નવી દિલ્‍હીઃ મધ્યપ્રદેશમાં પ્રવાસન માટે ગ્રામીણ જીવનશૈલીનો અનુભવ પ્રવાસીઓમાં લોકપ્રિય બની રહ્યો છે. આ ટ્રેન્ડ ગામડાના લોકો માટે સારી કમાણીનું સાધન પણ બની ગયો છે. તાજેતરમાં, રાજ્ય સરકારે શ્રેષ્ઠ ગ્રામસ્ટે એવોર્ડ્સની જાહેરાત કરી છે. આ એવોર્ડ જીતનારી મહિલાઓએ ગ્રામીણ પ્રવાસન દ્વારા તેમના જીવનમાં થયેલા ફેરફારો શેર કર્યા છે.
શ્રેષ્ઠ ગ્રામસ્ટે એવોર્ડનું પ્રથમ ઇનામ ઉમા પાઠકને આપવામાં આવ્યું હતું. ઉમા પાઠક ઓરછાથી થોડા કિલોમીટર દૂર લાડપુરા ખાસ ગામમાં મહુઆ લેક વ્યૂ નામનું હોમસ્ટે ચલાવે છે. તેણીએ 2021 માં 11 લાખના રોકાણથી હોમસ્ટે શરૂ કર્યું હતું. ફ્રી પ્રેસ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, તેણીએ પોતાની યાત્રા વિશે જણાવ્યું હતું કે 2021 માં, કોવિડ-19 ને કારણે, પ્રવાસીઓ સ્પષ્ટપણે પ્રવાસન માટે આવતા ન હતા. પરંતુ, આ રોગચાળાને કારણે પ્રવાસન સંબંધિત પ્રવાસીઓની પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરફાર થયો છે.
ઉમા પાઠક કહે છે કે હાલમાં પ્રવાસીઓ કોઈ નવા અને શાંતિપૂર્ણ સ્થળે મુસાફરી કરવા માંગે છે. તેમણે જણાવ્યું કે અમારા હોમસ્ટેમાં રહીને લગભગ 1700 પ્રવાસીઓએ ગ્રામીણ પર્યટનનો અનુભવ કર્યો છે. તે જ સમયે, દર વર્ષે અમારા હોમસ્ટેમાં 10 થી 12 પરિવારો રહે છે.
ઉમા પાઠક સપ્ટેમ્બરથી માર્ચ મહિનાને પ્રવાસન મોસમ કહે છે અને કહે છે કે આ મોસમ દરમિયાન દર મહિને 1 થી 1.5 લાખ રૂપિયાની આવક થાય છે. તેમના પતિ અને પુત્ર હોમસ્ટે સંબંધિત કામ સંભાળે છે. આ ઉપરાંત ચાર કર્મચારીઓ પણ તેમને મદદ કરે છે. તેમણે જણાવ્યું કે રાજ્યના રાજ્યપાલ પણ તેમના મહેમાન રહ્યા છે.
ગ્રામીણ પર્યટનમાં, હોમસ્ટેને ગ્રામસ્ટે પણ કહી શકાય. ગ્રામસ્ટે એક પ્રકારની હોટેલ છે. ગ્રામીણ પર્યટન પર જતા પ્રવાસીઓ અહીં રહે છે અને ગ્રામીણ જીવનશૈલી, ખોરાક, પરંપરાઓનો અનુભવ કરે છે.
શ્રેષ્ઠ ગ્રામસ્ટે એવોર્ડ હેઠળ બીજું ઇનામ કમલા કુશવાહાને આપવામાં આવ્યું હતું. તે નિવારી જિલ્લાના રાધાપુરામાં કમલા હોમસ્ટે ચલાવે છે. 2020 માં એક ગ્રામસ્ટેથી શરૂઆત કર્યા પછી, પ્રવાસીઓ તરફથી સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. હવે કમલા કુશવાહા કુલ ચાર ગ્રામસ્ટે ચલાવી રહી છે.
કમલા કુશવાહા જણાવે છે કે શિયાળાની ઋતુના અંત સાથે, દિલ્હી અને બેંગલુરુ જેવા શહેરોમાંથી પ્રવાસીઓ આવવાનું શરૂ કરે છે. પોતાના ગ્રામસ્ટેની વિશેષતા શેર કરતા તેમણે જણાવ્યું કે ગ્રામસ્ટે અમારા ખેતરની મધ્યમાં છે, જેમાં લગભગ 500 ફળના ઝાડ અને એક ડેરી પણ છે.
તે કહે છે કે અમે અમારા ખેતરમાં ઉગાડવામાં આવતા ઓર્ગેનિક શાકભાજી અને ઉત્પાદનોમાંથી પ્રવાસીઓ માટે ખોરાક રાંધીએ છીએ. કમલા કહે છે કે પ્રવાસન ઋતુ દરમિયાન દર મહિને લગભગ એક લાખ રૂપિયા કમાય છે.
ગ્રામસ્ટેનો સાર મહેમાનોની સંભાળ રાખવાનો છે. શ્રેષ્ઠ ગ્રામસ્ટે એવોર્ડ્સની આ શ્રેણીમાં ત્રીજો એવોર્ડ ગિરિજા મારનને મળ્યો હતો. તેમણે લગભગ બે વર્ષ પહેલાં સિહોર જિલ્લાના ખારી ગામમાં ગિરિજા ગ્રામસ્ટેની સ્થાપના કરી હતી. તેણી કહે છે કે હું અભણ છું અને પહેલા મને ખબર નહોતી કે ગ્રામસ્ટે શું છે અને તે કેવી રીતે ચલાવવામાં આવે છે. પરંતુ, થોડા સમય પછી મને સમજાયું કે તેનો સાર ફક્ત મહેમાનોની સંભાળ રાખવાનો છે - અમે અમારા ઘરમાં પહેલાથી જ આ કરી રહ્યા છીએ. તેણીએ કહ્યું કે પ્રવાસીઓ તેમના જન્મદિવસ અને તહેવારો અમારા ગ્રામસ્ટેમાં ઉજવે છે.