ઈરાન-ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે, એક રસપ્રદ ઐતિહાસિક હકીકત સામે આવી છે જેણે ભારતનું, ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ઈરાનની ઈસ્લામિક ક્રાંતિના શિલ્પી અને પ્રથમ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા રુહોલ્લાહ મુસાવી ખોમેનીનું ભારતના ઉત્તર પ્રદેશના બારાબંકી જિલ્લાના એક ગામ સાથે ખાસ જોડાણ છે.

ખોમેનીના ભારતીય મૂળ: 'હિન્દી મુસાવી'

આયાતુલ્લા ખોમેનીના દાદા, સૈયદ અહેમદ મુસાવી, નો જન્મ ૧૯મી સદીની શરૂઆતમાં ઉત્તર પ્રદેશના બારાબંકી જિલ્લાના કિંતુર ગામમાં થયો હતો. કિંતુર ગામ શિયા ઇસ્લામિક શિક્ષણનું ઐતિહાસિક કેન્દ્ર રહ્યું છે. બાદમાં સૈયદ અહેમદ મુસાવી નજફ (ઈરાક) અને પછી ખોમેન (ઈરાન) માં સ્થાયી થયા. ઈરાની રેકોર્ડમાં હજુ પણ 'મુસાવી હિન્દી' નામ નોંધાયેલું છે, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઈરાનના ક્રાંતિકારી નેતાના મૂળ ભારતીય ભૂમિ સાથે જોડાયેલા હતા.

આધ્યાત્મિક પ્રભાવ અને ઈરાની રાજકારણમાં પરિવર્તન

એવું માનવામાં આવે છે કે સૈયદ અહેમદ મુસાવીએ ખોમેનીમાં આધ્યાત્મિકતા અને ધાર્મિક ચેતનાના બીજ વાવ્યા હતા, જેણે પાછળથી ઈરાનની રાજનીતિમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવ્યું. ૧૯૭૯ માં, આયાતુલ્લા ખોમેનીએ અમેરિકા તરફી શાહ મોહમ્મદ રેઝા પહેલવીને સત્તા પરથી હટાવ્યા અને ઈરાનને એક ઇસ્લામિક પ્રજાસત્તાકમાં પરિવર્તિત કર્યું, જે એક ઐતિહાસિક ઘટના હતી.

સરળ જીવન, ઉચ્ચ વિચારસરણી

ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા બન્યા છતાં, ખોમેની હંમેશા સાદગીપૂર્ણ જીવન જીવ્યા. તેઓ એક નાના એક માળના મકાનમાં રહેતા હતા, જે તેમને મફતમાં મળ્યું હોવા છતાં, તેમણે તેના માટે ૧,૦૦૦ રિયાલ ચૂકવ્યા હતા. તેમણે ક્યારેય જાહેર નાણાંનો ઉપયોગ પોતાના ઘરની સજાવટ માટે થવા દીધો નહીં. જ્યારે સમર્થકોએ તેમના ઘરમાં ટાઇલ્સ લગાવવાની ઓફર કરી, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો અને કહ્યું કે જાહેર નાણાંનો ઉપયોગ મારા ઘર માટે ન થવો જોઈએ.

ખોમેનીનો વારસો અને વર્તમાન સંઘર્ષ

ખોમેનીનું અવસાન ૧૯૮૯ માં થયું. તેમના પછી, અલી ખામેનીએ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. વર્તમાન કટોકટી વચ્ચે, ખામેનીએ ટીવી પર સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ઈરાન કોઈપણ દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં. ઈરાન દાવો કરે છે કે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ફક્ત શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે છે, જ્યારે ઇઝરાયલ તેને તેના અસ્તિત્વ માટે ખતરો માને છે અને કોઈપણ કિંમતે ઈરાનને પરમાણુ શક્તિ બનતા અટકાવવા માંગે છે.

કિંતુરથી ખોમેન સુધીની આ યાત્રા ફક્ત એક વ્યક્તિની જ નહીં પણ બે સંસ્કૃતિઓ, બે સભ્યતાઓ અને બે રાજકીય વિચારોની પણ હતી. ખોમેનીના ભારતીય મૂળની આ વાર્તા દર્શાવે છે કે ભારતની ભૂમિએ ફક્ત સંતો અને વિદ્વાનો જ નહીં, પરંતુ એવા નેતાઓ પણ ઉત્પન્ન કર્યા છે જેમણે સમગ્ર રાષ્ટ્રોના ભવિષ્યને પ્રભાવિત કર્યું.