બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા, ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીને સંપૂર્ણપણે ન્યાયી અને ભૂલમુક્ત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. પંચે મતદાર યાદીના સુધારણા દરમિયાન ઘરે ઘરે જઈને સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવાની યોજના બનાવી છે. રવિવારે ચૂંટણી પંચ સાથે સંકળાયેલા સૂત્રો દ્વારા આ માહિતી આપવામાં આવી હતી.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રક્રિયાનો હેતુ મતદાર યાદીમાં નામોના સમાવેશ અથવા કાઢી નાખવામાં કોઈપણ પ્રકારની ભૂલ અથવા અનિયમિતતાને રોકવાનો છે. કમિશન ખાતરી કરવા માંગે છે કે મતદાર યાદી સંપૂર્ણપણે અપડેટ, ચકાસાયેલ અને ન્યાયી હોય, જેથી આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ ન્યાયી અને પારદર્શક રીતે યોજાઈ શકે.

ચૂંટણી પંચનું આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ઘણા રાજકીય પક્ષો અને નાગરિક સંગઠનોએ મતદાર યાદીની વિશ્વસનીયતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. વિરોધ પક્ષો, ખાસ કરીને કોંગ્રેસ પાર્ટીએ, ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ને ફાયદો પહોંચાડવા માટે મતદાર યાદીમાં ડેટા સાથે છેડછાડ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે

જોકે, અધિકારીઓએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને કહ્યું છે કે કમિશન એક વિગતવાર પ્રોટોકોલ હેઠળ કામ કરે છે, જેમાં તમામ રાજકીય પક્ષોને પ્રક્રિયાઓ પર નજર રાખવાની છૂટ છે. તેમ છતાં, કમિશન પર સમયાંતરે મતદાર યાદીમાંથી નામ ઉમેરવા અથવા દૂર કરવા અંગે મનસ્વીતાનો આરોપ મૂકવામાં આવે છે, જેના પર અધિકારીઓએ ખેદ વ્યક્ત કર્યો છે.

સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, કમિશનની યોજના મુજબ, આ વખતે સુધારાની પ્રક્રિયામાં, દરેક ઘરની મુલાકાત લઈને મતદારોની માહિતીની ભૌતિક ચકાસણી કરવામાં આવશે. આ ચકાસણી કાર્ય સ્થાનિક ચૂંટણી કાર્યકરો અને બૂથ લેવલ અધિકારીઓ (BLO) દ્વારા કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં, એ તપાસવામાં આવશે કે મતદાર યાદીમાં નોંધાયેલ દરેક વ્યક્તિ ખરેખર તે સરનામે રહે છે કે નહીં.

એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "અમે ઇચ્છીએ છીએ કે મતદાર યાદી સંપૂર્ણપણે ભૂલમુક્ત હોય. આ પ્રક્રિયા પહેલા પણ કરવામાં આવી છે, પરંતુ આટલી ઊંડી અને સખત સુધારણા છેલ્લે 2004 માં કરવામાં આવી હતી." તેમણે કહ્યું કે આ કાર્ય સંપૂર્ણ પારદર્શિતા અને તમામ પક્ષોની ભાગીદારી સાથે કરવામાં આવશે.

એક તરફ, આ પ્રક્રિયા મતદાર યાદીમાંથી ખોટા નામો દૂર કરવામાં મદદ કરશે અને બીજી તરફ, સાચા મતદારો મતદાનથી વંચિત રહેવાની શક્યતા પણ ઘટાડશે.

આ પ્રક્રિયા રાજકીય દૃષ્ટિકોણથી પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે વિપક્ષી પક્ષોના સતત આરોપો વચ્ચે, આ પગલું કમિશનની નિષ્પક્ષતા અને પારદર્શિતાને મજબૂત બનાવવા માટે માનવામાં આવે છે.

બિહારમાં વિધાનસભા ચૂંટણી 2025 માં યોજાવાની છે અને તે પહેલાં કમિશનની આ તૈયારીને સકારાત્મક સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. કમિશન આ વખતે મતદાન પ્રક્રિયા કોઈપણ વિવાદ કે શંકાથી મુક્ત રહે અને લોકશાહીનો પાયો મજબૂત બને તે સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.