<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 18th June 2025

ઇઝરાયલનો આયર્ન ડોમ 'લીક': ઈરાનની ૪૦૦થી વધુ બેલિસ્ટિક મિસાઈલોનો વળતો હુમલો!: IDF નો ૫-૧૦% લિકેજનો અંદાજ

'હજ કાસેમ' મિસાઇલનો ઉપયોગ તેલ અવીવના મધ્ય ભાગમાં હુમલો કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ૧૦ લોકો માર્યા ગયા અને લગભગ ૨૦૦ ઘાયલ

 પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ચરમસીમા પર છે. ઇઝરાયલી લશ્કરી અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે ગયા અઠવાડિયે લડાઈ વધુ તીવ્ર બન્યા પછી ઈરાને ઇઝરાયલ પર ૪૦૦થી વધુ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો અને સેંકડો ડ્રોન છોડ્યા છે. આ હુમલાઓ 'ઓપરેશન રાઇઝિંગ લાયન' હેઠળ ઈરાની પરમાણુ સુવિધાઓ અને વરિષ્ઠ લશ્કરી કર્મચારીઓ પર ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલાઓના જવાબમાં શરૂ થયા છે. ભલે ઘણી મિસાઈલોને અટકાવવામાં આવી હતી, પરંતુ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં મિસાઈલોએ ઇઝરાયલના મજબૂત હવાઈ સંરક્ષણનો ભંગ કર્યો છે, જેના કારણે તેલ અવીવ અને અન્ય શહેરોમાં લક્ષ્યોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.

તેલ અવીવમાં સંરક્ષણ ભેદાયું : 'હજ કાસેમ' મિસાઈલનો કમાલ?

ઈરાની રાજ્ય મીડિયાનો દાવો છે કે *'હજ કાસેમ' મિસાઇલનો ઉપયોગ તેલ અવીવના મધ્ય ભાગમાં હુમલો કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ૧૦ લોકો માર્યા ગયા હતા અને લગભગ ૨૦૦ ઘાયલ થયા હતા. ઈરાનની તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, દિવંગત જનરલ કાસેમ સુલેમાનીના નામ પરથી નામ આપવામાં આવેલી આ મિસાઇલ, ઇઝરાયલના **આયર્ન ડોમ* અને યુએસ-નિર્મિત *THAAD સિસ્ટમ* બંનેથી બચવા માટે બનાવવામાં આવી છે.

ઇસ્લામિક રિપબ્લિકે ઇઝરાયલી હુમલાના જવાબમાં મોટી સંખ્યામાં *શહાબ-શ્રેણી* અને અન્ય લાંબા અંતરની મિસાઇલો પણ છોડ્યા. કેટલીક જમીન પરના લક્ષ્યોને ફટકારી, જેના કારણે બાટ યામ, રિશોન લેઝિઓન અને તેલ અવીવમાં કિરિયા લશ્કરી સંકુલ નજીક દૃશ્યમાન નુકસાન થયું.

ઇઝરાયલી અધિકારીઓએ સ્વીકાર્યું છે કે જ્યારે મોટી સંખ્યામાં મિસાઇલોને અટકાવવામાં આવી હતી, ત્યારે "વિશ્વની કોઈ પણ સિસ્ટમ ૧૦૦% અવરોધનો દાવો કરી શકતી નથી". IDF (ઇઝરાયલ ડિફેન્સ ફોર્સ) એ *૫-૧૦% લિકેજ દર*નો અંદાજ લગાવ્યો હતો.

---

### ઈરાનનું બેલિસ્ટિક મિસાઇલ શસ્ત્રાગાર: એક પ્રાદેશિક શક્તિ

ઈરાનનો ચોક્કસ મિસાઇલ ઇન્વેન્ટરી ગુપ્ત રહે છે, પરંતુ તેનો મિસાઇલ કાર્યક્રમ આ ક્ષેત્રમાં સૌથી અદ્યતન માનવામાં આવે છે. છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં, તેણે ડઝનેક બેલિસ્ટિક અને ક્રુઝ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ વિકસાવી છે.

*બેલિસ્ટિક મિસાઇલો* શક્તિશાળી રોકેટ એન્જિનનો ઉપયોગ કરીને છોડવામાં આવે છે, જે પૃથ્વીના વાતાવરણમાંથી બહાર નીકળે છે અને પછી તે સીધા ખૂણા પર ફરીથી પ્રવેશ કરે છે. તેમની રેન્જ બદલાય છે:
* *ટૂંકા અંતરની (SRBM):* ૧,૦૦૦ કિમીથી ઓછી
* *મધ્યમ અંતરની (MRBM):* ૧,૦૦૦–૩,૫૦૦ કિમી
* *લાંબી અંતરની (LRBM):* ૩,૫૦૦–૫,૫૦૦ કિમી
* *આંતરખંડીય (ICBM):* ૫,૫૦૦ કિમીથી વધુ

ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચેનું અંતર આશરે ૧,૩૦૦ કિમીથી ૧,૫૦૦ કિમી સુધીનું છે. મેક ૫ (ધ્વનિની ગતિ કરતાં પાંચ ગણી) ની ઝડપે ગતિ કરતી મિસાઈલ આ અંતર લગભગ ૧૨ મિનિટમાં કાપી શકે છે.

---

### બેલિસ્ટિક મિસાઈલોને રોકવું શા માટે મુશ્કેલ છે?

બેલિસ્ટિક મિસાઈલો ઝડપી હોય છે અને ઊંચા માર્ગોને અનુસરે છે. જ્યારે તેઓ વાતાવરણમાં ફરી પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તેઓ ઝડપથી નીચે ઉતરે છે—ઘણીવાર *હાઇપરસોનિક ગતિએ (મેક ૫ થી ઉપર)—જેના કારણે હવાઈ સંરક્ષણને જવાબ આપવા માટે માત્ર સેકન્ડનો સમય રહે છે. કેટલીક મિસાઈલો અવરોધ ટાળવા માટે ડિકોય છોડે છે અથવા **મેન્યુવરેબલ રી-એન્ટ્રી વ્હીકલ્સ (MaRV)* નો ઉપયોગ કરે છે.

*ક્રુઝ મિસાઈલો અને ડ્રોન* પણ ઉપયોગમાં છે. આ ધીમી પરંતુ નીચી ઉડાન ભરે છે, જેના કારણે તેમને શોધવાનું મુશ્કેલ બને છે. બેલિસ્ટિક મિસાઈલોથી વિપરીત, ક્રુઝ મિસાઈલો ઉડાન દરમિયાન દાવપેચ કરી શકે છે અને રડારથી બચવા માટે ભૂપ્રદેશના રૂપરેખાને અનુસરી શકે છે.

ઈરાની ડ્રોન અને ક્રુઝ મિસાઈલો, ધીમી હોવા છતાં, ખતરાના લેન્ડસ્કેપને જટિલ બનાવે છે. એક ડ્રોનને ઇઝરાયલી હવાઈ ક્ષેત્રમાં પહોંચવામાં નવ કલાક જેટલો સમય લાગી શકે છે, અને ક્રુઝ મિસાઇલો લગભગ બે કલાક લાગી શકે છે, પરંતુ તેમની અણધારીતા રક્ષણાત્મક પ્રણાલીઓ પર તાણ વધારે છે.

---

### ઇઝરાયલની સ્તરવાળી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ: પડકારનો સામનો

ઇઝરાયલ વિવિધ જોખમોનો સામનો કરવા માટે બહુવિધ સિસ્ટમોનો ઉપયોગ કરે છે:
* *આયર્ન ડોમ:* ટૂંકા અંતરના રોકેટ અને આર્ટિલરીને નિશાન બનાવે છે.
* *ડેવિડનો સ્લિંગ:* ૪૦ કિમી અને ૩૦૦ કિમી વચ્ચે મધ્યમ અંતરની ક્રુઝ અને બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને અટકાવવા માટે રચાયેલ છે.
* *એરો-૨ અને એરો-૩:* અવકાશમાં પણ ૨,૪૦૦ કિમી સુધીની લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને અટકાવવા માટે રચાયેલ છે.

ઓનલાઇન ફૂટેજ સૂચવે છે કે બહુવિધ ઇરાની પ્રોજેક્ટાઇલ્સે આ સંરક્ષણનો ભંગ કર્યો છે, જેના કારણે રહેણાંક વિસ્તારોમાં આગ અને વિનાશ થયો છે. કેટલાક અચકાવાયેલા વિડીયોઝ નેવાટીમ એર બેઝ અને તેલ અવીવમાં IDF ના સેન્ટ્રલ કમાન્ડ નજીક સીધી અસર દર્શાવે છે.

એક વાયરલ ક્લિપમાં એક મિસાઇલ આયર્ન ડોમમાંથી પસાર થઈને કિરિયા નજીક અથડાઈ હોવાનું દેખાય છે. જોકે, ઈરાની મીડિયા દ્વારા પ્રસારિત એક અલગ વિડીયોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઇઝરાયલી હવાઈ સંરક્ષણ આકસ્મિક રીતે એકબીજા પર અથડાયા હતા – આ દાવાને ઇઝરાયલી અધિકારીઓએ નકારી કાઢ્યો છે.

---

### યુએસ સંડોવણી અને વ્યૂહાત્મક દાવ

યુએસ સંરક્ષણ અધિકારીએ પુષ્ટિ આપી છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે આ ક્ષેત્રમાં *THAAD અને પેટ્રિઅટ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ* તૈનાત કરી છે અને ઇઝરાયલને સંરક્ષણ કામગીરીમાં મદદ કરી રહ્યું છે. અમેરિકન નૌકાદળની સંપત્તિઓએ પણ આવનારા જોખમોનો સામનો કર્યો છે.

જો કે, THAAD જેવી અદ્યતન સિસ્ટમોએ પણ મર્યાદાઓ દર્શાવી છે. ભૂતકાળના સંઘર્ષોમાં, તેઓ સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ પર હુથી દ્વારા છોડવામાં આવેલી કેટલીક મિસાઇલોને અટકાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

ઇઝરાયલી સંરક્ષણ પ્રધાન યોવ ગેલન્ટે ચેતવણી આપી હતી કે ઇરાને "દરેક લાલ રેખા ઓળંગી છે," જ્યારે સંરક્ષણ પ્રધાન ઇઝરાયલ કાત્ઝે કહ્યું, "ઈરાની જનતાએ મોટી કિંમત ચૂકવવી પડશે."

ઇઝરાયલની સેના સ્વીકારે છે કે તેનું સંરક્ષણ હવાચુસ્ત નથી. "ઈરાનની મિસાઇલો એવી વસ્તુ નથી જેને આપણે કેવી રીતે અટકાવવી તે જાણતા નથી," એક વરિષ્ઠ IDF અધિકારીએ જણાવ્યું.

તેમ છતાં, ઈરાનના હુમલાનું પ્રમાણ, વિવિધતા અને વેગ ઇઝરાયલની સિસ્ટમ્સની મર્યાદાઓનું પરીક્ષણ કરી રહ્યા છે. જ્યારે મોટાભાગની મિસાઇલો અટકાવવામાં આવે છે, જેમાંથી પસાર થાય છે તેનાથી નોંધપાત્ર જાનહાનિ, નુકસાન અને ભય થયો છે.

ઇઝરાયલી વાયુસેનાએ પશ્ચિમ ઈરાનમાં મિસાઇલ ફેક્ટરીઓ અને સ્ટોરેજ સાઇટ્સ પર નવેસરથી હુમલાઓનો જવાબ આપ્યો છે, કારણ કે બંને દેશો સંઘર્ષના વધુ મોટા તબક્કા માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે.

વધતી જાનહાનિ – ઈરાનમાં ૨૫૦ થી વધુ, ઇઝરાયલમાં ૨૪ – અને સંરક્ષણમાં વધારો થતાં, હવે પ્રશ્ન એ નથી કે સિસ્ટમો કેટલી સારી રીતે અવરોધી શકે છે, પરંતુ સંઘર્ષ નિયંત્રણની બહાર વધે તે પહેલાં આ ટિટ-ફોર-ટેટ કેટલો સમય ચાલુ રહી શકે છે. શું આ યુદ્ધ મોટા પ્રાદેશિક સંઘર્ષમાં પરિણમશે?

 

(7:52 PM IST)