બેંગલુરુ : જ્યારે પણ કોંગ્રેસ કોઈ રાજકીય સંકટમાં ફસાય છે, ત્યારે પાર્ટીના નેતાઓ એક જ લાઈન પર ઊભા રહી જાય છે કે અંતિમ નિર્ણય 'હાઈકમાન્ડ' લેશે. ફરી એકવાર, કર્ણાટકના રાજકીય ગરમાવા વચ્ચે, જ્યારે મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાને બદલવાની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે, ત્યારે કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ફરીથી બોલ 'હાઈકમાન્ડ' ના પાલનમં ફેરવી દીધો છે. પરંતુ આ પહેલીવાર નથી. મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને પંજાબમાં પણ આ જ કથિત 'હાઈકમાન્ડ' નીતિના કારણે કોંગ્રેસને કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હવે ભાજપ આ 'હાઈકમાન્ડ' શબ્દની મજાક ઉડાવીને પૂછી રહી છે કે, "જ્યારે કોંગ્રેસ પ્રમુખ કહે છે કે 'હાઈકમાન્ડ નક્કી કરશે', તો પછી પાર્ટીનો અસલી નેતા કોણ છે?"
'હાઈકમાન્ડ' એક ભૂત સમાન? ભાજપનો કટાક્ષ:
બેંગલુરુ દક્ષિણના સાંસદ તેજસ્વી સૂર્યાએ કોંગ્રેસના 'હાઈકમાન્ડ' પર તીખો કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, "કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ એક ભૂત જેવું છે. અદ્રશ્ય, સાંભળ્યું ન હોય તેવું, પરંતુ દરેક નિર્ણયને અસર કરે છે. કોંગ્રેસ પ્રમુખ, જેમને લોકો હાઈકમાન્ડ માનતા હતા, તેઓ પણ તેનું નામ ફફડાવીને કહે છે કે તે તેઓ નથી." ભાજપના નેતાઓનો સીધો આરોપ છે કે સોનિયા ગાંધી અને તેમના બાળકો - રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા - પડદા પાછળથી પાર્ટી ચલાવી રહ્યા છે, અને મલ્લિકાર્જુન ખડગે માત્ર એક 'માસ્ક' છે, જે પાર્ટીના નેતૃત્વ પર ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે.
પંજાબ, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ... અને હવે કર્ણાટક? શું ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન થશે?
 * પંજાબનો કરુણ અંત: ૨૦૨૧ માં, પંજાબમાં કેપ્ટન અમરિંદર સિંહ અને નવજોત સિંહ સિદ્ધુ વચ્ચેની આંતરિક લડાઈમાં 'હાઈકમાન્ડ' મહિનાઓ સુધી મૂક પ્રેક્ષક બનીને રહ્યું. આ નિષ્ક્રિયતાનું પરિણામ એ આવ્યું કે, પાર્ટીના દિગ્ગજ નેતા કેપ્ટન અમરિંદર સિંહને પક્ષ છોડવો પડ્યો, સિદ્ધુ ગુસ્સે છે અને પાર્ટીનો પાયાનો ટેકો સંપૂર્ણપણે તૂટી ગયો, જેણે પંજાબમાં કોંગ્રેસના સત્તામાંથી બહાર થવાનો માર્ગ મોકળો કર્યો.
 * રાજસ્થાનનું રાજકીય ડ્રામા: રાજસ્થાનમાં પણ કંઈક આવું જ બન્યું. ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૨ સુધી, અશોક ગેહલોત અને સચિન પાયલોટ કેમ્પ વચ્ચેનો તણાવ ચરમસીમા પર હતો. 'હાઈકમાન્ડ' સતત વિલંબ કરતું રહ્યું અને મુદ્દો લટકતો રહ્યો. આ અંધાધૂંધીના કારણે કાર્યકરો મૂંઝવણમાં રહ્યા, જેના પરિણામે જનતાથી પાર્ટીનું અંતર વધ્યું અને આખરે કોંગ્રેસ સત્તાથી બહાર થઈ ગઈ.
 * મધ્યપ્રદેશની કિંમતી ભૂલ: મધ્યપ્રદેશની વાર્તામાં પણ 'હાઈકમાન્ડ' નો એક વળાંક છે. ૨૦૨૦ માં વિજય પછી, 'હાઈકમાન્ડ' જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના બળવાને મામૂલી માનતો રહ્યો અને તેને ગંભીરતાથી ન લીધો. પરિણામે, કોંગ્રેસ સરકાર પડી ગઈ અને ભાજપે ચૂંટણી જીત્યા વિના સત્તા કબજે કરી લીધી, જે કોંગ્રેસ માટે એક મોટો રાજકીય ફટકો હતો.
શું કર્ણાટકમાં પણ 'હોડી ડૂબી' જશે?
હવે કર્ણાટકમાં પણ કોંગ્રેસમાં અસંતોષના અહેવાલો છે, પરંતુ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નિવેદને આગમાં ઘી ઉમેર્યું છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, તેઓ પોતે કર્ણાટકના છે અને છતાં નિર્ણય 'દિલ્હી' પર છોડી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ એવા પ્રશ્નો ઊભા કરે છે કે શું કર્ણાટક પણ પંજાબ, રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશના માર્ગે છે, જ્યાં 'હાઈકમાન્ડ' ની અનિર્ણાયકતાના કારણે પાર્ટીને મોટું નુકસાન થયું? ભાજપ આ સ્થિતિનો ભરપૂર ફાયદો ઉઠાવી રહ્યું છે, અને કોંગ્રેસના આ 'અદ્રશ્ય' અને 'અસ્પષ્ટ' નેતૃત્વ પર આકરા પ્રહારો કરી રહ્યું છે, જે કોંગ્રેસના ભવિષ્ય માટે ચિંતાનો વિષય બની રહ્યું છે.