કનાનાસ્‍કિસ, તા.૧૭: પ્રધાનમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદી ગ્રુપ ઓફ ૭ એટલે કે G-7 સમિટમાં ભાગ લેવા માટે કેનેડા પહોંચ્‍યા છે. ૫૧મા ઞ્‍-૭ સમિટમાં વિશ્વના સાત મુખ્‍ય દેશો, અમેરિકા, કેનેડા, જાપાન, જર્મની, ફ્રાન્‍સ, બ્રિટન અને ઇટાલીનો સમાવેશ થાય છે. કેનેડાના કનાનાસ્‍કિસમાં યોજાઈ રહેલા G-7 સમિટ ઉપરાંત, પીએમ મોદી ઘણા નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય મુલાકાતો પણ કરશે. પીએમ મોદી કેનેડાના પીએમ માર્ક કાર્ની, યુક્રેનિયન રાષ્‍ટ્રપતિ ઝેલેન્‍સકી અને મેક્‍સીકન રાષ્‍ટ્રપતિ ક્‍લાઉડિયા શેનબૌમને મળશે. અહીં તેઓ ઇટાલીના પીએમ જ્‍યોર્જિયા મેલોની, જર્મન ચાન્‍સેલર ફ્રેડરિક મેર્ઝ, ફ્રાન્‍સના રાષ્‍ટ્રપતિ ઇમેન્‍યુઅલ મેક્રોન અને બ્રિટિશ પીએમ કીર સ્‍ટારમરને પણ મળશે. જોકે, હવે સમાચાર આવી રહ્યા છે કે રાષ્‍ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પ આજે રાત્રે રાત્રિભોજન પછી G7 સમિટમાંથી વોશિંગ્‍ટન પાછા ફરશે.

વડાપ્રધાન આ સમિટ દરમિયાન અનેક દ્વિપક્ષીય બેઠકો પણ કરશે. આ સંમેલન ભારતના ‘ઓપરેશન સિંદૂર'ના એક મહિના પછી થઈ રહ્યું છે, જેમાં ૨૨ એપ્રિલના પહેલગામ હુમલાના જવાબમાં પાકિસ્‍તાન અને પાકિસ્‍તાન કબજા હેઠળના કાશ્‍મીરમાં આતંકવાદી માળખાને નિશાન બનાવવામાં આવ્‍યું હતું.

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્‍યું હતું કે પીએમ મોદી G-7 સમિટમાં હાજરી આપશે. આ દરમિયાન, વડાપ્રધાન G7 દેશોના નેતાઓ, અન્‍ય આમંત્રિત દેશોના વડાઓ અને આંતરરાષ્‍ટ્રીય સંગઠનો સાથે પણ મુલાકાત કરશે. આ પ્રસંગે, ઊર્જા સુરક્ષા, ટેકનોલોજી અને નવીનતા, ખાસ કરીને AI-ઊર્જા સંબંધો અને ક્‍વોન્‍ટમ-સંબંધિત મુદ્દાઓ સહિતના મહત્‍વપૂર્ણ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે.

અગાઉ, ખાલિસ્‍તાની તરફેણકારી અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્‍યા પછી બંને દેશો વચ્‍ચેના સંબંધો સૌથી ખરાબ તબક્કે પહોંચી ગયા હતા. ગયા વર્ષે ઓક્‍ટોબરમાં, ભારતે તેના હાઇ કમિશનર અને પાંચ અન્‍ય રાજદ્વારીઓને પાછા બોલાવ્‍યા હતા કારણ કે ઓટ્ટાવાએ તેમને નિજ્જર કેસ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ભારતે એટલી જ સંખ્‍યામાં કેનેડિયન રાજદ્વારીઓને હાંકી કાઢયા હતા.

ભારત માને છે કે કેનેડાએ આ ચિંતાઓ પર નક્કર પગલાં લેવા પડશે, જ્‍યારે કેનેડા તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્‍યાં સુધી ભારત પાસેથી સહયોગની અપેક્ષા રાખે છે. G-7 દરમિયાન યોજાનારી વાટાઘાટોમાં આ મુદ્દાઓને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે, પરંતુ બંને પક્ષો સંબંધોની પ્રગતિના માર્ગમાં તેને આવવા દેવા માંગતા નથી. એક વરિષ્ઠ રાજદ્વારીએ કહ્યું, ‘તે એક સંતુલિત અભિગમ હશે, જ્‍યાં બંને દેશો એકબીજાની સંવેદનશીલતાનો આદર કરશે.'

કેનેડા માટે, આ મુલાકાત માત્ર આર્થિક જરૂરિયાત જ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક મંચ પર તેની સ્‍થિતિ મજબૂત કરવાની તક પણ છે. ભારતીય મૂળના લગભગ ૧૮ લાખ લોકો કેનેડામાં રહે છે, જે બંને દેશો વચ્‍ચેના લોકો-થી-લોકોના સંબંધોને ગાઢ બનાવે છે. બીજી તરફ, ભારત આ રીસેટનો ઉપયોગ તેની વૈશ્વિક છબી અને રાજદ્વારી પ્રભાવને વધારવા માટે કરવા માંગે છે. પીએમ મોદીએ ટ્‍વીટ કર્યું કે અમે કેનેડા સાથે ઊંડા લોકો-થી-લોક સંબંધો અને સહિયારા હિતોના આધારે સાથે મળીને કામ કરીશું.

૨૦૧૫ પછી મોદીની આ પહેલી કેનેડા મુલાકાત છે. આ બંને દેશો માટે એક વળાંક સાબિત થઈ શકે છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે જો આ રીસેટ સફળ થશે, તો તે માત્ર વેપારમાં જ નહીં પરંતુ ટેકનોલોજી, ઉર્જા અને શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગને પ્રોત્‍સાહન આપશે.

પીએમ મોદીની કેનેડા મુલાકાત અંગે, કેનેડિયન પત્રકાર ડેનિયલ બોર્ડમેને કહ્યું કે ખાલિસ્‍તાન પર કાર્યવાહી અને ભારત સાથે વેપાર એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. કેનેડાનો દરેક અન્‍ય દેશ સાથેનો વેપાર આ સાથે જોડાયેલો છે. ધારો કે તમારા બંદરોમાં એક આંતરરાષ્‍ટ્રીય ગુનાહિત સંગઠન છે અને તમારા દેશમાં લોજિસ્‍ટિક્‍સ ચલાવી રહ્યું છે, જેમ કે ખાલિસ્‍તાનીઓ ટ્રકિંગ ઉદ્યોગ દ્વારા ડ્રગ્‍સ ચલાવે છે. તે કિસ્‍સામાં, તે આર્થિક અને વેપારની દ્રષ્ટિએ એક વાસ્‍તવિક સમસ્‍યા છે. જો કેનેડા વિશ્વ મંચ પર ખેલાડી બનવા માંગે છે, તો આપણે ખાલિસ્‍તાનીઓ વિશે કંઈક કરવાની જરૂર છે કારણ કે આ લોકો કેનેડાના સામાજિક માળખાને ઘણું નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે અને તે ખૂબ જ મોટી આર્થિક કિંમતે પણ આવી રહ્યું છે. અમારી સિસ્‍ટમમાં તેમની સંડોવણી એવા દેશોમાં અમારી વિશ્વસનીયતાને નબળી પાડશે જે અમારી સાથે વ્‍યવસાય કરવા માંગે છે.