નવી દિલ્હી : ભારતમાં કાળા નાણાં પર લગામ કસવાના સરકારના પ્રયાસોને વધુ એક મોટી સફળતા મળી છે. નાણા મંત્રાલયે આજે (શુક્રવારે) સાંજે એક નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું કે, આવકવેરા વિભાગના ડેટા વિશ્લેષણના પરિણામે કરદાતાઓએ ₹૨૯,૨૦૮ કરોડની વધારાની વિદેશી સંપત્તિ અને ₹૧,૦૮૯.૮૮ કરોડની વધારાની વિદેશી આવક જાહેર કરી છે, જેનો કુલ આંકડો ₹૩૦,૨૯૮ કરોડને આંબી જાય છે. આ સફળતા સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ સહિત અન્ય દેશોમાંથી પ્રાપ્ત થયેલા નાણાકીય ડેટાને ભારતમાં ફાઇલ કરાયેલા આવકવેરા રિટર્ન (ITR) સાથે મેળવવાના આવકવેરા વિભાગના સતત પ્રયાસોનું પરિણામ છે.
સ્વિસ બેંકો પરના આરોપોનો જવાબ:
નાણા મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક આરોપોનો પણ ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે સ્વિસ બેંકોમાં ભારતીયોના કાળા નાણાંમાં વધારો થયો છે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે કેટલાક મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં ભારતીય સંસ્થાઓના બેંક ખાતાઓમાં જમા કરાયેલા નાણાંમાં વધારો થયો છે, પરંતુ આ ડેટા વિવિધ પ્રકારના ભંડોળનો છે, જેમાં સાહસો, બેંકો અને વ્યક્તિઓ પાસેથી થાપણોનો સમાવેશ થાય છે.
ઓટોમેટિક ઇન્ફર્મેશન એક્સચેન્જ (AEOI) ની શક્તિ:
નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ બંને દેશો દ્વારા હસ્તાક્ષરિત ઓટોમેટિક ઇન્ફર્મેશન એક્સચેન્જ (AEOI) કરાર હેઠળ ભારતીય રહેવાસીઓ વિશે ભારતને વાર્ષિક નાણાકીય માહિતી પૂરી પાડી રહ્યું છે. આ પ્રકારનો પ્રથમ ડેટા ટ્રાન્સમિશન ૨૦૧૯ માં થયું હતું અને ત્યારથી તે નિયમિત ધોરણે ચાલુ રહ્યું છે. આ કરાર હેઠળ મળતી માહિતી "નાણાકીય ગેરરીતિઓમાં સંડોવાયેલા હોવાના શંકાસ્પદ ખાતાઓને પણ આવરી લે છે."
CBDT ની ડિજિટલ તપાસ:
અન્ય દેશોમાંથી મળેલી આવી માહિતીના આધારે, સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ (CBDT) ડેટાની સમીક્ષા કરે છે અને એવા કરદાતાઓને ઓળખે છે જેમના કેસોમાં "વધુ ચકાસણી" જરૂરી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ માટે, CBDT એ AEOI હેઠળ શેર કરાયેલા ડેટાની તુલના ચકાસણીના હેતુ માટે ITR માં કરદાતાઓ દ્વારા દાખલ કરાયેલ વિદેશી સંપત્તિ અને આવક વિશેની માહિતી સાથે કરી.
ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અને સ્વૈચ્છિક જાહેરાત:
નાણા મંત્રાલયે કહ્યું કે આ વિશ્લેષણમાં સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ સહિત તમામ અધિકારક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ, વિવિધ કરદાતાઓને SMS અને ઇમેઇલ મોકલવામાં આવ્યા હતા જેમની વિદેશી સંપત્તિ અને આવક ITR ના યોગ્ય સમયપત્રકમાં નોંધવામાં આવી ન હતી. તેમને તેમના રિટર્નની સમીક્ષા કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.
આ સૂચનાઓના પરિણામે, કુલ ૨૪,૬૭૮ કરદાતાઓએ તેમના ITR ની સમીક્ષા કરી અને ૫,૪૮૩ કરદાતાઓએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માટે તેમના વિલંબિત રિટર્ન ફાઇલ કર્યા. આ રિટર્નમાં ₹૨૯,૨૦૮ કરોડની વિદેશી સંપત્તિ અને ₹૧,૦૮૯.૮૮ કરોડની વધારાની આવક વિદેશી આવક તરીકે દર્શાવવામાં આવી, જે કુલ ₹૩૦,૨૯૮ કરોડ થાય છે.
નાણા મંત્રાલયે જણાવ્યું કે "બિન-જવાબદાર કરદાતાઓ માટે કાયદાની હાલની જોગવાઈ હેઠળ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવાનું વિચારી રહ્યું છે." આ પહેલ દર્શાવે છે કે ભારત સરકાર કાળા નાણાં અને અઘોષિત વિદેશી સંપત્તિ સામે લડવા માટે ટેકનોલોજી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરી રહી છે. આનાથી દેશમાં કરવેરાની સુસંગતતામાં સુધારો થશે અને આર્થિક પારદર્શિતા વધશે.