નવી દિલ્‍હી, તા.૨૪: આવતા મહિનાથી રેલ્‍વે મુસાફરી મોંઘી થઈ શકે છે. રેલવે બોર્ડના સત્તાવાર સૂત્રો પાસેથી મળેલા સંકેતો અનુસાર, આગામી દિવસોમાં ટ્રેન ભાડામાં થોડો ફેરફાર થવાનો છે. ખરેખર, ઘણા વર્ષો પછી રેલ્‍વે ભાડામાં વધારો કરવા જઈ રહી છે. એવું કહેવામાં આવ્‍યું છે કે આ નવા દરો ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૫ થી લાગુ થશે.

રેલ્‍વે મંત્રાલયના સત્તાવાર સૂત્રોએ ખુલાસો કર્યો છે કે સામાન્‍ય મેલ/એક્‍સ-ેસ ટ્રેનો (નોન-એસી) ના ભાડામાં પ્રતિ કિલોમીટર ૧ પૈસાનો વધારો થશે. તે જ સમયે, એસી ક્‍લાસમાં મુસાફરી કરનારાઓને પ્રતિ કિલોમીટર ૨ પૈસા વધુ ચૂકવવા પડશે. આ વધારો નજીવો છે, પરંતુ તેની અસર ચોક્કસ પડશે.

ભારતીય રેલ્‍વે વિશ્વના સૌથી મોટા રેલ નેટવર્કમાંનું એક છે. તેને દેશની જીવનરેખા કહેવામાં આવે છે. દરરોજ લાખો લોકો તેના દ્વારા મુસાફરી કરે છે અને તેમના ગંતવ્‍ય સ્‍થાને પહોંચે છે. રેલ્‍વે દરરોજ સેંકડો ટ્રેનો ચલાવે છે જેથી લોકોને તેમના ગંતવ્‍ય સ્‍થાન પર પહોંચાડી શકાય.

મુસાફરીના અન્‍ય માધ્‍યમોની તુલનામાં ટ્રેનમાં મુસાફરી આરામદાયક અને આર્થિક છે. આ જ કારણ છે કે ભારતમાં ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવી એ ભારતીય નાગરિકોની પહેલી પસંદગી છે. જોકે, હવે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરનારાઓને આંચકો લાગી શકે છે.

ખરેખર, રેલવેએ ટ્રેન ભાડામાં વધારાની જાહેરાત કરી છે. મળતી માહિતી મુજબ, ભારતીય રેલ્‍વે આ વર્ષે ૧ જુલાઈથી એસી અને નોન-એસી મેલ, એક્‍સપ્રેસ અને સેકન્‍ડ ક્‍લાસ ટિકિટના ભાડામાં વધારો કરવા જઈ રહી છે.

ન્‍યૂ ઈન્‍ડિયન એક્‍સપ્રેસે એક વરિષ્ઠ રેલવે અધિકારીને ટાંકીને જણાવ્‍યું હતું કે નવા ભાડા માળખાથી મુસાફરોના ખિસ્‍સા પર કોઈ મોટો બોજ નહીં પડે. તેમણે કહ્યું કે ઉપનગરીય ભાડા દરો અથવા માસિક સીઝન ટિકિટ (MST) ના ભાવમાં કોઈ વધારો લાગુ થવાની શકયતા નથી.

અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે ૫૦૦ કિમી સુધીની મુસાફરી માટે બીજા વર્ગની ટિકિટના ભાડામાં કોઈ વધારો કરવામાં આવશે નહીં. જોકે, રેલવે ૫૦૦ કિમીથી વધુ અંતર કાપવા માટે સેકન્‍ડ ક્‍લાસ ટિકિટ પર પ્રતિ કિલોમીટર માત્ર અડધા પૈસાનો ચાર્જ ઉમેરવાની યોજના ધરાવે છે.

એસી ટિકિટનું ભાડું પણ વધશે : અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્‍યું હતું કે નોન-એસી મેલ અને એક્‍સપ્રેસ ટ્રેનો (જેમાંથી દેશભરમાં દરરોજ ૧૩,૦૦૦ થી વધુ ટ્રેનો દોડે છે) ના ભાડામાં પ્રતિ કિલોમીટર ઓછામાં ઓછો ૧ પૈસાનો વધારો થવાની શકયતા છે, જ્‍યારે એસી શ્રેણીની ટિકિટ માટે, પ્રતિ કિલોમીટર ૨ પૈસાનો વધારો થઈ શકે છે.

આ સુધારો ભારતીય રેલ્‍વેના મુસાફરો, ખાસ કરીને નિયમિત મુસાફરો અને ટૂંકા અંતરની મુસાફરી કરતા લોકો પર બોજ નાખ્‍યા વિના સંચાલન ખર્ચનું સંચાલન કરવાના ચાલુ પ્રયાસોનો એક ભાગ છે.

રેલવેના નવા ટેરિફ મુજબ, જનરલ સેકન્‍ડ ક્‍લાસમાં ૫૦૦ કિમી સુધીની મુસાફરી માટે કોઈ વધારો થશે નહીં. પરંતુ જો મુસાફરી ૫૦૦ કિલોમીટરથી વધુ હોય, તો પ્રતિ કિલોમીટર અડધા પૈસા વધારાના ચૂકવવા પડશે.

આ ઉપરાંત, મેઇલ/એક્‍સ-ેસ ટ્રેનો (નોન-એસી) માં મુસાફરી કરનારાઓએ હવે પ્રતિ કિલોમીટર ૧ પૈસા વધુ ચૂકવવા પડશે

તેવી જ રીતે, મોટાભાગના ફેરફારો એસી ક્‍લાસ ટિકિટોમાં કરવામાં આવ્‍યા છે. પ્રતિ કિલોમીટર ૨ પૈસાનો વધારો થયો છે.

શહેરી ટ્રેનોના ભાડામાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યો નથી, જેનાથી લાખો દૈનિક મુસાફરોને રાહત મળશે.

જ્જ માસિક સીઝન ટિકિટના દરમાં પણ કોઈ વધારો કરવામાં આવ્‍યો નથી.

તત્‍કાલ બુકિંગમાં મોટો ફેરફાર

તત્‍કાલ ટિકિટ બુકિંગને લઈને રેલવેએ પહેલેથી જ એક મોટી જાહેરાત કરી છે. ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૫ થી તત્‍કાલ ટિકિટ બુક કરવા માટે આધાર કાર્ડ જરૂરી રહેશે. રેલ્‍વે મંત્રાલયે ૧૦ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ એક આદેશ જારી કર્યો છે. આદેશમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે, તત્‍કાલ યોજનાના લાભો સામાન્‍ય લોકો સુધી પહોંચે તે સુનિશ્‍ચિત કરવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્‍યું છે.

આધાર કાર્ડ ફરજિયાત : રેલવે દ્વારા જારી કરાયેલી નોટિસમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્‍યું છે કે ૦૧-૦૭-૨૦૨૫ થી, IRCTC વેબસાઇટ અથવા એપ્‍લિકેશન પરથી તત્‍કાલ ટિકિટ બુક કરવા માટે આધાર કાર્ડ સાથે પ્રમાણીકરણ કરવું ફરજિયાત છે. એટલે કે, આધાર કાર્ડ વિના તમે તત્‍કાલ ટિકિટ બુક કરી શકશો નહીં. એટલું જ નહીં, ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૫ થી, મુસાફરોએ તત્‍કાલ ટિકિટ બુક કરાવતી વખતે વધુ એક કામ કરવું પડશે. તેમણે આધાર કાર્ડ દ્વારા OTP (વન ટાઈમ પાસવર્ડ) વડે પણ પ્રમાણિત કરવું પડશે. આ OTP તમારા આધાર કાર્ડ સાથે લિંક કરેલા મોબાઇલ નંબર પર આવશે.

અહેવાલો અનુસાર, અગાઉ રેલવેએ ટિકિટ બુકિંગના નિયમોમાં ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. અત્‍યાર સુધી, જો તમે ટ્રેન ટિકિટ બુક કરાવો છો, તો તમને તમારી મુસાફરીના ચાર કલાક પહેલા ખબર પડી જતી હતી કે ટિકિટ કન્‍ફર્મ છે કે નહીં. પરંતુ હવે રેલ્‍વે એક નવી સિસ્‍ટમ પર કામ કરી રહી છે. રેલવેનું કહેવું છે કે પુષ્ટિ થયેલ બેઠકો સાથેનો ચાર્ટ મુસાફરીના ૨૪ કલાક પહેલા બહાર પાડવામાં આવશે.

રેલવેએ ટિકિટ બુકિંગની નવી સિસ્‍ટમ માટે તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. આ અંગે ટ્રાયલ પણ શરૂ થઈ ગઈ છે. ૬ જૂનથી, રાજસ્‍થાનના બિકાનેર વિભાગમાં આ સિસ્‍ટમ પાયલોટ પ્રોજેક્‍ટ તરીકે શરૂ કરવામાં આવી છે. હાલમાં તે એક ટ્રેન સુધી મર્યાદિત છે અને એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અત્‍યાર સુધી તેમાં કોઈ સમસ્‍યા આવી નથી. રેલવે અધિકારીઓનું કહેવું છે કે થોડા અઠવાડિયા સુધી તેનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.(૨૩.૨૬)