નવી દિલ્હી : દેશના લાખો ટેક્સી ચાલકો અને કરોડો મુસાફરો માટે એક ક્રાંતિકારી પરિવર્તનના ભણકારા વાગી રહ્યા છે! ભારત સરકાર એક અભિનવ 'સહકારી ટેક્સી સેવા' શરૂ કરવા જઈ રહી છે, જ્યાં ટેક્સી ચાલકો પોતે જ આ સેવાના માલિક હશે અને ઓલા-ઉબર જેવી ખાનગી કંપનીઓને ઊંચું કમિશન ચૂકવવાની મજબૂરીમાંથી મુક્ત થશે. આ ઐતિહાસિક પહેલથી ડ્રાઇવરોની કમાણીમાં ધરખમ વધારો થશે, જ્યારે યાત્રીઓને પણ પ્રમાણમાં ઓછું અને પારદર્શક ભાડું ચૂકવવાનો જબરદસ્ત ફાયદો મળશે. આ મહત્વાકાંક્ષી સેવા આ વર્ષના અંત સુધીમાં દિલ્હી, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને પુણેમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ થવા જઈ રહી છે.
અમિતભાઈ શાહનું વિઝન: 'સહકાર ટેક્સી સેવા' ઓલા-ઉબરને સીધી ટક્કર આપવા તૈયાર!
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિતભાઈ શાહના દૂરંદેશી વિઝન પર આધારિત, સરકારે 'ટેક્સી સેવા પ્રોજેક્ટ' ને મલ્ટિસ્ટેટ કોઓપરેટિવ એક્ટ હેઠળ રજીસ્ટર કરાવ્યો છે. આ પ્રયોગ ટેક્સી ચાલકો અને મુસાફરો બંને માટે ખરેખર લાભદાયી સાબિત થશે. ટેક્સી ચાલકો સહકારી ધોરણે પોતાની એપ-આધારિત ટેક્સી સેવા ચલાવી શકશે, જેમાં તેમને ઓલા-ઉબર જેવી કંપનીઓને હાલમાં ચૂકવવું પડતું અંદાજે 25-30% જેટલું ઊંચું કમિશન ચૂકવવું પડશે નહીં. પરિણામે, મુસાફરોને પણ પહેલા કરતા પ્રમાણમાં ઓછું ભાડું ચૂકવવું પડશે, જે તેમની મુસાફરીને વધુ આર્થિક બનાવશે.
કયા શહેરોમાં થશે શરૂઆત? ડ્રાઇવરો અને યાત્રીઓને કેવી રીતે મળશે લાભ?
આ ક્રાંતિકારી 'ડ્રાઇવર-માલિકીની' રાઇડ-હેલિંગ એપનો અમલ તબક્કાવાર રીતે થશે:
 * પ્રથમ તબક્કો (આ વર્ષના અંત સુધી): દિલ્હી, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને પુણેમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂઆત થશે. આ ચાર મહાનગરોમાં સફળતા બાદ તેનું વિસ્તરણ કરવામાં આવશે.
 * બીજો તબક્કો (આગામી વર્ષ સુધી): દેશના તમામ મોટા રાજ્યોની રાજધાનીઓ અને કેટલાક મુખ્ય શહેરોમાં આ સેવાનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે.
 * ત્રીજો તબક્કો: ત્યારબાદ દેશના અન્ય નાના-મોટા શહેરોમાં પણ આ સેવાને વિસ્તૃત કરાશે, અને ભવિષ્યમાં ઓટો રિક્ષા અને ઈ-રિક્ષા ચાલકોને પણ આ દાયરામાં લાવવામાં આવશે.
આ પહેલને ટેક્સી સંચાલનના ક્ષેત્રમાં એક મોટા પરિવર્તનની શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે, જ્યાં નફાની રકમ ખાનગી કંપનીઓને બદલે સીધી ડાઇવરો વચ્ચે વહેંચાશે. મુસાફરોને સંપૂર્ણપણે પારદર્શક રીતે અને સરકારી ધોરણો મુજબ પ્રતિ કિલોમીટર ભાડું નક્કી થશે તેવી સુવિધા મળશે, જે હાલની રાઇડ-હેલિંગ સેવાઓમાં એક મોટી સમસ્યા છે. ચુકવણી UPI, ડેબિટ કાર્ડ અથવા રોકડ દ્વારા સરળતાથી કરી શકાશે.
પારદર્શિતા અને ડ્રાઇવરોનું સશક્તિકરણ: આત્મનિર્ભરતાનો નવો માર્ગ!
આ સહકારી મોડેલ પર આધારિત ટેક્સી સેવા સંપૂર્ણપણે પારદર્શક હશે. આમાં ટેક્સી ડ્રાઇવરોની ભાગીદારી અને ભાગીદારી કંપનીના માલિકની જેમ જ રહેશે. હાલમાં ઓલા-ઉબર જેવી કંપનીઓ સાથે જોડાઈને ટેક્સી ચલાવનારા ડ્રાઇવરોને તેમની કમાણીનો 25 થી 30% સુધીનો મોટો હિસ્સો કમિશન તરીકે આપવો પડે છે. પરંતુ આ નવી સહકારી વ્યવસ્થામાં, તેઓ પોતે માલિક બનશે. નફા પર માત્ર ત્રણ-ચાર ટકા જેટલો નજીવો શુલ્ક લાગશે, અને તે પણ સીધો સહકારી સમિતિના ખાતામાં જ જશે. પાછળથી, આ રકમનો ઉપયોગ ટેક્સી ચાલકોને વીમો, સામાજિક સુરક્ષા અને પેન્શન જેવી મહત્ત્વપૂર્ણ સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે કરવામાં આવશે. કોઈપણ પ્રકારની ફરિયાદ પર સ્થાનિક સ્તરે તાત્કાલિક સુનાવણી થશે, જે ડ્રાઇવરોને સુરક્ષાનો અનુભવ કરાવશે.
કેવી રીતે કામ કરશે આ નવી ઓનલાઇન ટેક્સી સેવા?
 * સહકારી સમિતિ: દરેક શહેરમાં ટેક્સી ચાલકોની પોતાની સહકારી સમિતિ બનશે. તેમાં ફક્ત તે જ ડ્રાઇવરો સામેલ થશે, જે સમિતિના સભ્ય હશે.
 * પ્રારંભિક સંખ્યા: શરૂઆતમાં લગભગ પાંચસો ટેક્સી ચાલકોની પસંદગી કરવામાં આવશે, જેઓ આ નવી સેવાને આગળ વધારશે.
 * યુનિફાઇડ મોબાઇલ એપ: એક યુનિફાઇડ મોબાઇલ એપ બનાવવામાં આવશે, જેને સભ્ય ચાલકો દ્વારા જ સંચાલિત કરવામાં આવશે. આ એપ દ્વારા મુસાફરો સરળતાથી ટેક્સી બુક કરી શકશે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે, આ એપની માલિકી ડ્રાઇવરો પાસે જ રહેશે.
 * ભાડું નિર્ધારણ: ભાડું અને સેવાના નિયમો સહકારી સમિતિ દ્વારા જ નક્કી કરવામાં આવશે, જેથી પારદર્શિતા જળવાઈ રહે.
 * એપના ફીચર્સ: એપના ફીચર્સ પસંદ કરવાનો અધિકાર ચાલકો પાસે રહેશે, જે હિન્દી, અંગ્રેજી અને સ્થાનિક પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં કામ કરશે.
 * મહિલા સુરક્ષા: ટેક્સીમાં મહિલાઓની સુરક્ષા સંબંધિત ખાસ ફીચર્સ પણ શામેલ કરવામાં આવશે, જે યાત્રીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરશે.
પ્રોજેક્ટનું મોનિટરિંગ અને ટેક્નિકલ સપોર્ટ: સહકારી સંસ્થાઓનો સહયોગ!
આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટની દેખરેખ અને માર્ગદર્શન સીધું સહકાર મંત્રાલય કરશે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યમાં અમૂલ, નાફેડ, નાબાર્ડ, ઇફ્કો, કૃભકો, એનસીડીસી જેવી દેશની મુખ્ય અને સફળ સહકારી સંસ્થાઓને સામેલ કરવામાં આવી છે. પ્રારંભિક રોકાણ અને મૂડી સંબંધિત સમસ્યાઓના સમાધાનની જવાબદારી નાફેડ ને આપવામાં આવી છે, જે આર્થિક પાયાને મજબૂત બનાવશે.
સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા અને કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) ટેકનિકલ પ્લેટફોર્મ તૈયાર કરશે અને એપ બનાવવાનું કામ પણ તેમને જ સોંપવામાં આવ્યું છે. તેઓ પહેલેથી જ ડિજિટલ સેવાઓ પૂરી પાડવામાં અનુભવી છે. રાષ્ટ્રીય સહકારી વિકાસ નિગમ (NCDC) એપ માટે જરૂરી ડેટા એકત્રિત કરવામાં અને સહકારી સમિતિઓનું મજબૂત નેટવર્ક તૈયાર કરવામાં મદદ કરશે. રાજ્યોના સહકાર વિભાગનો હિસ્સો સ્થાનિક સ્તરે સમિતિઓની રચના અને તેના સુચારુ સંચાલનનું કામ હશે. નોંધણી અને સહકારી સમિતિઓની રચના પછી, આ નવી અને આશાસ્પદ એપ સેવાનો ટ્રાયલ રન શરૂ થશે.
આ નવી પહેલ ખરેખર ડ્રાઇવરોને આત્મનિર્ભર બનાવશે અને મુસાફરોને સસ્તી, સુરક્ષિત અને પારદર્શક સેવા પ્રદાન કરશે. શું આ નવતર સહકારી મોડેલ ઓલા-ઉબર જેવી જાયન્ટ ખાનગી કંપનીઓને ખરેખર ટક્કર આપી શકશે અને ભારતીય રાઇડ-હેલિંગ ઉદ્યોગમાં ક્રાંતિ લાવી શકશે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે!