તા. ૨૬ જૂન, ૨૦૨૫, રાજકોટ : વૈશ્વિક સ્તરે વધતી અનિશ્ચિતતા, ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને સતત વધી રહેલા સંઘર્ષોના આ સમયમાં, કયા દેશો ખરેખર શાંતિપૂર્ણ અને સુરક્ષિત છે તે જાણવું અત્યંત મહત્વનું બની ગયું છે. ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ (IEP) દ્વારા જાહેર કરાયેલા 'ગ્લોબલ પીસ ઇન્ડેક્સ (GPI) ૨૦૨૫' ના રેન્કિંગે વિશ્વની બદલાતી સ્થિરતાનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ રજૂ કર્યું છે, જે ઘણા ચોંકાવનારા તારણો લઈને આવ્યું છે.
શાંતિના શિખરે આઇસલેન્ડ, દાયકાઓથી અડગ!
IEP અનુસાર, GPI ત્રણ મુખ્ય શ્રેણીઓમાં ૨૦ થી વધુ જુદા જુદા ગુણોને ધ્યાનમાં લે છે: સામાજિક સલામતી અને સુરક્ષાનું સ્તર, પ્રવર્તમાન સ્થાનિક કે આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષની હદ, અને લશ્કરીકરણની માત્રા. આ માપદંડોના આધારે, આઇસલેન્ડે ફરી એકવાર વિશ્વના સૌથી શાંતિપૂર્ણ દેશ તરીકે પોતાનું સ્થાન અડગ રાખ્યું છે (સ્કોર: ૧.૦૯૫). વર્ષ ૨૦૦૮ થી આઇસલેન્ડ આ યાદીમાં ટોચ પર છે અને આ વર્ષે પણ તેણે નોંધપાત્ર માર્જિન સાથે આ સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આઇસલેન્ડ પાસે કોઈ સૈન્ય નથી, જે તેને નાટો (NATO) ગઠબંધનમાં આવો એકમાત્ર દેશ બનાવે છે.
ટોચના ૧૦ શાંતિપૂર્ણ દેશોની યાદી:
૧. આઇસલેન્ડ (સ્કોર: ૧.૦૯૫)
૨. આયર્લેન્ડ (સ્કોર: ૧.૨૬૦): યુએન પીસકીપિંગમાં સક્રિય યોગદાન આપીને વૈશ્વિક શાંતિ નિર્માણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
૩. ન્યુઝીલેન્ડ (સ્કોર: ૧.૨૮૨): ગયા વર્ષ કરતાં એક સ્થાન ઉપર ચઢીને ટોચના ત્રણમાં. પેસિફિક રાષ્ટ્રમાંથી એકમાત્ર દેશ.
૪. ઓસ્ટ્રિયા (સ્કોર: ૧.૨૯૪): યુએન પીસકીપિંગમાં લાંબો ઇતિહાસ ધરાવે છે.
૫. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ (સ્કોર: ૧.૨૯૪): ટોચના પાંચમાં સામેલ. યુએન પીસબિલ્ડીંગ ફંડમાં $૩૪ મિલિયનથી વધુ પ્રદાન કર્યા છે.
૬. સિંગાપોર (સ્કોર: ૧.૩૫૭): ટોચના ૧૦ માં સ્થાન મેળવનાર એકમાત્ર એશિયન દેશ.
૭. પોર્ટુગલ (સ્કોર: ૧.૩૭૧): પોતાનું સાતમું સ્થાન જાળવી રાખ્યું.
૮. ડેનમાર્ક (સ્કોર: ૧.૩૯૩): સૈન્યકરણમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાવનાર રાષ્ટ્રોમાંનું એક.
૯. સ્લોવેનિયા (સ્કોર: ૧.૪૦૯): યુએન સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના બિન-કાયમી સભ્ય બન્યા છે.
૧૦. ફિનલેન્ડ (સ્કોર: ૧.૪૨૦): ત્રણ સ્થાન ઉપર ચઢીને ટોચના ૧૦ જૂથમાં સામેલ થયું છે, જે શ્રેષ્ઠ સુધારો દર્શાવે છે.
સૌથી ઓછા શાંતિપૂર્ણ દેશો: સંઘર્ષ અને અસ્થિરતાનું પ્રતિબિંબ!
બીજી બાજુ, વિશ્વના સૌથી ઓછા શાંતિપૂર્ણ દેશોની યાદી ભયાવહ વાસ્તવિકતા રજૂ કરે છે. મધ્ય પૂર્વ સતત ૧૦મા વર્ષે વિશ્વનો સૌથી ખતરનાક પ્રદેશ રહ્યો છે.
વિશ્વના ૧૦ સૌથી ઓછા શાંતિપૂર્ણ દેશો (શાંતિ સ્કોરના ઉતરતા ક્રમમાં) નીચે મુજબ છે:
 * માલી (#૧૫૪)
 * ઇઝરાયેલ (#૧૫૫)
 * દક્ષિણ સુદાન (#૧૫૬)
 * સીરિયા (#૧૫૭)
 * અફઘાનિસ્તાન (#૧૫૮)
 * યમન (#૧૫૯)
 * ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (#૧૬૦)
 * સુદાન (#૧૬૧)
 * યુક્રેન (#૧૬૨)
 * રશિયા (#૧૬૩)
આ રેન્કિંગ વૈશ્વિક શાંતિની વર્તમાન સ્થિતિ અને સંઘર્ષોના વધતા વલણો પર ગંભીર પ્રકાશ પાડે છે. તે દર્શાવે છે કે જ્યારે કેટલાક દેશો સ્થિરતા અને શાંતિ જાળવવામાં સફળ રહ્યા છે, ત્યારે અન્ય ઘણા પ્રદેશો રાજકીય અસ્થિરતા, આંતરિક સંઘર્ષો અને બાહ્ય દબાણને કારણે ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ અહેવાલ વિશ્વભરના નીતિ નિર્માતાઓ અને નાગરિકો માટે શાંતિ નિર્માણ અને સંઘર્ષ નિવારણના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત બનાવવાની તાતી જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.