નવી દિલ્હી તા.૨૩ : મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે, ઈરાનની સંસદે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાને મંજૂરી આપી છે. એવી આશંકા છે કે તેના બંધ થવાથી ક્રૂડ ઓઇલની સપ્લાય ચેઇન પર અસર પડશે. જોકે, પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ ચોક્કસપણે કહ્યું કે ક્રૂડ ઓઇલની કોઈ અછત નથી અને સરકાર તેના પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે. પરંતુ, ઈરાનના પરમાણુ સ્થાપનો પર યુએસ હવાઈ હુમલા છતાં, જો ઈરાન તેલ પરિવહન માટેનો દરિયાઈ માર્ગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરે છે, તો તેનાથી ભારતને બહુ ફરક પડવાનો નથી.

હોર્મોન સ્ટ્રેટ બંધ કરવાથી કોઈ અસર થશે નહીં

ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના મતે, જો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મોન બંધ થઈ જાય, તો ભારત પાસે તેલ આયાત કરવા માટે ઘણા વિકલ્પો હશે. ભારત વૈકલ્પિક સ્ત્રોત તરીકે રશિયાથી લઈને અમેરિકા અને બ્રાઝિલ જેવા દેશોમાંથી તેની તેલની જરૂરિયાતો આયાત કરી શકે છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાને મંજૂરી આપી 

ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે તણાવ વધતાં, ઈરાની સંસદે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાને મંજૂરી આપી છે. વિશ્વના કુલ તેલ અને ગેસ પુરવઠાના લગભગ 20 ટકા આ જળમાર્ગ દ્વારા પરિવહન થાય છે. ભારત તેની તેલ અને ગેસની જરૂરિયાતનો લગભગ 40 ટકા આ ભાગમાંથી આયાત કરે છે. આ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઉત્તરમાં ઈરાન અને દક્ષિણમાં ઓમાન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત વચ્ચે સ્થિત છે. તે મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશો સાઉદી અરેબિયા, ઈરાન, ઈરાક, કુવૈત અને યુએઈમાંથી તેલ પરિવહનનો મુખ્ય ભાગ છે.

ભારત તેના 90% તેલ માટે આયાત પર આધાર 

ભારત તેની જરૂરિયાતોના લગભગ 90 ટકા આયાત કરે છે, જેમાંથી લગભગ 40 ટકા મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી હોર્મન સ્ટ્રેટ દ્વારા આવે છે. ભારત દરરોજ લગભગ 51 લાખ બેરલ તેલ આયાત કરે છે, જેને રિફાઇનરીમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ બનાવવા માટે રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. જો આ રસ્તો બંધ થઈ જાય, તો ભારતમાં તેલના ભાવ વધવાનું નક્કી છે. પરંતુ તેની ભારત પર કોઈ ખાસ અસર નહીં પડે. 

આ પાછળનું કારણ એ છે કે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધતાં જ ભારતે જૂનમાં રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી વધારી દીધી. સાઉદી અરેબિયા અને ઇરાક જેવા મધ્ય પૂર્વના સપ્લાયર દેશો પાસેથી તેલની આયાતમાં વધારો થયો. રશિયાથી આયાત કરાયેલ તેલ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બદલે સુએઝ કેનાલ દ્વારા આવે છે. આ ઉપરાંત, અમેરિકા, પશ્ચિમ આફ્રિકા, લેટિન અમેરિકા જેવા દેશો પણ તેલ માટે બેકઅપ દેશો માટે ભારતનો વિકલ્પ છે.