નવી દિલ્‍હી,તા.૧૯: દેશમાં વિવિધ બોર્ડ પરીક્ષાઓથી લઈને સ્‍પર્ધાત્‍મક પરીક્ષાઓ સુધી દીકરીઓ સતત સારું પ્રદર્શન કરી રહી છે. આમ છતાં દીકરા અને દીકરી વચ્‍ચે ભેદભાવ છે. સરકારી શાળાઓમાં માતા-પિતા દીકરા અને દીકરીઓને અંગ્રેજી શીખવે છે. શિક્ષણ મંત્રાલયના તમામ ૬૬ બોર્ડના વર્ષ ૨૦૨૪ ના પરિણામોના અભ્‍યાસ અહેવાલમાં આ વાત બહાર આવી છે. સામાજિક દુષણ અને દીકરીઓને બોજ ગણવાની, શિક્ષણ પર ખર્ચ ન કરવાની, વર્ગમાં હાજરી ન આપવાની સમસ્‍યાઓ હોવા છતાં, અભ્‍યાસ અને પરિણામો વધુ સારા છે. છેલ્લા ૧૧ વર્ષમાં, ધોરણ ૧૦ માં SC શ્રેણીની છોકરીઓની સંખ્‍યામાં ૧૪.૭૫ અને ST શ્રેણીની છોકરીઓમાં ૮૧.૩૩ ટકાનો વધારો થયો છે.

એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે શિક્ષણ મંત્રાલય રાષ્‍ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ ની ભલામણો હેઠળ શાળા શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા, મૂલ્‍યાંકનની સમાન પદ્ધતિ, દેશભરની બધી શાળાઓમાં એક અભ્‍યાસક્રમ, રાષ્‍ટ્રીય પ્રવેશ પ્રવેશ પરીક્ષામાં બધાને સમાન તક આપવા, શિક્ષકોની સમાન તાલીમ અને લાયકાત વગેરે પર કામ કરી રહ્યું છે. આ અંતર્ગત, મંત્રાલયે કેન્‍દ્ર અને રાજ્‍યોના ૬૬ નિયમિત અને ખુલ્લા શાળા
બોર્ડના વર્ષ ૨૦૨૪ ના પરિણામોનો અભ્‍યાસ કર્યો છે. તેનો હેતુ શાળા શિક્ષણની ખામીઓને સુધારવાનો છે.

ધોરણ ૧૦માં ST શ્રેણીની છોકરીઓની પાસ ટકાવારી વધીને ૧૧૯ થઈ

૨૦૧૩માં ધોરણ ૧૦માં છોકરીઓની સંખ્‍યા ૮૨.૨ લાખ હતી, જે ૨૦૨૫ માં ૯૦ લાખ નોંધાઈ હતી, જે ૯.૪૫ ટકાના વધારા સાથે નોંધાઈ હતી. આમાં, આ આંકડો SC શ્રેણીમાં ૧૪.૭૫ ટકાના વધારા સાથે ૧૪ લાખથી ૧૬ લાખ અને ST શ્રેણીમાં ૮૧.૩૩ ટકાના વધારા સાથે ૪.૧ લાખથી ૭.૪ લાખ સુધી પહોંચી ગયો છે. પાસ ટકાવારીની વાત કરીએ તો, છેલ્લા ૧૧ વર્ષમાં આ આંકડો ૬૮.૧ ટકા છે. આમાં, તે ST શ્રેણીમાં ૭૯.૧ ટકા અને ST શ્રેણીમાં ૧૧૮.૮ ટકા સુધી પહોંચ્‍યો છે.

ધોરણ ૧૨માં SC શ્રેણીની છોકરીઓની પાસ ટકાવારી ૨૫૨ ટકા સુધી પહોંચી છે

બીજી તરફ, દીકરીઓ હવે ૧૨મા ધોરણનો અભ્‍યાસ પૂર્ણ કરી રહી છે. ૨૦૧૩ માં, ધોરણ ૧૨ માં છોકરીઓની ભાગીદારી ૫૯.૮ લાખ હતી, જે ૨૦૨૪ માં ૭૧.૭ લાખ સુધી પહોંચી ગઈ છે. એટલે કે, ૧૯.૮ ટકાનો વધારો થયો છે. આમાં, SC શ્રેણીમાં છોકરીઓનો આંકડો ૨૭.૮ ટકા અને ST શ્રેણીમાં ૪૫ ટકા વધ્‍યો છે. ST કેટેગરીમાં છોકરીઓનું પાસ થવાનું પ્રમાણ ૨૫૨ ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે અને ST કેટેગરીમાં તે ૧૫૯ ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે.

હવે છોકરીઓની પહેલી પસંદગી વિજ્ઞાન છે, કલા નહીં

હવે છોકરીઓની પહેલી પસંદગી વિજ્ઞાન પ્રવાહ છે, કલા નહીં. છેલ્લા ૧૧ વર્ષમાં વિજ્ઞાનમાં ભણતી છોકરીઓની સંખ્‍યામાં ૧૧૦ ટકાનો વધારો થયો છે. આમાં પણ લ્‍ઘ્‍ કેટેગરીમાં છોકરીઓની ભાગીદારીમાં ૧૪૨.૨ ટકા અને ST કેટેગરીમાં ૧૪૯ ટકાનો વધારો થયો છે.

ધોરણ ૧૦ માં ડ્રોપઆઉટમાં ૪૭ ટકાનો ઘટાડો થયો છે

ધોરણ ૧૦ માં ડ્રોપઆઉટમાં લગભગ ૪૭ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. હવે ૨૬.૬ લાખ વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ ૧૦ નો અભ્‍યાસ પૂર્ણ કરી શકતા નથી. તેમાંથી ૪.૪૩ લાખ વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા આપતા નથી.

જ્‍યારે ૨૨.૧૭ લાખ વિદ્યાર્થીઓ નાપાસ થાય છે. વર્ષ ૨૦૧૩ માં ડ્રોપઆઉટની સંખ્‍યા ૪૧.૫૩ લાખ હતી. જ્‍યારે, ઓપન સ્‍કૂલમાં, આ વર્ગમાં ફક્‍ત ૬.૯૮% વિદ્યાર્થીઓ નોંધાયેલા છે અને ૩.૪ લાખ વિદ્યાર્થીઓ પાસ થઈ રહ્યા છે.