નવી દિલ્‍હી,તા.૧૯: એર ઇન્‍ડિયા ફ્‌લાઈટ AI 171 અમદાવાદમાં ક્રેશ, જેમાં ૨૭૦થી વધુ લોકોના મોત નીપજ્‍યા, તેનું સંભવિત કારણ એર લોક માનવામાં આવી રહ્યું છે. વિશેષજ્ઞો પ્રમાણે, એન્‍જિનમાં ફયૂલ સપ્‍લાય રોકાવાથી આ અકસ્‍માત થયો.

અમદાવાદમાં એર ઇન્‍ડિયાના બોઇંગ ૭૮૭-૮ ડ્રીમલાઇનર વિમાનના ક્રેશથી સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. વિશ્વના તમામ ઉડ્ડયન નિષ્‍ણાતો હવે આ ક્રેશ પાછળનું સાચું કારણ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. અત્‍યાર સુધી સામે આવેલા ફૂટેજ અને તથ્‍યો જોયા પછી, મોટાભાગના નિષ્‍ણાતોએ પક્ષી અથડાવા અને લેન્‍ડિંગ ગિયરને કારણે વિમાન ક્રેશ થવાની શકયતાને નકારી કાઢી છે. નિષ્‍ણાતો હવે આ વિમાન ક્રેશ માટે જે નવી થિયરી જવાબદાર ઠેરવી રહ્યા છે તેને એર લોક કહેવામાં આવે છે.

હકીકતમાં, ઉડ્ડયનમાં એર લોક એવી પરિસ્‍થિતિ છે જ્‍યાં હવાના પરપોટા વિમાનના એન્‍જિન અથવા ઇંધણ પાઇપલાઇનમાં ફસાઈ જાય છે. હવાના પરપોટા ફસાઈ જવાને કારણે, એન્‍જિન અને હાઇડ્રોલિક સિસ્‍ટમમાં બળતણનો પ્રવાહ અટકી જાય છે, જે વિમાનના પ્રદર્શનને અસર કરે છે. આ પરપોટો બળતણનો પુરવઠો બંધ કરે છે, જેના કારણે એન્‍જિનને પાવર મળતો નથી. પરિણામે, વિમાનને ધક્કો લાગતો નથી અને ઉપર જવાને બદલે તે નીચે પડવા લાગે છે. બોઇંગ ૭૮૭ જેવા વિમાનમાં બે એન્‍જિન હોય છે અને તે એક એન્‍જિન પર પણ ઉડી શકે છે. પરંતુ જો બંને એન્‍જિનમાં ઇંધણનો પુરવઠો બંધ થઈ જાય, તો અકસ્‍માત નિﾍતિ છે.

અમદાવાદ અકસ્‍માતમાં શું થયું?

૧૨ જૂન, ૨૦૨૫ના રોજ, ઍર ઇન્‍ડિયાના બોઇંગ ૭૮૭-૮ ડ્રીમલાઇનર, ફ્‌લાઇટ AI-171 એ અમદાવાદથી લંડન માટે ઉડાન ભરી હતી. પરંતુ ટેકઓફ પછી માત્ર ૩૬ સેકન્‍ડ પછી, વિમાન મેડિકલ કોલેજ હોસ્‍ટેલ સાથે અથડાયું, જેમાં ૨૪૧ મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્‍બર્સ સહિત ૨૭૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા. તપાસમાં જાણવા મળ્‍યું કે વિમાને મેડર્ેીં કોલ કર્યો હતો, જે કટોકટીના સમયે આપવામાં આવતો કોલ છે. કેટલાક નિષ્‍ણાતો માને છે કે એર લોક આ અકસ્‍માતનું સંભવિત કારણ હોઈ શકે છે.

એર લોક કેવી રીતે બને છે?

જો જાળવણી દરમિયાન વિમાનના ઇંધણ ટાંકી અથવા પાઇપલાઇનમાં હવા ફસાઈ જાય, તો તે એર લોકનું કારણ બની શકે છે. ઉપરાંત, જો હવાના પરપોટા ફયુઅલ સિસ્‍ટમમાં રહે છે, તો એન્‍જિનને ઇંધણ પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે. આનાથી એન્‍જિનની શક્‍તિ ઓછી થઈ શકે છે અથવા તે સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ શકે છે.

નિષ્‍ણાત કેપ્‍ટન સ્‍ટીવ શેબનરના મતે, અમદાવાદ અકસ્‍માતમાં, પ્‍લેનનું રેમ એર ટર્બાઇન (RAT) સક્રિય થયું હતું, જે સામાન્‍ય રીતે પ્‍લેનના એન્‍જિન અથવા ઇલેક્‍ટ્રિકલ સિસ્‍ટમમાં સમસ્‍યા હોય ત્‍યારે કામ કરે છે. અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનામાં, આ સૂચવે છે કે કદાચ બંને એન્‍જિનને ઇંધણ પુરવઠો બંધ થઈ ગયો હતો, જેનું એક કારણ ઍર લોક હોઈ શકે છે.