નવી દિલ્હી :ભારતીય નૌકાદળ માટે આજનો દિવસ ઐતિહાસિક છે કારણ કે એક શક્તિશાળી સ્ટીલ્થ ગાઇડેડ મિસાઇલ ફ્રિગેટ INS તમાલા રશિયાના કાલિનિનગ્રાડમાં એક ભવ્ય સમારોહમાં કાર્યરત થઈ રહ્યું છે. વેસ્ટર્ન નેવલ કમાન્ડના ફ્લેગ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ VADM સંજય જે. સિંહ આ કમિશનિંગ સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહેશે. આ પ્રસંગે ભારત અને રશિયાના ઘણા ટોચના સંરક્ષણ અધિકારીઓ પણ હાજર રહેશે.

આ યુદ્ધ જહાજનું નામ 'તમાલ' છે. પૌરાણિક કથાઓમાં તમાલ દેવરાજ ઇન્દ્રની તલવારનું પ્રતીક છે. આ જહાજ માત્ર ભારત અને રશિયા વચ્ચેની મિત્રતાનું પ્રતીક નથી, પરંતુ દરિયાઈ સરહદોનું રક્ષણ કરવામાં પણ એક નવો રેકોર્ડ બનાવશે. 125 મીટર લાંબી અને 3,900 ટન વજન ધરાવતી આ ફ્રિગેટને પશ્ચિમી નૌકાદળ કમાન્ડ હેઠળ અરબી સમુદ્ર અને પશ્ચિમ હિંદ મહાસાગરમાં તૈનાત કરવામાં આવશે. આ વિસ્તાર કરાચી નજીકના પાણીથી ભારતના પશ્ચિમ કિનારા સુધી ફેલાયેલો છે. તમાલ પાસે 26 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સિસ્ટમો છે, જેમાં બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલનો સમાવેશ થાય છે. તે જમીન અને સમુદ્ર બંને લક્ષ્યોને ત્રાટકવા સક્ષમ છે.

તમાલ પાસે 'શિલ્ટિલ' વર્ટિકલ લોન્ચ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ છે, જેમાં વર્ટિકલ લોન્ચ શોર્ટ-રેન્જ એર-ટુ-એર મિસાઇલ્સ (VLSRAAM) અને મીડિયમ-રેન્જ સર્ફેસ-ટુ-એર મિસાઇલ્સ (MRSAM)નો સમાવેશ થાય છે. આ સિસ્ટમ્સ ક્રુઝ મિસાઇલ્સ, હેલિકોપ્ટર, બેલિસ્ટિક ધમકીઓ અને દરિયાઇ અને દરિયાકાંઠાના લક્ષ્યોને નિશાન બનાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, 'A-190-01' 100 mm નૌકાદળ તોપ અને AK-630 30 mm ક્લોઝ-ઇન વેપન સિસ્ટમ (CIWS) તેને ડ્રોન અને એન્ટી-શિપ મિસાઇલોથી બચાવવા માટે સક્ષમ છે. CIWS પ્રતિ મિનિટ 5,000 રાઉન્ડ સુધી ફાયર કરી શકે છે.

આ યુદ્ધ જહાજ હવાઈ દેખરેખ અને કામોવ-28 (સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ) અને કામોવ-31 (હવાઈ દેખરેખ) જેવા બહુ-ભૂમિકા હેલિકોપ્ટર ચલાવવા માટે સક્ષમ છે. નૌકાદળના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તમાલમાં નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ સુવિધાઓ અને અદ્યતન ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓ છે, જે તેને બધી પરિસ્થિતિઓમાં અસરકારક બનાવે છે.

તમાલની ગતિ 30 નોટથી વધુ છે અને તે લાંબા અંતરની ક્રુઝ મિસાઇલોથી સજ્જ છે જે 450 કિલોમીટર સુધીના લક્ષ્યોને ફટકારી શકે છે. તેની આગામી પેઢીની ઇલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ/ઇન્ફ્રારેડ (EO/IR) સિસ્ટમ દિવસ અને રાત લક્ષ્યને ટ્રેક કરવામાં મદદ કરે છે. તેમાં સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ માટે હેવીવેઇટ ટોર્પિડો અને RBU-6000 રોકેટ લોન્ચર છે. આ સાથે, DRDO અને BEL દ્વારા વિકસિત સ્વદેશી HUMSA NG MK-II હલ માઉન્ટેડ સોનાર સિસ્ટમ તેને વધુ ઘાતક બનાવે છે.

તમાલ પાસે 33 થી વધુ સ્વદેશી સિસ્ટમો છે, જેમાં બ્રહ્મોસ એરોસ્પેસ, BEL, કેલ્ટ્રોન, ટાટાની નોવા ઇન્ટિગ્રેટેડ સિસ્ટમ્સ અને જોહ્ન્સન કંટ્રોલ્સ ઇન્ડિયા જેવી મુખ્ય ભારતીય બ્રાન્ડ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ જહાજ સર્વેલન્સ, ફાયર-કંટ્રોલ રડાર અને કોમ્બેટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જે તેને તમામ પ્રકારની કામગીરી માટે સક્ષમ બનાવે છે.

તમાલ રશિયાના યંતાર શિપયાર્ડમાં બનેલ છે અને ભારતીય નૌકાદળનું છેલ્લું વિદેશી નિર્મિત યુદ્ધ જહાજ છે. 2016 માં, ભારત અને રશિયા વચ્ચે ચાર સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ્સના નિર્માણ માટે 21,000 કરોડ રૂપિયાનો સોદો થયો હતો. તમાલ અને તુશીલનું નિર્માણ રશિયામાં 8,000 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે થયું હતું, જ્યારે બાકીના બે જહાજો (ટ્રિપુટ ક્લાસ) ગોવા શિપયાર્ડમાં 13,000 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે થઈ રહ્યા છે.

તમાલ નામ દેવરાજ ઇન્દ્રની યુદ્ધ તલવારથી પ્રેરિત છે. તેનો માસ્કોટ ભારતીય પૌરાણિક કથાઓમાંથી રીંછ રાજા 'જાંબવન' અને રશિયન યુરેશિયન ભૂરા રીંછ પરથી ઉતરી આવ્યો છે. ક્રૂ પોતાને 'ધ ગ્રેટ બેર્સ' કહેવા પર ગર્વ અનુભવે છે.