નવી દિલ્હી : જ્યારથી ચીને રેર અર્થ મિનરલ્સની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, ત્યારથી વિશ્વભરના ઉદ્યોગો મુશ્કેલીમાં છે. તેની અસર ભારત પર પણ પડી છે. પરંતુ હવે ભારત સરકાર આ દિશામાં એક મોટો નિર્ણય લેવા જઈ રહી છે, જેથી દેશને ચીન પર નિર્ભર ન રહેવું પડે અને જરૂરી મેગ્નેટ દેશમાં જ બનાવી શકાય.

અહેવાલો અનુસાર, ભારત સરકાર લગભગ ૧૦૦૦ કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરીને દેશમાં રેર અર્થ મેગ્નેટ બનાવવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલય અને અણુ ઊર્જા વિભાગ સંયુક્ત રીતે આ યોજનાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ યોજનાને આગામી ૧૦ થી ૧૫ દિવસમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી શકે છે. આ અંતર્ગત, દર વર્ષે ભારતમાં લગભગ ૧૫૦૦ ટન રેર અર્થ મેગ્નેટ બનાવવામાં આવશે. યોજનાની તમામ વિગતો હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ૫ થી ૬ કંપનીઓએ તેમાં રસ દાખવ્યો છે.

આજે, રેર અર્થ મેગ્નેટનો ઉપયોગ ઘણા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં થાય છે - જેમ કે ઓટોમોબાઈલ, નવીનીકરણીય ઉર્જા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સંરક્ષણ. અત્યાર સુધી, ચીન આ ક્ષેત્રમાં વિશ્વનો સૌથી મોટો સપ્લાયર રહ્યો છે. પરંતુ જ્યારે ચીને તેમની નિકાસ ઘટાડી, ત્યારે ભારત સહિત ઘણા દેશોમાં કાચા માલની અછત હતી. ભારત સરકાર હવે ઇચ્છે છે કે આ આવશ્યક મેગ્નેટનું ઉત્પાદન દેશમાં જ થાય, જેથી વિદેશી નિર્ભરતા ઓછી થાય અને ઉદ્યોગને સતત પુરવઠો મળતો રહે.

ઇન્ડિયા રેર અર્થ લિમિટેડ (IREL) આ મિશનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. રિપોર્ટ અનુસાર, આ સરકારી કંપની સ્થાનિક કંપનીઓને લગભગ 500 ટન કાચો માલ સીધો સપ્લાય કરશે, જેથી ઉત્પાદનમાં કોઈ વિક્ષેપ ન પડે અને દેશમાં ઉદ્યોગ સરળતાથી ચાલતો રહે.

માત્ર ચુંબક જ નહીં, સરકાર અન્ય દુર્લભ પૃથ્વી ખનિજો માટે પણ એક અલગ યોજના લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. એક અહેવાલ મુજબ, આ માટે 3500 થી 5000 કરોડ રૂપિયાના રોકાણની શક્યતા છે. હાલમાં, સરકાર તેનું આંતરિક મૂલ્યાંકન કરી રહી છે, ત્યારબાદ આ યોજના પણ ટૂંક સમયમાં લાગુ કરવામાં આવશે.