નવી દિલ્હી, ૨૪ જૂન, ૨૦૨૫: દેશની ઉચ્ચ ન્યાયપાલિકામાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી પર ગંભીર સવાલો ઉભા થયા છે! મંગળવારે યોજાયેલી સંસદીય સમિતિની બેઠકમાં અનેક સાંસદોએ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે, "હાઈકોર્ટના એક ન્યાયાધીશના નિવાસસ્થાનેથી બેનામી રોકડ મળી હોવા છતાં શા માટે કોઈ FIR નોંધવામાં આવી નથી?" સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સાંસદોએ ન્યાય વિભાગને આ બાબતે વિગતવાર નોંધ તૈયાર કરવા જણાવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે આ મુદ્દો હવે ગંભીર બની રહ્યો છે.
ન્યાયાધીશો માટે કડક આચારસંહિતાની માંગ:
સંસદીય સમિતિના સભ્યોએ ન્યાયાધીશો માટે કડક આચારસંહિતા (Code of Conduct) લાગુ કરવાની પણ માંગ કરી છે. એટલું જ નહીં, તેમણે ઉચ્ચ ન્યાયપાલિકાના ન્યાયાધીશોને નિવૃત્તિ પછી પાંચ વર્ષના સમયગાળા સુધી કોઈપણ સરકારી સોંપણીઓ ન લેવી જોઈએ તેવી પણ જોરદાર માંગણી કરી હતી. કર્મચારી, જાહેર ફરિયાદ, કાયદો અને ન્યાય અંગેની સંસદીય સમિતિની બેઠક દરમિયાન, વિવિધ પક્ષોના સાંસદોએ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલયને ન્યાયતંત્ર સંબંધિત બાબતોમાં શું કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે તે અંગે ઘણા પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા.
જસ્ટિસ વર્મા પ્રકરણ અને વ્યાપક રિપોર્ટની માંગ:
સૂત્રોએ જણાવ્યું કે, ન્યાય વિભાગના સચિવ, જેમણે "ઉચ્ચ ન્યાયપાલિકાના ન્યાયાધીશો માટે આચારસંહિતા અને ન્યાયાધીશો દ્વારા નિવૃત્તિ પછીની સોંપણીઓ" ના મુદ્દાઓ સંબંધિત 'ન્યાયિક પ્રક્રિયાઓ અને તેમાં સુધારા' પર પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું હતું, તેમને ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓ પર વ્યાપક અહેવાલ તૈયાર કરવા અને આગામી સમિતિની બેઠકમાં રજૂ કરવા જણાવાયું હતું. સાંસદોએ નીતિશાસ્ત્ર અને ન્યાયાધીશોની આચારસંહિતા પર વિવિધ મુદ્દાઓ અને ચિંતાઓને સંબોધિત કરતો એક વ્યાપક બિલ પણ માંગ્યો હતો.
સાંસદોએ એ પણ જાણવાની માંગ કરી હતી કે, જસ્ટિસ યશવંત વર્માના નિવાસસ્થાનેથી બેનામી રોકડ મળી હોવા છતાં આ મામલે કેમ કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી, અને ન્યાયાધીશો માટે આચારસંહિતા લાગુ થવી જોઈએ તેવી માંગ કરી હતી. કેટલાક સાંસદોએ એ પણ પૂછ્યું કે, જસ્ટિસ વર્માને હટાવવા માટે અત્યાર સુધી કોઈ પ્રસ્તાવ કેમ લાવવામાં આવ્યો નથી.
સમાન ન્યાય અને જવાબદારીનો સવાલ:
સૂત્રો અનુસાર, કેટલાક સાંસદોએ માંગ કરી હતી કે ન્યાય સમાન હોવો જોઈએ, કારણ કે એક સરકારી કર્મચારી નાની ભ્રષ્ટાચારની બાબતમાં પોતાની નોકરી ગુમાવી શકે છે, પરંતુ બેનામી રોકડ મળી હોવા છતાં ન્યાયપાલિકાના એક વરિષ્ઠ સભ્ય સામે કોઈ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી નથી. કેટલાક પક્ષોના સાંસદોએ એવી પણ માંગ કરી હતી કે સરકારે સંબંધિત ન્યાયાધીશને હટાવવા માટે અત્યાર સુધીમાં પ્રસ્તાવ લાવવો જોઈતો હતો, ખાસ કરીને સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત ન્યાયાધીશોની સમિતિએ રોકડની રિકવરીને સાચી ઠેરવ્યા પછી.
રોકડ રિકવરી પછી, જસ્ટિસ વર્માને તેમની મૂળ કોર્ટ – અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પાછા મોકલવામાં આવ્યા હતા. તેમણે તેમની સામેના આરોપોને નકાર્યા છે.
નિવૃત્તિ પછીની નિમણૂકો પર પણ ચર્ચા:
સાંસદોએ ન્યાયાધીશોની નિવૃત્તિ પછીની નિમણૂકો પર પણ વિચાર-વિમર્શ કર્યો અને કહ્યું કે તેમને નિવૃત્તિના પાંચ વર્ષ પછી સુધી આવી નિમણૂકો ન મળવી જોઈએ. કેટલાક સાંસદોએ એ પણ કહ્યું કે, ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશોને નિવૃત્તિ પછી તરત જ સાંસદ તરીકે અથવા ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા અન્ય કોઈ સોંપણીઓ પર નિયુક્ત ન કરવા જોઈએ.
રાજ્યસભાની આ સમિતિનું નેતૃત્વ ભાજપના સાંસદ બ્રિજ લાલ કરી રહ્યા છે અને તેમાં ભારતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈ (નોમિનેટેડ સાંસદ), ભૂતપૂર્વ કાયદા રાજ્યમંત્રી પી.પી. ચૌધરી, TMCના સાંસદો સુખેન્દુ શેખર રે અને કલ્યાણ બેનર્જી, કોંગ્રેસના વિવેક ટંખા, અને DMKના ડી.એમ. વિલ્સન અને એ. રાજા તેના મુખ્ય સભ્યો છે. જોકે, ભૂતપૂર્વ સીજેઆઈ રંજન ગોગોઈ મંગળવારની બેઠકમાં હાજર રહ્યા ન હતા. આ ચર્ચા દર્શાવે છે કે ભારતીય ન્યાયપાલિકાની વિશ્વસનીયતા અને જવાબદારી પર ગંભીર સવાલો ઉભા થયા છે.