વોશિંગટન, ૨૧ જૂન ૨૦૨૫: આ વર્ષે, એટલાન્ટિક પારથી એક અનોખો અને અત્યંત મૂલ્યવાન માલસામાન અમેરિકા તરફ ધસી રહ્યો છે, જેણે યુ.એસ.ની વેપાર ખાધમાં ધરખમ વધારો કર્યો છે. આયર્લેન્ડથી ઉડતા વિમાનો સોના કરતાં પણ વધુ કિંમતી કંઈક લઈ જઈ રહ્યા છે: $૩૬ બિલિયનના લોકપ્રિય સ્થૂળતા (મેદસ્વીતા) અને ડાયાબિટીસની દવાઓ માટેના હોર્મોન્સ! આ ઘટકોનો હવાઈ પ્રવાહ એટલો ઉતાવળો છે કે તે ગયા વર્ષે આયર્લેન્ડથી કુલ આયાત કરતાં બમણા કરતાં પણ વધુ છે, જે બે શક્તિશાળી વૈશ્વિક પરિબળોના ટકરાવને પ્રતિબિંબિત કરે છે: ટ્રમ્પના ટેરિફ આધારિત સંગ્રહખોરી (સ્ટોકપાઇલિંગ) અને વજન ઘટાડતી દવાની અદભુત, અકલ્પનીય માંગ.
વજન ઘટાડતી દવાઓની 'સોનેરી ઉડાન' અને વેપાર અસંતુલનનું રહસ્ય:
આ પેપ્ટાઇડ અને પ્રોટીન-આધારિત હોર્મોન્સ GLP-1 (ગ્લુકાગોન-લાઇક પેપ્ટાઇડ-૧) સારવારો અને ઇન્સ્યુલિનના નવા પ્રકારો (એનાલોગ્સ) સહિતની દવાઓની શ્રેણીમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે, જે હાલમાં વિશ્વભરમાં અત્યંત લોકપ્રિય બની છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, યુ.એસ. ટ્રેડ ડેટા અનુસાર, આ શિપમેન્ટનું કુલ વજન માત્ર ૨૩,૪૦૦ પાઉન્ડ હતું – જે ચાર ટેસ્લા સાયબરટ્રકના વજન કરતાં પણ ઓછું છે! જોકે, તેમનું મૂલ્ય આકાશને આંબી રહ્યું છે.
તાપમાન-નિયંત્રિત એર કાર્ગો કન્ટેનરમાં ફિટ થયેલા આ ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકોએ યુ.એસ.ના વેપાર અસંતુલન પર મોટો પ્રભાવ પાડ્યો છે. આ શિપમેન્ટ્સે માત્ર ૫.૪ મિલિયન લોકોની વસ્તી ધરાવતા આયર્લેન્ડને યુ.એસ. સાથેના માલ-સામાનના વેપાર અસંતુલનમાં બીજા સૌથી મોટા દેશ તરીકે ઉભરવામાં મદદ કરી છે, જે માત્ર ચીનથી પાછળ છે. આ આયાત વર્ષના પ્રથમ ચાર મહિનામાં યુ.એસ.એ આયર્લેન્ડમાંથી આયાત કરેલા $૭૧ બિલિયનના માલ-સામાનના લગભગ અડધા જેટલી હતી.
યુ.એસ. કસ્ટમ્સ રેકોર્ડ્સ અનુસાર, આયાતનો લગભગ ૧૦૦% અંતિમ ગંતવ્ય ઇન્ડિયાના હતું. એલી લિલી, વજન ઘટાડતી અને ડાયાબિટીસની દવાઓ ઝેપબાઉન્ડ અને મુંજારો પાછળની દવા જાયન્ટ કંપની, ઇન્ડિયાનાપોલિસમાં મુખ્ય મથક ધરાવે છે. લિલીના પ્રવક્તાએ આ અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, જે આ પરિસ્થિતિની ગુરુત્વાકર્ષણને વધુ દર્શાવે છે.
ટ્રમ્પની વેપાર નીતિઓનો 'વિંગરોધ': અપેક્ષાથી વિરુદ્ધ પરિણામો!
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના અવારનવાર થતા વેપાર યુદ્ધે આ વર્ષે વૈશ્વિક વેપાર પેટર્નને ફરીથી લખી છે અને—ઓછામાં ઓછા અસ્થાયી રૂપે—તેમના દ્વારા દૂર કરવા માંગતા કેટલાક અસંતુલનને વધુ વિસ્તૃત કર્યા છે. કંપનીઓએ ટેરિફની સમયમર્યાદા પહેલાં યુ.એસ.માં શિપમેન્ટ મેળવવા માટે દોડધામ કરી છે, જેમાં એપ્રિલ ૨ની જાહેરાત પહેલાં પ્રથમ રાઉન્ડનું 'ફ્રન્ટ-લોડિંગ' અને વ્હાઇટ હાઉસે તેના કેટલાક ટેરિફને રોક્યા પછી નાના દબાણનો સમાવેશ થાય છે.
આયર્લેન્ડ આ વૈશ્વિક ધસારાના કેન્દ્રમાં છે. તે યુ.એસ. દવા જાયન્ટ્સ માટે એક મુખ્ય હબ છે, જેમણે આયર્લેન્ડની અનુકૂળ કર નીતિઓને કારણે ત્યાં કામગીરી વિસ્તૃત કરી છે. વિશ્વની કેટલીક સૌથી વધુ વેચાતી દવાઓ, જેમ કે એબ્બીની એન્ટી-રિંકલ સારવાર બોટોક્સ, અને યુ.એસ. દવા ઉત્પાદક મર્કની કેન્સર સારવાર કેમ્ટ્રુડા, આ દેશમાં બનાવવામાં આવે છે.
મેટ મોરાન, એક કન્સલ્ટન્ટ અને ઉદ્યોગ જૂથ બાયોફાર્માકેમ આયર્લેન્ડના ભૂતપૂર્વ નિયામક, જણાવ્યું હતું કે, "આ એક સામાન્ય બુદ્ધિની વાત છે. અત્યારે અનિશ્ચિતતા છે, તેથી તમે સ્ટોકપાઇલિંગ કરીને થોડી સુરક્ષા બનાવી રહ્યા છો. હાલમાં તે ઉત્પાદનો માટે જબરદસ્ત માંગ છે."
વેપાર અસંતુલન અને આયર્લેન્ડની 'અગ્નિપરીક્ષા':
આ વેપાર અસંતુલને આયર્લેન્ડને અસ્વસ્થતાભરી સ્થિતિમાં મૂક્યું છે, જેના કારણે આ મહિનાની શરૂઆતમાં તે યુ.એસ. ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટની કરન્સી મેનિપ્યુલેશન માટેની મોનિટરિંગ સૂચિમાં સ્થાન પામ્યું છે. સરકાર આ સૂચિનો ઉપયોગ એવા દેશોને ચેતવણી આપવા માટે કરે છે જેઓ અયોગ્ય વેપાર પ્રથાઓનો ઉપયોગ કરે છે.
આયર્લેન્ડની સેન્ટ્રલ બેંકે ગુરુવારે એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે વજન ઘટાડતી દવાની ઘટકો બનાવતી નવી ફેક્ટરીઓએ દેશની નિકાસને વેગ આપ્યો છે. આયર્લેન્ડનો પ્રથમ ક્વાર્ટરનો આર્થિક વિકાસ નિકાસમાં થયેલા વધારાને કારણે લગભગ ૧૦% વધ્યો હતો. ડબલિન સ્થિત થિંક ટેન્ક ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ એન્ડ યુરોપિયન અફેર્સના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી ડેન ઓ'બ્રાયને જણાવ્યું હતું કે આ ધ્યાન "ચોક્કસપણે આવકાર્ય નથી." તેમણે ઉમેર્યું કે, "યુ.એસ.-ઇયુ ખાધનો ખૂબ મોટો ભાગ એકલા આયર્લેન્ડ દ્વારા પૂરો પાડવામાં આવે છે. ટ્રમ્પને ખાધ પસંદ નથી," જે સૂચવે છે કે આયર્લેન્ડ અનિચ્છનીય રાજકીય ધ્યાનના કેન્દ્રમાં આવી ગયું છે.
વ્હાઇટ હાઉસ અમેરિકન દવા કંપનીઓ ઘરે ઉત્પાદન લાવવા માંગે છે અને એપ્રિલમાં કલમ ૨૩૨ હેઠળ કહેવાતી તપાસનો આદેશ આપ્યો હતો જેના પરિણામે આયાતી દવાઓ અને હોર્મોન્સ જેવા ઘટકો બંને પર ટેરિફ લાગી શકે છે. ટ્રમ્પે આ અઠવાડિયે કહ્યું હતું કે આવા ટેરિફ "ખૂબ જ જલ્દી" આવી શકે છે.
દવા કંપનીઓનો 'પુરવઠાનો મહાયુદ્ધ':
બેંક ઓફ અમેરિકાના વિશ્લેષકો અનુસાર, વજન ઘટાડતી દવાઓના બજારમાં લિલી એક શક્તિશાળી કંપની છે, જેની GLP-1 દવાઓ મુંજારો અને ઝેપબાઉન્ડનું વેચાણ આ વર્ષે લગભગ $૩૦ બિલિયન સુધી બમણું થવાની અપેક્ષા છે. વજન ઘટાડતી દવાઓનો પુરવઠો જાળવી રાખવો એ લિલી અને હરીફ નોવો નોર્ડિસ્ક, ડેનિશ ઓઝેમ્પિક અને વેગોવીના ઉત્પાદક, બંને માટે એક મોટો પડકાર રહ્યો છે. શરૂઆતમાં કંપનીઓ દવાની માંગને પહોંચી વળવા અસમર્થ હતી. લિલીએ અછતને ઝડપથી હલ કરી, જેનાથી તેને નોવો પાસેથી બજાર હિસ્સો મેળવવામાં મદદ મળી.
લિલી હવે વજન ઘટાડવાની ગોળી, ઓર્ફોગ્લિપ્રન, ના સંભવિત લોન્ચ માટે તૈયારી કરી રહી છે, જે આ વર્ષના અંતમાં યુ.એસ. મંજૂરી માટે રજૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. લિલીએ જણાવ્યું હતું કે તેણે ૨૦૨૩ માં કિંસલેમાં આવેલા તેના આઇરિશ કારખાનામાં વજન ઘટાડતી અને ડાયાબિટીસની દવાઓનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું હતું. નોવો આયર્લેન્ડમાં વજન ઘટાડતી દવાઓનું ઉત્પાદન કરતું નથી, એમ એક પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું.
પેપ્ટાઇડ અને પ્રોટીન-આધારિત હોર્મોન્સ ભૂખ અને ચયાપચય જેવી પ્રક્રિયાઓને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. આ શ્રેણીમાં હોર્મોન્સનો સમાવેશ થાય છે જે કુદરતી રીતે બનતા ગટ હોર્મોન ગ્લુકાગોન-લાઇક પેપ્ટાઇડ-૧, અથવા GLP-1, ની નકલ કરે છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ કેટલીક પ્રજનનક્ષમતા અને ઑસ્ટિયોપોરોસિસની સારવારમાં પણ થઈ શકે છે.
શિપિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓનું કહેવું છે કે તેમણે ફાર્મા શિપમેન્ટની વધેલી માંગ નોંધી છે, જે ઘણીવાર હવાઈ માર્ગે મુસાફરી કરે છે, કારણ કે તે ખૂબ જ હલકા અને મૂલ્યવાન હોય છે. ડેટા ફર્મ WorldACD અનુસાર, માર્ચ અને એપ્રિલમાં આયર્લેન્ડથી યુ.એસ.માં ફાર્મા શિપમેન્ટ બમણા કરતાં વધુ થયા હતા. કુએન + નાગેલ, દેશમાં કામગીરી ધરાવતી સ્વિસ લોજિસ્ટિક્સ કંપની, જણાવ્યું હતું કે તેમની ટીમોએ બુકિંગ વિનંતીઓ અને કસ્ટમ્સના કાગળને પહોંચી વળવા માટે ઓવરટાઇમ કર્યું હતું.
નિકો સાકો, કંપનીના હેલ્થકેર વ્યૂહરચનાના વરિષ્ઠ ઉપાધ્યક્ષે જણાવ્યું હતું કે, "અમે આયર્લેન્ડથી બાકીના વિશ્વમાં સમાન વધારો જોયો નથી. તે વૈશ્વિક વલણ નહોતું." વેપાર ડેટા અનુસાર, આયર્લેન્ડમાંથી રસીઓ અને કેન્સરની સારવાર સહિતની વિવિધ અન્ય દવાઓની આયાત પણ આ વર્ષે વધી છે.
મર્ક વિશ્વની સૌથી વધુ વેચાતી દવા, કેમ્ટ્રુડા, આયર્લેન્ડ સહિત અન્ય સ્થળોએ ઉત્પાદન કરે છે. મર્કના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી રોબ ડેવિસે એપ્રિલમાં જણાવ્યું હતું કે કંપની પાસે ટેરિફમાંથી આ વર્ષે કોઈપણ અસરને ઘટાડવા માટે પૂરતો પુરવઠો છે અને તે ટેરિફના લાંબા ગાળાના પરિણામોને નેવિગેટ કરવા પર કામ કરી રહી છે.
મર્કે તાજેતરમાં કેમ્ટ્રુડા બનાવવા માટે તેના પ્રથમ યુ.એસ. પ્લાન્ટનું નિર્માણ શરૂ કર્યું છે. લિલીએ આ વર્ષની શરૂઆતમાં જણાવ્યું હતું કે તે યુ.એસ. ઉત્પાદન વિસ્તૃત કરવા માટે $૨૭ બિલિયનનું રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે. ઉદ્યોગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે શિપમેન્ટ વધારવા માટે, દવા કંપનીઓએ હાલના સ્ટોકનો ઉપયોગ કર્યો હશે અને બાકીના વિશ્વ માટે નિર્ધારિત ઉત્પાદનને યુ.એસ. બજારમાં વાળ્યું હશે. કન્સલ્ટન્ટ મોરાને જણાવ્યું હતું કે, "તમે માત્ર ક્ષમતાને ચાલુ કરી શકતા નથી. તમે બહાર જઈને મશીનો ખરીદીને તેમને શરૂ કરી શકતા નથી. તેમને બનાવવું, કાર્યરત કરવું, માન્ય કરવું અને રેગ્યુલેટર દ્વારા મંજૂર કરવું પડે છે." આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક માંગ અને વેપાર નીતિઓ કેવી રીતે સૂક્ષ્મ રીતે પણ મોટા આર્થિક પ્રવાહોને પ્રભાવિત કરી શકે છે.