બેંગલુરુ: કર્ણાટક સરકારે રાજ્યના આઈટી, આઈટીઈએસ અને બીપીઓ ક્ષેત્રોમાં કામના કલાકો રોજના ૧૦ થી વધારીને ૧૨ કલાક કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવ કર્ણાટક શોપ્સ એન્ડ કોમર્શિયલ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ એક્ટ, ૧૯૬૧ માં સુધારાનો ભાગ છે, જે હાલ મહત્તમ ૧૦ કલાક (ઓવરટાઈમ સહિત) કામની મંજૂરી આપે છે. આ પ્રસ્તાવનો આઈટી કર્મચારી યુનિયનો દ્વારા ઉગ્ર વિરોધ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેઓ તેને "આધુનિક ગુલામી" ગણાવી રહ્યા છે.

પ્રસ્તાવ મુજબ, કર્મચારીઓ નિયમિત ૧૦ કલાક ઉપરાંત ૨ કલાક ઓવરટાઈમ કરી શકશે, આમ કુલ ૧૨ કલાક કામ થશે. ત્રણ મહિનામાં ઓવરટાઈમની મર્યાદા પણ ૫૦ કલાકથી વધારીને ૧૪૪ કલાક કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. જોકે, ૨૦૨૪ માં ઉદ્યોગે ૧૪ કલાકના કામના કલાકોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જે યુનિયનોના વિરોધ બાદ રદ થયો હતો.

કર્ણાટક સ્ટેટ આઈટી/આઈટીઈએસ એમ્પ્લોઈઝ યુનિયન (કિતુ) એ આ પ્રસ્તાવને કર્મચારીઓના મૂળભૂત અધિકારો પર હુમલો ગણાવ્યો છે. કિતુ ના મહાસચિવ સુહાસ અડિગાએ જણાવ્યું કે આ સુધારો કર્મચારીઓને માત્ર કોર્પોરેટ નફા માટેના મશીન તરીકે જુએ છે, તેમની વ્યક્તિગત અને સામાજિક જરૂરિયાતોને અવગણે છે. યુનિયનોએ ચેતવણી આપી છે કે આનાથી હાલની ત્રણ શિફ્ટ સિસ્ટમ બે શિફ્ટમાં બદલાઈ શકે છે, જેનાથી એક તૃતીયાંશ કર્મચારીઓની નોકરીઓ જોખમમાં મૂકાઈ શકે છે.

આરોગ્ય પરની અસરો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ છે. અહેવાલો મુજબ, આઈટી ક્ષેત્રના ૪૫% કર્મચારીઓ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ અને ૫૫% શારીરિક સમસ્યાઓનો સામનો કરે છે. લાંબા કામના કલાકો સ્ટ્રોક અને હૃદય રોગનું જોખમ વધારે છે.

શ્રમ મંત્રી સંતોષ લાડે જણાવ્યું કે આ પ્રસ્તાવ આઈટી કંપનીઓ તરફથી આવ્યો છે અને સરકાર તેનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે. 

ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિઓનું કહેવું છે કે આ સુધારો વૈશ્વિક ૧૨-કલાકની શિફ્ટ સાથે સુસંગતતા લાવશે અને ચોવીસ કલાકના ઓપરેશન્સ માટે સુગમતા પૂરી પાડશે. નેશનલ એસોસિએશન ઓફ સોફ્ટવેર એન્ડ સર્વિસ કંપનીઝ (નાસકોમ) એ ૪૮-કલાકના સાપ્તાહિક મર્યાદામાં સુગમતાની માંગ કરી છે.

એક્સ પ્લેટફોર્મ પર આ પ્રસ્તાવની જોરદાર ચર્ચા થઈ રહી છે, જેમાં ઘણા યુઝર્સે કર્મચારીઓના સ્વાસ્થ્ય અને નોકરીની સુરક્ષા પર તેની સંભવિત નકારાત્મક અસરો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

અગાઉ જુલાઈ ૨૦૨૪ માં પણ આવા જ ૧૪-કલાકના પ્રસ્તાવનો વિરોધ થયો હતો, જેને સરકારે સ્થગિત કર્યો હતો. 

કર્ણાટકમાં લગભગ ૨૦ લાખ આઈટી કર્મચારીઓ પર આ પ્રસ્તાવની સીધી અસર થશે, અને આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દો વધુ ગરમાશે તેવું જણાય છે.