેક હાઉસથી દુબઈ સ્થિત આયાતકાર વર્ગ્રો ટ્રેડિંગ એલએલસી ને મોકલવામાં આવ્યો છે. યુપીના બાગાયતી ક્ષેત્ર માટે આ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ છે, કારણ કે તે વૈશ્વિક કૃષિ વેપારમાં રાજ્યના વધતા જતા પગલાનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.
બાગાયતી, કૃષિ માર્કેટિંગ અને કૃષિ વિદેશ વેપાર રાજ્યમંત્રી દિનેશ પ્રતાપ સિંહ દ્વારા આ કેરીઓને દુબઈ રવાના કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે બોલતા સિંહે કહ્યું, "મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ, ઉત્તર પ્રદેશમાંથી કેરીની નિકાસ સતત વધી રહી છે. અમારું લક્ષ્ય રાજ્યના કેરી ખેડૂતોને વૈશ્વિક બજારમાં મજબૂત હાજરી સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરવાનું છે. સરકાર ઉત્પાદન, પેકેજિંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિકાસ ધોરણોને પૂર્ણ કરવાના સંદર્ભમાં તમામ જરૂરી સહાય પૂરી પાડી રહી છે."
આ સમગ્ર વેપારને ભારત-જર્મન કૃષિ બજાર વિકાસ પ્રોજેક્ટ હેઠળ સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી હતી, જે નિકાસ તૈયારી સુધારવા માટે સ્થાનિક ખેડૂતો સાથે સક્રિયપણે કામ કરી રહ્યું છે. આ પહેલ હેઠળ પ્રદેશના ત્રણ ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનોને વિશિષ્ટ તાલીમ પણ આપવામાં આવી છે. યુપી સરકાર રાજ્યમાં કેરીના ઉત્પાદનને વધારવા માટે ખેડૂતોને અદ્યતન તકનીકોનો ઉપયોગ કરવા, ઉત્પાદન ગુણવત્તા સુધારવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિકાસ ધોરણો સાથે પેકેજિંગ ધોરણો વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે.
કર્ણાટકમાં કેરીના ખેડૂતોની કફોડી હાલત: મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ કેન્દ્ર પાસે ટેકાના ભાવની કરી માંગ
એક તરફ ઉત્તર પ્રદેશમાં કેરીની નિકાસથી ખુશીનો માહોલ છે, તો બીજી તરફ દક્ષિણ ભારતમાં, ખાસ કરીને કર્ણાટકમાં કેરીના ખેડૂતો ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણને પત્ર લખીને રાજ્યના કેરીના ખેડૂતો માટે તાત્કાલિક ભાવ ઘટાડાની ચુકવણી (price cut payment) અને બજાર હસ્તક્ષેપ યોજના (Market Intervention Scheme - MIS) માટે વિનંતી કરી છે.
તેમણે કેન્દ્રીય મંત્રીને વર્તમાન પાકની મોસમ દરમિયાન બજાર ભાવમાં થયેલા "તીવ્ર અને ટકાઉ ઘટાડા" ને કારણે સમગ્ર કર્ણાટકમાં કેરીના ખેડૂતોને પડી રહેલી "ગંભીર તકલીફ" તરફ ધ્યાન દોર્યું છે. સિદ્ધારમૈયાએ પત્રમાં જણાવ્યું કે, "કેરી કર્ણાટકના મુખ્ય બાગાયતી પાકોમાંનો એક છે, જે આ રવિ સિઝનમાં આશરે 1.39 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં ઉગાડવામાં આવે છે અને અંદાજે 8-10 લાખ મેટ્રિક ટન ઉત્પાદનનો અંદાજ છે."
મે થી જુલાઈના પાકના ટોચના મહિનાઓ દરમિયાન, બજારમાં ભારે આવક થવાને કારણે ભાવમાં નોંધપાત્ર વધઘટ થાય છે. સિદ્ધારમૈયાએ દુઃખ સાથે જણાવ્યું કે બજાર ભાવ, જે અગાઉ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹12,000 ની આસપાસ રહેતા હતા, તે હવે ઘટીને માત્ર ₹3,000 પ્રતિ ક્વિન્ટલ થઈ ગયા છે, જ્યારે કર્ણાટક રાજ્ય કૃષિ ભાવ આયોગે પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹5,466 નો ખેતી ખર્ચ ભલામણ કર્યો છે. આ "તીવ્ર અસમાનતાને કારણે ખેડૂત સમુદાય ગંભીર નાણાકીય તણાવમાં મુકાયો છે," તેમ તેમણે ઉમેર્યું.
આમ, એક તરફ યુપીની કેરી વૈશ્વિક બજારમાં નવા કિર્તીમાન સ્થાપી રહી છે, તો બીજી તરફ કર્ણાટકના કેરી ઉત્પાદકો સરકારના હસ્તક્ષેપની તાતી જરૂરિયાત અનુભવી રહ્યા છે.