નવી દિલ્હી :દર વર્ષની જેમ આ વખતે પણ ઓડિશામાં ભવ્ય જગન્નાથ રથયાત્રા કાઢવામાં આવશે. 27 જૂને, પુરીના રસ્તાઓ પર ભક્તો ભગવાન જગન્નાથ, ભગવાન બલભદ્ર અને દેવી સુભદ્રાના ત્રણ રથો ખેંચતા જોવા મળશે. આ રથયાત્રા ફક્ત ઓડિશા પૂરતી મર્યાદિત નથી. દર વર્ષે દેશ-વિદેશના લોકો આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા આવે છે. 

જગન્નાથ મંદિરથી ગુંડીચા મંદિર સુધી ચાલે છે. મા ગુંડીચા ભગવાન જગન્નાથની માસી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ રથયાત્રા ભગવાન કૃષ્ણની ગુંડીચામાં તેમની માસીના ઘરે યાત્રાની વાર્ષિક ઉજવણી છે. ગુંડીચા મંદિરને મૌસી મા મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે જ સમયે, સ્કંદ પુરાણ, બ્રહ્મ પુરાણ અને પદ્મ પુરાણમાં ભગવાન જગન્નાથની તેમના મંદિરમાંથી બહાર આવીને દરેકને દર્શન આપવાની ઇચ્છાનો ઉલ્લેખ છે. આ યાત્રા દ્વારા, જે ભક્તો કોઈ કારણોસર મંદિરમાં આવી શકતા નથી તેમને ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કરવાની તક મળે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે જગન્નાથ રથયાત્રાના મૂળ ૧૨મી થી ૧૬મી સદી સુધી જોડાયેલા છે. 

મુખ્ય કાર્યક્રમો 
સ્નાન પૂર્ણિમા: ૧૧ થી ૧૨ જૂન સુધી યોજાતા આ કાર્યક્રમમાં, ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને દેવી સુભદ્રાને ૧૦૮ ઘડાના પવિત્ર જળથી સ્નાન કરાવવામાં આવે છે. 
અનાવસર (એકાંત કાળ): ૧૩ થી ૨૬ જૂન સુધી ચાલતા આ સમયગાળામાં, એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન વધુ પડતા સ્નાનને કારણે બીમાર પડે છે. ભક્તો આ એકાંત કાળ દરમિયાન ભગવાનના દર્શન કરી શકતા નથી. 
ગુંડીચા માર્જાના: ૨૬ જૂને, ગુંડીચા મંદિરની વિધિ મુજબ સફાઈ કરવામાં આવે છે.
રથયાત્રા: દર વર્ષની જેમ, શુક્લ પક્ષના બીજા દિવસે, ભગવાન પોતાના રથ પર બેસીને પુરીની યાત્રા માટે નીકળે છે. આ વખતે આ યાત્રા ૨૭ જૂને કાઢવામાં આવશે. 
ગુંડિચા મંદિરમાં રોકાણ: રથયાત્રા 27 જૂને જ ગુંડિચા મંદિર પહોંચે છે અને ભગવાન ગુંડિચા મંદિરમાં લગભગ નવ દિવસ એટલે કે 4 જુલાઈ સુધી રોકાણ કરશે. 
બહુડા યાત્રા (વાપસી): 4 થી 5 જુલાઈ દરમિયાન ભગવાનના જગન્નાથ મંદિરમાં પાછા ફરવાની પરંપરા છે.
સુન બેશા અને નીલાદ્રી વિજય: સુન બેશામાં, ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાને સોનાના આભૂષણોથી શણગારવામાં આવે છે, જ્યારે નીલાદ્રી વિજયમાં તેમને રથમાંથી મંદિરના ગર્ભગૃહમાં પાછા લઈ જવામાં આવે છે. 

દર વર્ષે, યાત્રા દરમિયાન ત્રણ વિશાળ રથ પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર હોય છે. દર વર્ષે પવિત્ર લાકડા અને નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને રથ બનાવવામાં આવે છે. 
નંદીઘોષ રથ: ભગવાન જગન્નાથ નંદીઘોષ નામના રથ પર બિરાજમાન છે. આ રથ 16 પૈડા પર ચાલતો સૌથી ઊંચો રથ છે. તે લાલ અને પીળા રંગથી ઢંકાયેલો છે.
તાલધ્વજ રથ: ભગવાન બલભદ્ર તાલધ્વજ નામના રથ પર પુરી જાય છે. આ રથમાં ૧૪ પૈડા છે અને તે લાલ અને વાદળી રંગથી શણગારેલો છે.
દર્પદલન રથ: દેવી સુભદ્રા દર્પદલન નામના રથ પર બિરાજમાન છે. આ રથમાં ૧૨ પૈડા છે અને તે લાલ અને કાળા રંગના કાપડથી ઢંકાયેલો છે.

પહંડી વિધિના ભાગ રૂપે, ભગવાન જગન્નાથ, ભગવાન બલભદ્ર અને દેવી સુભદ્રાની મૂર્તિઓને રથ પર મંદિરની બહાર લાવવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન પરંપરાગત સંગીત, મંત્રોચ્ચાર, શંખ અને ઘંટનો અવાજ આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણે એક ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં છીએ. 

શું તમે જાણો છો કે રથયાત્રા ગુંડીચા મંદિરમાં સમાપ્ત થાય છે. અહીં ભગવાનની પૂજા કરવામાં આવે છે. નવમા દિવસે, યાત્રા પાછી આવે છે. પાછા ફરતી વખતે, ભગવાન મૌસીમા મંદિર (માસીનું મંદિર) ખાતે રોકાય છે, જ્યાં ભગવાન જગન્નાથને પોડા પીઠા, એક પરંપરાગત ચોખાની કેક, તેમની પ્રિય મીઠાઈ પીરસવામાં આવે છે.