પેરિસ, ૨૧ જૂન ૨૦૨૫: ભારતે લાંબા અંતરના વ્યૂહાત્મક ડ્રોનના વૈશ્વિક ક્ષેત્રે સત્તાવાર રીતે પ્રવેશ કર્યો છે. બેંગલુરુ સ્થિત ફ્લાઈંગ વેજ ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસ (FWDA) દ્વારા વિકસિત નવા 'લોઇટરિંગ મ્યુનિશન' FWD-LM01નું પેરિસ એર શોની ૫૫મી આવૃત્તિમાં અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે સંરક્ષણ ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે વિશ્વના સૌથી વધુ જોવાતા કાર્યક્રમોમાંનો એક છે.
આ પ્રથમ વખત છે કે કોઈ ભારતીય કંપનીએ વિદેશી ભૂમિ પર ૧૦૦ કિલોમીટરની રેન્જ સાથે સંપૂર્ણ સ્વદેશી, નિકાસ-તૈયાર લોઇટરિંગ મ્યુનિશનનું પ્રદર્શન કર્યું છે. અત્યાર સુધી, આ શ્રેણીમાં ભારતનો ઘરેલુ વિકાસ ૪૦ કિમીથી ઓછી સિસ્ટમ્સ સુધી મર્યાદિત હતો. FWD-LM01 સાથે, ભારત માત્ર પહોંચમાં જ નહીં, પરંતુ મહત્વાકાંક્ષામાં પણ પરિવર્તનનો સંકેત આપી રહ્યું છે.
વ્યૂહાત્મક ચોકસાઈ અને પોર્ટેબલ શક્તિ:
FWD-LM01 એ એવા મિશન માટે બનાવવામાં આવ્યું છે જેમાં ઝડપ, ગુપ્તતા અને ચોકસાઈની માંગ હોય છે. તે કોમ્પેક્ટ છે, માત્ર ૬ કિલો વજનનું, વ્યક્તિ દ્વારા લઈ જઈ શકાય તેવું (મેન-પોર્ટેબલ), અને કોઈપણ સાધનો વિના પાંચ મિનિટથી ઓછા સમયમાં તૈનાત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આ તેને ગતિશીલ એકમો (units on the move) માટે આદર્શ બનાવે છે.
એકવાર લોન્ચ થયા પછી, આ સિસ્ટમ હવામાં ૧.૫ કલાક સુધી લોઇટર કરી શકે છે (લક્ષ્ય પર ફરતું રહી શકે છે), ૧૭,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈ સુધી ચઢી શકે છે અને ૨ કિલોગ્રામ વિસ્ફોટક પેલોડ સાથે હુમલો કરી શકે છે. તે વાસ્તવિક સમયની વિઝ્યુઅલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ચોકસાઇ લક્ષ્ય નિર્ધારણ માટે ઇલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ ઇન્ફ્રારેડ (EOIR) સેન્સરને એકીકૃત કરે છે.
આ મ્યુનિશનની પાંખોનો વિસ્તાર ૨ મીટર છે, જે તેને પ્રતિકૂળ પ્રદેશ પર ઉડાન સ્થિરતા અને લાંબા સમય સુધી લોઇટરિંગ ક્ષમતા આપે છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તે AI-સક્ષમ પણ છે, જેમાં સ્વયંસંચાલિત લક્ષ્ય નિર્ધારણ અને નૌકાદળની ક્ષમતાઓ ડિઝાઇનમાં જ સમાવિષ્ટ છે.
પેરિસમાં લોન્ચિંગ પ્રસંગે, FWDA ના સ્થાપક અને CEO સુહાસ તેજસ્કાંદે જણાવ્યું હતું કે, "FWD-LM01 સાથે, અમે AI-સક્ષમ લોઇટરિંગ સ્ટ્રાઇક સિસ્ટમ્સમાં નેક્સ્ટ-જેન ભારતીય ક્ષમતાના આગમનનો સંકેત આપી રહ્યા છીએ. આ આધુનિક અસમપ્રમાણ યુદ્ધ માટે રચાયેલ એક અત્યંત ચપળ, ઊંચાઈ પર પરીક્ષણ કરાયેલ પ્લેટફોર્મ છે."
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, "૧૦૦ કિમીની રેન્જમાં ભારતનું પ્રથમ નિકાસ-તૈયાર લોઇટરિંગ મ્યુનિશન હોવાથી, અમે વૈશ્વિક ધોરણો સાથે સંરેખિત સ્કેલેબલ સોલ્યુશન્સ સાથે ભારતની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને આગળ વધારવા પ્રતિબદ્ધ છીએ."
૧૦૦% મેડ ઇન બેંગલુરુ, નિકાસ માટે તૈયાર:
FWD-LM01 નો દરેક ભાગ ભારતમાં બનેલો છે. ખ્યાલથી લઈને પ્રોટોટાઇપ સુધી અને ફ્લાઇટ ટ્રાયલ્સ સુધી, વિકાસ સંપૂર્ણપણે ફ્લાઈંગ વેજની બેંગલુરુ સુવિધામાં થયો છે.
કંપનીએ પુષ્ટિ કરી કે સિસ્ટમે પહેલેથી જ તેના ઉચ્ચ-ઊંચાઈના ફ્લાઇટ પરીક્ષણો પૂર્ણ કરી લીધા છે, જેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણપત્ર માટે આ વર્ષના અંતમાં વિસ્ફોટક લાઇવ-ફાયર ટ્રાયલ્સ શેડ્યૂલ કરવામાં આવ્યા છે.
આ લોન્ચ માત્ર એક નવા ડ્રોન વિશે નથી - તે સ્વાયત્ત યુદ્ધના ઝડપથી વિકસતા વિશ્વમાં ભારતનું સ્થાન સાબિત કરવા વિશે છે.
ફ્લાઈંગ વેજ ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસ એક યુવા કંપની છે, પરંતુ તે ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. ૨૦૨૨ માં સુહાસ તેજસ્કાંદે દ્વારા સ્થપાયેલી આ ફર્મે એક ધ્યેય સાથે શરૂઆત કરી હતી: આયાતી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટાડવી અને AI માં મૂળિયા ધરાવતા સ્કેલેબલ સોલ્યુશન્સ બનાવવું.
FWD-LM01 ની મુખ્ય વિશિષ્ટતાઓ:
 * મોડેલ નામ: FWD-LM01
 * ટેક-ઓફ વજન: ૬ કિલો
 * પેલોડ: ૨ કિલો વોરહેડ + EOIR સેન્સર
 * એન્ડ્યુરન્સ (ઉડાન સમય): ૧.૫ કલાક
 * વિંગસ્પાન (પાંખોનો વિસ્તાર): ૨ મીટર
 * રેન્જ: ૧૦૦ કિમી (રેખીય)
 * તૈનાત કરવાનો સમય: ૫ મિનિટથી ઓછો (સાધન-મુક્ત)
 * વિશેષતાઓ: સ્વયંસંચાલિત લક્ષ્ય નિર્ધારણ અને નૌકાદળ
 * સ્થિતિ: ઉચ્ચ-ઊંચાઈ પર ફ્લાઇટ પરીક્ષણ; ૨૦૨૫ ના અંતમાં વૈશ્વિક વિસ્ફોટક પરીક્ષણો બાકી
આ માત્ર ડ્રોન બનાવવાની વાત નથી - તે આગામી પેઢીના યુદ્ધ પર વૈશ્વિક વાતચીતમાં ભારતને મહત્વ અપાવવા વિશે છે. અને FWDA જેવા ખેલાડીઓ નેતૃત્વ કરી રહ્યા હોવાથી, ભવિષ્ય અપેક્ષા કરતાં વહેલું આવી શકે છે.