ન્યુયોર્ક : જો તમે ઇન્સ્ટાગ્રામ રીલ્સ કે ટિકટોક પર 'સ્ક્રોલ' કરતા હો, તો કદાચ કાળા સૂટ પહેરેલા, આત્મવિશ્વાસથી છલકાતા ઝોહરાન મમદાની તમારી નજરમાં આવ્યા હશે. 2025ની ન્યૂયોર્ક મેયરની રેસ શરૂ થઈ ત્યારે આ ડેમોક્રેટિક સોશિયાલિસ્ટ બહુ જાણીતું નામ ન હતું. પરંતુ, તેણે વીજળી વેગે ગતિ પકડી અને પોતાના અનુભવી હરીફ, પૂર્વ ગવર્નર એન્ડ્રુ કુઓમોને પણ ધૂળ ચટાડી દીધી!
હવે, કુઓમોએ હાર સ્વીકાર્યા પછી 33 વર્ષીય ઝોહરાન મમદાનીએ ન્યૂયોર્ક સિટીની ડેમોક્રેટિક મેયર પ્રાઈમરીમાં વિજયનો દાવો કર્યો છે! તેને 43.5% મત મળ્યા, જ્યારે કુઓમો 36.4% મત મેળવી શક્યા. આ જીત સાથે ઝોહરાન મમદાની નવેમ્બર 2025માં યોજાનારી ન્યૂયોર્ક મેયરલ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક નોમિની તરીકે વર્તમાન મેયર એરિક એડમ્સ અને રિપબ્લિકન ઉમેદવાર કર્ટિસ સ્લિવા સામે ટકરાશે. જો તે ચૂંટાય છે, તો તે ન્યૂયોર્કના ઇતિહાસના પ્રથમ મુસ્લિમ અને ભારતીય-અમેરિકન મેયર બનશે!
ઝોહરાન મમદાનીનું ગુજરાત-ભારત કનેક્શન: 'મોનસૂન વેડિંગ'થી 'ન્યૂયોર્ક મેયર' સુધીની સફર?
ક્વીન્સના આ પ્રગતિશીલ ધારાસભ્યનો ભારત સાથે એક મજબૂત અને આશ્ચર્યજનક સંબંધ છે! તેની માતા, જાણીતા ભારતીય-અમેરિકન ફિલ્મ નિર્માતા મીરા નાયર છે. મીરા નાયર 'સલામ બોમ્બે!', 'મોનસૂન વેડિંગ', અને 'ધ નેમસેક' જેવી વિખ્યાત ફિલ્મો માટે જાણીતા છે. ઝોહરાનના પિતા, મહેમૂદ મમદાની, એક વિદ્વાન અને લેખક છે.
મીરા નાયરે 'મિસિસિપી મસાલા' (1991) નામની ક્રોસ-કલ્ચરલ લવ સ્ટોરીનું પણ નિર્દેશન કર્યું હતું, જે ઇદી અમીનના શાસનકાળ દરમિયાન યુગાન્ડામાંથી ભારતીયોના નિષ્કાસન વિશે હતી. આ ફિલ્મ માટે લોકેશન શોધતી વખતે જ નાયર મહેમૂદ મમદાનીને મળ્યા હતા, જેઓ યુગાન્ડા છોડવા મજબૂર થયેલા લોકોમાંના એક હતા. બાદમાં બંનેએ લગ્ન કર્યા અને મહેમૂદના કામને કારણે વારંવાર સ્થળાંતર કરતા રહ્યા, જ્યાં સુધી ન્યૂયોર્ક સિટીને પોતાનું 'કાયમી ઘર' ન બનાવ્યું. મીરા નાયર 2016ની હિટ ફિલ્મ 'ક્વીન ઓફ કાટવે'ના પણ દિગ્દર્શક છે, અને ઝોહરાને આ ફિલ્મમાં કાસ્ટિંગ અને દિગ્દર્શનમાં મદદ કરી હતી. ઝોહરાન સાત વર્ષના હતા ત્યારે તેમનો પરિવાર સૌપ્રથમ કેપ ટાઉન અને પછી ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સ્થાયી થયો. આમ, ઝોહરાનનો ઉછેર અને તેમનો દ્રષ્ટિકોણ વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તરેલો છે.
ઝોહરાન મમદાનીની ન્યૂયોર્ક માટેની 'ક્રાંતિકારી' યોજનાઓ:
મમદાનીની ઝુંબેશ ન્યૂયોર્ક સિટીમાં ઘણા લોકોનું ધ્યાન ખેંચી રહી છે, અને તેનું કારણ છે તેના બોલ્ડ વિચારો! તેમની મેયરલ ઝુંબેશ મફત બાળ સંભાળ, ભાડા-નિયંત્રિત ઘરો માટે ભાડા ફ્રીઝ (ભાડા સ્થિર રાખવા), મફત બસ સેવાઓ, વધુ પોષણક્ષમ આવાસ અને શ્રીમંતો પર ઊંચા કરના વચનોનો સમાવેશ કરે છે. આ બધું સારી રીતે તૈયાર કરાયેલા વીડિયો દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર 'વાયરલ' થયું હતું. મોટી સંખ્યામાં યુવા સ્વયંસેવકોના સમર્થન સાથે, મમદાનીની ટીમે શહેરભરના પડોશમાં 'ઘેર ઘેર' જઈને સમર્થન માંગ્યું હતું. તેના હસતા ચહેરાના પોસ્ટરો શહેરના વિવિધ ભાગોમાં દુકાનોની બારીઓ પર 'ચમકી' રહ્યા હતા.
ઇઝરાયેલ-ગાઝા પર મમદાનીનું કડક વલણ અને ઐતિહાસિક તક:
મમદાનીએ ગાઝામાં ઇઝરાયેલના હુમલા સામે મજબૂત વલણ અપનાવીને પણ હેડલાઇન્સ બનાવી હતી. તેણે વચન આપ્યું હતું કે જો ઇઝરાયેલના પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહુ ન્યૂયોર્ક સિટીની મુલાકાત લેશે તો તેમની ધરપકડ કરાવશે. આ ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટે ઇઝરાયેલના ગાઝા અભિયાન સાથે જોડાયેલા યુદ્ધ અપરાધો, જેમાં ભૂખમરાનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગનો પણ સમાવેશ થાય છે, તે માટે નેતન્યાહુ વિરુદ્ધ વોરંટ જારી કર્યા પછી આવ્યું હતું. કોલેજ પૂરી કર્યાના થોડા વર્ષો પછી જ તેઓ નેચરલાઇઝ્ડ સિટીઝન બન્યા હતા, જ્યાં તેમણે શાળાનું પ્રથમ 'સ્ટુડન્ટ્સ ફોર જસ્ટિસ ઇન પેલેસ્ટાઇન' પ્રકરણ સહ-સ્થાપિત કર્યું હતું. 2020માં તેઓ ક્વીન્સના એક ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા રાજ્ય વિધાનસભામાં ચૂંટાયા હતા. તેમની મુખ્ય સિદ્ધિઓમાંની એક પાયલોટ યોજના હતી જેણે એક વર્ષ માટે કેટલીક સિટી બસોમાં મફત રાઈડ ઓફર કરી હતી.
પોતાના વિજયની ખાતરી મળ્યા પછી, ઝોહરાન મમદાનીએ પોતાના સમર્થકોને સંબોધતા કહ્યું, "હું ન્યૂયોર્ક સિટીના મેયર માટે તમારો ડેમોક્રેટિક નોમિની બનીશ." તેણે ઉમેર્યું, "હું દરેક ન્યૂયોર્કર માટે મેયર બનીશ, ભલે તમે મને મત આપ્યો હોય, ગવર્નર કુઓમોને મત આપ્યો હોય, અથવા લાંબા સમયથી ભ્રષ્ટ રાજકીય પ્રણાલીથી એટલા નિરાશ થયા હો કે મત જ ન આપ્યો હોય." તેણે વચન આપ્યું, "હું એક એવો મેયર બનવા માટે કામ કરીશ જેના પર તમને ગર્વ થશે."
એન્ડ્રુ કુઓમો, જેમને એક સમયે જાતીય સતામણી કૌભાંડ પછી તેમના રાજકીય કમબેકમાં 'ફેવરિટ' માનવામાં આવતા હતા, તેમણે પણ હાર સ્વીકારી લીધી. તેમણે પોતાના સમર્થકોને જણાવ્યું કે તેમણે મમદાનીને અભિનંદન આપવા માટે ફોન કર્યો હતો.
ઝોહરાન મમદાનીનું આ 'ડ્રીમ રન' ન્યૂયોર્કના રાજકારણમાં શું નવો વળાંક લાવશે અને શું તે ખરેખર ઇતિહાસ રચી શકશે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.