નવી દિલ્હી : જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાનથી રોક સોલ્ટની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ પગલાથી પાકિસ્તાનના મીઠાના વેપારને મોટો ફટકો પડ્યો છે, કારણ કે ભારત તેમના માટે સૌથી મોટું અને કાયમી બજાર હતું. હવે પાકિસ્તાનને ચીન અને અન્ય દેશોમાં તેનું મીઠું નિકાસ કરવું પડે છે, પરંતુ ભારતની જેમ નફો મેળવવો મુશ્કેલ બની ગયો છે.

પાકિસ્તાનના પંજાબમાં ખેવરાની રોક સોલ્ટ ખાણ વિશ્વની સૌથી મોટી મીઠાની ખાણોમાંની એક છે. અહીંના અનેક પ્રોસેસિંગ યુનિટ દર વર્ષે લાખો ટન મીઠાનું ઉત્પાદન કરે છે, જેમાં ભારત સૌથી મોટો ગ્રાહક છે. 2024 માં, લગભગ 3.5 લાખ ટન મીઠું ભારતમાં નિકાસ કરવામાં આવ્યું હતું, જેની કિંમત લગભગ $120 મિલિયન હતી. ભારતના પ્રતિબંધ પછી, આ બજાર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયું છે, જેના કારણે વેપારીઓને ભારે નુકસાન થયું છે.

પાકિસ્તાને ચીનમાં તેની મીઠાની નિકાસ ઝડપી બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. ૨૦૨૫ ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં, ચીનમાં મીઠાની નિકાસ ૪૦% વધીને ૧૩૬.૪ કરોડ કિલો થઈ, જેનું મૂલ્ય લગભગ ૧૮.૩ મિલિયન ડોલર હતું. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે ચીનનું બજાર કાયમી નથી કારણ કે ચીન પોતે મીઠું ઉત્પન્ન કરવામાં સક્ષમ છે અને તેને ભારતની જેમ મોટો નફો આપવો મુશ્કેલ છે.
પાકિસ્તાન હવે અમેરિકા, વિયેતનામ, મલેશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, તુર્કી, ઇટાલી, બ્રિટન, જાપાન અને રશિયા જેવા દેશોમાં મીઠાની નિકાસ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પરંતુ વિવિધ વેપાર નિયમો, કર અને ગુણવત્તાના ધોરણોને કારણે આ પ્રક્રિયા મુશ્કેલીઓથી ભરેલી છે.

પાકિસ્તાન સોલ્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ સૈમા અખ્તરે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય બજાર છોડવું તેમના માટે મોટું નુકસાન છે. તેઓને ભારતની મોટી વસ્તી અને તહેવારો દરમિયાન મીઠાની માંગમાંથી સ્થિર આવક મળતી હતી, જે હવે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. વેપારીઓ કહે છે કે ભારતના પ્રતિબંધ પછી, તેમને નવા રસ્તાઓ શોધવા પડશે, પરંતુ નફો પહેલા જેવો નથી.