લંડન : એક સમયે વૈશ્વિક શિક્ષણનું કેન્દ્ર મનાતું યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) હવે મુશ્કેલીમાં મુકાયું છે. તાજેતરના QS વર્લ્ડ યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ્સમાં ૫૦થી વધુ યુકેની યુનિવર્સિટીઓનું સ્થાન નીચે ગયું છે, જેમાં ભંડોળની અછત (funding crunch) મુખ્ય કારણ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ ઘટાડો યુકેના ઉચ્ચ શિક્ષણ ક્ષેત્ર માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.

રેન્કિંગમાં મોટો ઘટાડો: આંકડા શું કહે છે?

૨૦૨૬ની વૈશ્વિક રેન્કિંગ એડિશનમાં, કુલ ૫૪ UK યુનિવર્સિટીઓએ તેમના સ્થાનમાં ઘટાડો જોયો છે. જોકે, ઇમ્પિરિયલ કોલેજ લંડન (Imperial College London) વૈશ્વિક સ્તરે તેનું બીજા નંબરનું સ્થાન જાળવી રાખીને ટોચની ૧૦ સંસ્થાઓમાં સ્થાન મેળવનારી ચાર યુકે સંસ્થાઓમાં શામેલ છે, તેમ છતાં ૬૧% UK યુનિવર્સિટીઓએ તેમના રેન્કિંગમાં ઘટાડો નોંધાવ્યો છે. ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી ચોથા સ્થાને અને કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી છઠ્ઠા સ્થાને સરકી ગઈ છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી (MIT) ટોચ પર યથાવત રહી છે.

યુનિવર્સિટી કોલેજ લંડન (University College London) એ તેનું નવમું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. દરમિયાન, યુનિવર્સિટી ઓફ શેફીલ્ડ અને નોટિંગહામ યુનિવર્સિટી અનુક્રમે ૯૨ અને ૯૭માં ક્રમે વૈશ્વિક ટોચના ૧૦૦માં ફરી પ્રવેશ કર્યો છે.

ફંડિંગની અછત અને સરકારી નીતિઓનો પ્રભાવ

૧૪૧ સંસ્થાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી યુનિવર્સિટીઝ UK (UUK) એ અપર્યાપ્ત રોકાણને વધતી ચિંતા તરીકે દર્શાવ્યું છે. ધ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, UUK ના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ વિવિયન સ્ટર્ને જણાવ્યું હતું કે, "આ ઘટાડો અનિવાર્ય નથી. યુનિવર્સિટીઓ ભંડોળના દબાણનો સામનો કરવા માટે તેમના કાર્યમાં મોટા પાયે પરિવર્તન લાવવા માટે પહેલેથી જ કામ કરી રહી છે, અને સરકાર તરફથી લાંબા ગાળાના અને કાયમી ભંડોળ સમાધાનની પ્રતિબદ્ધતા સાથે, આ સામાન્ય ઘટાડાને ઉલટાવી શકાય છે."

QS ના સીઈઓ જેસિકા ટર્નરે જણાવ્યું હતું કે સરકારી નીતિ UKના ઉચ્ચ શિક્ષણની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે. તેમણે નોંધ્યું કે, "યુકે સરકાર ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રણાલીમાં મૂડી ભંડોળમાં ઘટાડો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે જેણે પહેલાથી જ નાણાકીય દબાણ સહન કર્યું છે." તેમણે ઉમેર્યું કે પોસ્ટ-સ્ટડી વિઝા રૂટને ટૂંકાવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ પર લેવી (કર) લાદવા જેવી નીતિઓ દેશની શિક્ષણ પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

ટર્નરે વધુમાં જણાવ્યું કે જ્યારે અન્ય દેશો તેમની યુનિવર્સિટીઓમાં રોકાણ વધારી રહ્યા છે, ત્યારે UK પાછળ રહી જવાનું જોખમ લઈ રહ્યું છે.

ભવિષ્યનો પડકાર

સર્વગ્રાહી ઘટાડા છતાં, ૨૪ UK યુનિવર્સિટીઓએ તેમના રેન્કિંગમાં સુધારો કર્યો છે, અને ૧૧ એ તેમનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. જોકે, લગભગ ૧૦૦ સંસ્થાઓ પુનર્ગઠનમાંથી પસાર થઈ રહી હોવાનું મનાય છે, જેમાં ઘણી સંસ્થાઓ સ્ટાફ અને અભ્યાસક્રમોમાં કાપ મૂકી રહી છે. ઓછામાં ઓછી દસ યુનિવર્સિટીઓ નાદારીના જોખમમાં હોવાના અહેવાલ છે.

શું ભંડોળની અછત અને નીતિગત ફેરફારો યુકેના વૈશ્વિક શિક્ષણ હબ તરીકેના દરજ્જાને હંમેશ માટે ધૂંધળો કરી દેશે? આ પડકારોનો સામનો કરવા માટે યુકે કયા નવા પગલાં લેશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.