ન્યુયોર્ક : "સિટી-કિલર" તરીકે ઓળખાતો એસ્ટરોઇડ ૨૦૨૪ YR4 ભલે હવે પૃથ્વી સાથે સીધી ટક્કરના માર્ગ પર ન હોય, પરંતુ તે આપણા ગ્રહ માટે પરોક્ષ ખતરો ઉભો કરી શકે છે. ખગોળશાસ્ત્રીઓએ આ વિશાળ ખડક ચંદ્ર સાથે અથડાવાની સંભાવના વધારી દીધી છે, જેના પરિણામે અવકાશમાં ફરતા ઉપગ્રહો અને અન્ય અવકાશયાનને શ્રાપનલ (ધડાકાથી છૂટા પડતા ટુકડા) ના વાદળ દ્વારા અસર થઈ શકે છે, એમ અમેરિકન એસ્ટ્રોનોમી સોસાયટી જર્નલ્સને સુપરત કરાયેલા એક નવા ભયાવહ અભ્યાસમાં જણાવાયું છે.
ચંદ્ર પર અથડામણ અને પૃથ્વી પર સંભવિત અસર:
યુનિવર્સિટી ઓફ વેસ્ટર્ન ઓન્ટારિયોના ખગોળશાસ્ત્રના પ્રોફેસર ડો. પોલ વિગર્ટ, જેમણે આ સંશોધનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું, તેમણે ન્યૂ સાયન્ટિસ્ટને જણાવ્યું હતું કે, "પૃથ્વી પર નોંધપાત્ર માત્રામાં સામગ્રી [લક્ષ્યિત] થવાની શક્યતાથી અમને થોડું આશ્ચર્ય થયું."
વિગર્ટે તેમના ભયાવહ વિડિયો સિમ્યુલેશન્સની શ્રેણીમાં આ સંભવિત પરિણામો દર્શાવ્યા છે, જેમાં ચંદ્ર પરના ક્રેશ-લેન્ડિંગના સંભવિત પરિણામો દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
ગયા વર્ષે ૨૭ ડિસેમ્બરે પ્રથમ વખત શોધાયેલો, YR4 એ આપણા ગ્રહ સાથે ૨૩ ડિસેમ્બર, ૨૦૩૨ ના રોજ ટકરાવાની ચિંતા જગાવી હતી, જે સમગ્ર શહેરનો નાશ કરવા માટે પૂરતી શક્તિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. ૧૯ ફેબ્રુઆરીએ તેની ટોચ પર, YR4 માં ૩.૧% ઇમ્પેક્ટ રિસ્ક ફેક્ટર હતું, જે તેને અત્યાર સુધીના સૌથી ખતરનાક એસ્ટરોઇડ્સમાંનો એક બનાવ્યો હતો.
અને જ્યારે અનુવર્તી અવલોકનો દર્શાવે છે કે YR4 પૃથ્વી સાથે ટકરાશે નહીં, ત્યારે NASA ના સેન્ટર ફોર નીઅર અર્થ ઓબ્જેક્ટ સ્ટડીઝ દ્વારા જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ (JWST) ના ડેટા અનુસાર, તેના ચંદ્ર સાથે ટકરાવાની સંભાવના તાજેતરમાં ૩.૮% થી ૪.૩% સુધી વધી ગઈ છે.
વિગર્ટે અંદાજ લગાવ્યો હતો કે એસ્ટરોઇડ ૨૯,૦૦૦ માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે ચંદ્ર સાથે અથડાશે, જે ૦.૬ માઇલ પહોળો વિસ્ફોટ ખાડો બનાવશે, જે છેલ્લા ૫,૦૦૦ વર્ષમાં સૌથી મોટો ચંદ્ર પ્રભાવ હશે. જો તે યોગ્ય રીતે અથડાશે, તો આપણા ગ્રહનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ પરિણામી ભંગારના ૧૦% જેટલા ભાગને આપણા ગ્રહ તરફ વાળશે, સિમ્યુલેશન્સ અનુસાર.
વિગર્ટે ચેતવણી આપી હતી કે, "સાહજિક રીતે, પૃથ્વી ખરેખર ચંદ્ર પરથી જોવામાં આવે ત્યારે એક નાનો લક્ષ્ય છે, અને તેથી તમારી અંતર્જ્ઞાન એ છે કે ખરેખર બહુ ઓછી સામગ્રી પૃથ્વી પર અથડાશે, પરંતુ તે બહાર આવ્યું છે કે પૃથ્વીનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અમુક પરિસ્થિતિઓમાં તે સામગ્રીને કેન્દ્રિત કરી શકે છે."
ઉપગ્રહો અને અવકાશયાન પર સંભવિત વિનાશ:
આ ભંગાર ક્ષેત્ર પૃથ્વીને પોતે ધમકી આપશે નહીં, પરંતુ નીચી ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહો માટે ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે. શ્રાપનલ ક્લાઉડની સંભવિત ગતિપથને ૧૦,૦૦૦ વખત સિમ્યુલેટ કરીને, ટીમે શોધી કાઢ્યું કે ઉપગ્રહો થોડા દિવસોમાં એક દાયકાના નુકસાનને સહન કરી શકે છે.
જ્યારે આ હુમલો ઉપગ્રહોને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરવા માટે પૂરતો ન હોઈ શકે, ત્યારે નાના ભંગાર કણોના પ્રભાવથી પણ તેમની કાર્યક્ષમતાને અસર થઈ શકે છે. યુકેની યુનિવર્સિટી ઓફ કેન્ટના અવકાશ વિજ્ઞાનના વ્યાખ્યાતા માર્ક બર્ચલે ચેતવણી આપી હતી કે, "જો તેઓ અવકાશયાનના કોઈ ભાગને અથડાય, જે કૂલન્ટ પાઇપ હોય, અથવા અવકાશમાં ખુલ્લા અવકાશયાન પર સેન્સર હોય, અથવા એન્ટેના હોય, તો અચાનક તે ચોક્કસ કાર્યક્ષમતા ગુમ થઈ જાય છે. તમે ઉપગ્રહને ઠીક કરવા જઈ શકતા નથી. એક નાની સમસ્યા ખરેખર એક ગંભીર સમસ્યા છે."
ઉપગ્રહો એકમાત્ર અવકાશયાન નહીં હોય જે સંભવતઃ જોખમમાં હશે. વિગર્ટે ચેતવણી આપી હતી કે શ્રાપનલ ક્લાઉડ NASA ના પ્રસ્તાવિત લુનર ગેટવે જેવા ચંદ્ર-પરિભ્રમણ કરતા અવકાશયાનના સંચાલનને અસર કરી શકે છે, જ્યારે અથડામણથી વિસ્થાપિત સામગ્રી સંભવતઃ ચંદ્ર પર પાછા પડી શકે છે, રોવર્સને અવરોધિત કરી શકે છે અને આર્ટેમિસ કાર્યક્રમ સાથે અવકાશયાત્રીઓને પણ જોખમમાં મૂકી શકે છે.
આ મોડેલના આધારે, વિગર્ટ માને છે કે વૈશ્વિક અવકાશ એજન્સીઓએ ચંદ્ર તેમજ પૃથ્વી તરફ જતા એસ્ટરોઇડ્સને વિચલિત કરવાની યોજનાઓ બનાવવી જોઈએ.
NASA ના પ્લેનેટરી ડિફેન્સ કોઓર્ડિનેશન ઓફિસના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે "પ્લેનેટરી ડિફેન્સ ફક્ત પૃથ્વીની નજીકના અવકાશ સુધી સીમિત નથી," તે ૨૦૨૪ YR4 ના ચંદ્ર પર અથડાવા અંગે "સંભવિત પ્રતિભાવ વિકલ્પો પર અનુમાન લગાવવું અકાળ હશે." વિગર્ટે જણાવ્યું હતું કે ૨૦૨૮ માં જ્યારે YR4 ફરીથી પૃથ્વીના ટેલિસ્કોપના દૃશ્યમાં આવશે ત્યારે અમે તેની ભ્રમણકક્ષાના માર્ગો પરના અમારા મોડેલોને સુધારી શકીશું.