નવી દિલ્હી : એક સમયે ભારતનું ગૌરવ ગણાતી, 1932માં ટાટા એરલાઇન્સના નામ હેઠળ કરાચીથી બોમ્બે (હવે મુંબઈ) સુધીની પહેલી ઉડાન ભરીને ઈતિહાસ રચનાર એર ઇન્ડિયા, આજે સંકટના વાદળોથી ઘેરાયેલી છે. "આકાશના મહારાજા" તરીકે ઓળખાતી આ એરલાઇન પર ૧૨ જૂન, ૨૦૨૫ના અમદાવાદમાં થયેલા બોઈંગ AI ૧૭૧ વિમાન દુર્ઘટના બાદ ચારે બાજુથી પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) ની કડક નજર હેઠળ, એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ્સ રદ થઈ રહી છે અને તેની સલામતી પર ગંભીર સવાલો ઉભા થયા છે, પરિણામે લાઇસન્સ રદ કરવાની ધમકી પણ મળી છે!
અમદાવાદ દુર્ઘટનાનો ભયાવહ પડછાયો: ૧૦ દિવસમાં ૮૫+ ફ્લાઈટ્સ રદ, ડ્રીમલાઈનર પર સંકટ!
૧૨ જૂનના તે દુઃખદ અકસ્માત બાદ, જેણે એર ઇન્ડિયાના ભાગ્યને બદલી નાખ્યું, 'આકાશનો આ રાજા' ખરાબ દિવસોમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. એર ઇન્ડિયાના ડ્રીમલાઈનર વિમાનોની ફ્લાઇટ્સ પર સંકટ સતત વધી રહ્યું છે. છેલ્લા ૧૦ દિવસમાં જ ટેકનિકલ અને ઓપરેશનલ ખામીઓને કારણે એર ઇન્ડિયાની ૮૫ થી વધુ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે. આના કારણે મુસાફરોમાં ભારે નારાજગી અને આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે.
સવાલો ઉભા થઈ રહ્યા છે કે શું અત્યાર સુધી ફ્લાઇટ્સના જાળવણી અને સંચાલનમાં ઢીલું વલણ અપનાવવામાં આવી રહ્યું હતું? શું ૧૨ જૂન પછી જ અચાનક તેની તકનીકી ખામીઓ કેવી રીતે દેખાવા લાગી? જોકે, DGCA એ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદનમાં એર ઇન્ડિયાને એરક્રાફ્ટ મેન્ટેનન્સમાં ક્લીનચીટ આપી છે, અને જણાવ્યું છે કે ફ્લાઇટ્સનું જાળવણી વર્તમાન સુરક્ષા નિયમો મુજબ જ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. છતાં, મુસાફરોની સલામતી અને વારંવાર ફ્લાઇટ્સ રદ થવાને કારણે, સંપૂર્ણ તપાસ ચાલુ રાખવામાં આવી છે.
DGCAની કડક કાર્યવાહી: 3 અધિકારીઓ બરતરફ, ઓડિટ રિપોર્ટની માંગ અને ભવિષ્ય પર ખતરો!
અમદાવાદ અકસ્માત બાદ, એર ઇન્ડિયા સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓના રડાર પર આવી ગઈ છે. DGCA એ 21 જૂને કડક પગલાં લેતા એર ઇન્ડિયાના 3 અધિકારીઓને બરતરફ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ઉડ્ડયન સલામતી પ્રોટોકોલના ગંભીર ઉલ્લંઘન બદલ ડિવિઝનલ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ચુડા સિંહ, ચીફ મેનેજર પિંકી મિત્તલ (ક્રૂ શેડ્યુલિંગ) અને પાયલ અરોરા (ક્રૂ શેડ્યુલિંગ પ્લાનિંગ) ને તાત્કાલિક તેમની જવાબદારીઓમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, કારણ કે ક્રૂ શેડ્યુલિંગમાં સ્પષ્ટ બેદરકારી અને FDTL નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હતું.
20 જૂને, DGCA એ એર ઇન્ડિયાને કારણદર્શક નોટિસ પણ જારી કરી હતી અને 10 દિવસની અંદર ઓડિટ રિપોર્ટ માંગ્યો છે. 2024 થી અત્યાર સુધી એર ઇન્ડિયા દ્વારા કરવામાં આવેલા તમામ નિરીક્ષણો અને ઓડિટની વિગતો, ફ્લાઇટ દરમિયાન કોકપીટની સ્થિતિ, એરપોર્ટ પરની પરિસ્થિતિ, રેમ્પ, કેબિનમાં ખામીઓ સહિતની '360 ડિગ્રી' માહિતી માંગવામાં આવી છે.
ફ્લાઇટ્સમાં કાપ અને ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતા:
આ પરિસ્થિતિના પગલે, એર ઇન્ડિયાએ 19 રૂટ પર 118 સાપ્તાહિક ફ્લાઇટ્સ ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે, અને 3 રૂટ પર તો સેવાને અસ્થાયી રૂપે બંધ કરી દેવામાં આવી છે. મોટા વિમાનોની 15% આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ અને નેરો-બોડી વિમાનોની 118 સાપ્તાહિક ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે. એર ઇન્ડિયા દલીલ કરે છે કે આ નિર્ણય કામગીરીને સ્થિર રાખવા અને મુસાફરોને છેલ્લી ઘડીની સમસ્યાઓથી બચાવવા માટે લેવામાં આવ્યો છે, પરંતુ વાસ્તવિકતામાં આ DGCA ની કડકાઈનું પરિણામ છે. 13 જૂનથી, DGCA એ એર ઇન્ડિયાના બોઇંગ ડ્રીમલાઇનર વિમાન માટે ઉડાન પહેલાં 6 પરીક્ષણ પરિમાણો ફરજિયાત બનાવ્યા છે, જેમાં ફ્યુઅલ પેરામીટર મોનિટરિંગથી લઈને હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ તપાસવા સુધીના કડક નિયમો શામેલ છે.
નિયમનકાર તરફથી એર ઇન્ડિયાને મળેલી ગંભીર ચેતવણી કે જો ફ્લાઇટ ઓપરેશનમાં અનિયમિતતાઓ ચાલુ રહેશે, તો એરલાઇનનું લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કે પાછું ખેંચી શકાય છે, તે એરલાઇન્સના ભવિષ્ય માટે ખતરો બની ગઈ છે. 'આકાશનો મહારાજા' ફરી એકવાર પોતાની ખોવાયેલી પ્રતિષ્ઠા અને સલામતીનો વિશ્વાસ કેવી રીતે પાછો મેળવે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.