વોશિંગટન, ૧૯ જૂન ૨૦૨૫: જ્યારે સમગ્ર દુનિયા ઇઝરાયલ-ઈરાન યુદ્ધના ભડકેલી આગથી સળગી રહી છે, અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અટકવાનું નામ નથી લઈ રહ્યું, ત્યારે અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ શાંતિના દૂત બનીને નોબેલ પુરસ્કાર મેળવવાના મૂડમાં હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. બીજી વખત રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળ્યા પછી ટ્રમ્પે વિશ્વમાં શાંતિ અને વ્યવસાયની વાત કરી હતી, પરંતુ શું તેમનો આ પ્રયાસ ખરેખર વિશ્વમાં શાંતિ લાવશે કે પછી આગામી ચૂંટણીઓ પહેલા પોતાની છબી સુધારવા માટેનો માત્ર એક રાજકીય દાવ છે? આ સવાલ હાલ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
મુનીરનો દાવ અને વ્હાઇટ હાઉસનું રહસ્યમય રાત્રિભોજન:
ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષની વાત આવે ત્યારે, ભારતે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની મધ્યસ્થીને વારંવાર સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી છે. તેમ છતાં, પાકિસ્તાન સતત આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર આ પ્રયાસ કરતું રહ્યું, અને તેનું ચોંકાવનારું પરિણામ એ આવ્યું કે પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ અસીમ મુનીરને વ્હાઇટ હાઉસમાં રાત્રિભોજનનું આમંત્રણ મળ્યું. આ ઘટનાએ પાકિસ્તાનમાં ખુશીની એક અનોખી લહેર ફેલાવી દીધી હતી, જાણે તાલિબાનના આગમનથી તેઓ ખુશ થયા હોય!
પરંતુ આ રહસ્યમય રાત્રિભોજન પાછળનું સાચું રહસ્ય થોડા જ સમયમાં બહાર આવ્યું અને સૌ કોઈ ચોંકી ઉઠ્યા. મુનીર માત્ર એક પ્યાદુ જ સાબિત થયા, કારણ કે તેમને આ રાત્રિભોજનના બદલામાં ટ્રમ્પ માટે નોબેલ પુરસ્કારની ભલામણ કરવી પડી હતી. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તા અન્ના કેલીએ આ સનસનીખેજ ખુલાસો કર્યો કે મુનીરે ટ્રમ્પ માટે નોબેલ પુરસ્કારની માંગણી કરી હતી, તેથી જ તેમને વ્હાઇટ હાઉસમાં રાત્રિભોજન માટે આમંત્રણ મળ્યું હતું.
ટ્રમ્પનો દાવો અને ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો પર કટાક્ષ:
મુનીરનું માનવું છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ રોકવામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી અને આ માટે તેમને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળવો જ જોઈએ. ટ્રમ્પે મુનીર સાથેની મુલાકાત પર નિવેદન આપતા કહ્યું કે, "મેં તેમને અહીં બોલાવ્યા કારણ કે હું યુદ્ધ શરૂ ન કરીને તેને સમાપ્ત ન કરવા બદલ તેમનો આભાર માનવા માંગતો હતો." તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, "વડા પ્રધાન મોદી થોડા સમય પહેલા અહીંથી ચાલ્યા ગયા હતા. અમે ભારત અને પાકિસ્તાન સાથે વેપાર કરાર પર કામ કરી રહ્યા છીએ."
ટ્રમ્પે બંને દેશોને "બે ખૂબ જ શાણા લોકો" ગણાવ્યા જેમણે યુદ્ધ ચાલુ ન રાખવાનો નિર્ણય લીધો. તેમણે ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેની પ્રશંસા કરી અને તેમને મળીને સન્માનની લાગણી વ્યક્ત કરી, જાણે કે આ શાંતિના સૂત્રધાર તેઓ જ હોય.
શાંતિનો દાવ કે રાજકીય લાલચ? વિશ્વ મંચ પર સવાલ:
જોકે ટ્રમ્પ પોતાની પીઠ થપથપાવી રહ્યા છે અને શાંતિના દૂત બનવાના ભગીરથ પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, ત્યારે વાસ્તવિકતા એ છે કે સમગ્ર વિશ્વ યુદ્ધના મેદાનમાં ફેરવાઈ ગયું છે. ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવમાં અમેરિકાની ભૂમિકા જગજાહેર છે, તેમ છતાં ટ્રમ્પ આ યુદ્ધ રોકવાની વાતો કરી રહ્યા છે. અને આ બધું ત્યારે, જ્યારે તેમને નોબેલ પુરસ્કારની લાલચ હોય તેવું સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યું છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં, પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ મુનીરને ભલે પોતાના દેશમાં હીરો બનવાની તક મળી હોય, પરંતુ તેમણે ચીન આ પગલાને કેવી રીતે જોશે તે એક અત્યંત જોખમી દાવ રમ્યો છે. શું ટ્રમ્પનો આ પ્રયાસ ખરેખર વિશ્વ શાંતિ તરફનું નિષ્ઠાવાન પગલું છે કે પછી આગામી ચૂંટણીઓ પહેલા નોબેલ પુરસ્કાર જીતીને પોતાની રાજકીય છબી સુધારવાનો એક ચતુરાઈભર્યો સ્ટંટ? આ સવાલનો જવાબ આવનારો સમય જ આપશે, પરંતુ હાલ તો આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં આ 'નોબેલ-પ્યાદા'નો ખેલ ભારે ચર્ચામાં છે.