વોશિંગ્ટન, શુક્રવાર, ૪ જુલાઈ, ૨૦૨૫: અમેરિકી રાજકારણમાંથી હાલ એક મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક વેપાર જગતમાં ભૂકંપ સર્જી શકે છે! યુ.એસ. પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સનસનાટીભરી જાહેરાત કરી છે કે વોશિંગ્ટન શુક્રવારથી વિવિધ દેશોને આયાત પર કયા ટેરિફ દરનો સામનો કરવો પડશે તે સ્પષ્ટ કરતા પત્રો મોકલવાનું શરૂ કરશે. આ નિર્ણય ટ્રમ્પની અગાઉ ૧૭૦ થી વધુ રાષ્ટ્રો સાથે વ્યક્તિગત વેપાર સોદાઓ કરવાની પ્રતિબદ્ધતાથી સ્પષ્ટપણે અલગ પડે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે હલચલ મચાવી રહ્યો છે.
જટિલ વાટાઘાટોમાંથી 'ટેરિફનો સીધો માર્ગ':
ગુરુવારે આયોવા જવા રવાના થતા પહેલા પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા, ટ્રમ્પે ૧૭૦ થી વધુ રાષ્ટ્રો સાથે વાટાઘાટો કરવાની જટિલતા સ્વીકારી. તેમણે કહ્યું, "અમારી પાસે ૧૭૦ થી વધુ દેશો છે, અને તમે કેટલા સોદા કરી શકો છો? તે ખૂબ જ જટિલ હોય છે."
ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે આ 'ટેરિફ બોમ્બ' ના પત્રો એક સમયે ૧૦ દેશોને મોકલવામાં આવશે, જેમાં ૨૦% થી ૩૦% જેવા ઊંચા ટેરિફ દરો દર્શાવવામાં આવશે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન હવે જટિલ અને સમય માંગી લેતી વાટાઘાટોને બદલે સીધા અને સ્પષ્ટ ટેરિફ દરો લાગુ કરવાની આક્રમક નીતિ અપનાવવા માંગે છે.
વિયેતનામ ડીલ પછી 'થોડા વધુ' કરારો, પણ મોટાભાગે ટેરિફ જ:
પ્રજાસત્તાક પ્રમુખે જણાવ્યું કે, બુધવારે વિયેતનામ સાથેના વેપાર કરારની જાહેરાત પછી અન્ય દેશો સાથે "થોડા વધુ" વિગતવાર કરારોની તેમને અપેક્ષા છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ મોટાભાગના અન્ય દેશોને ચોક્કસ ટેરિફ દરની સૂચના આપવાનું પસંદ કરશે, અને વિગતવાર વાટાઘાટોને ટાળશે.
ટ્રમ્પની આ ટિપ્પણીઓ ટેરિફથી લઈને કૃષિ આયાત પરના પ્રતિબંધો જેવા બિન-ટેરિફ અવરોધો સુધીના તમામ વેપાર કરારો પૂર્ણ કરવામાં આવતા પડકારોને રેખાંકિત કરે છે. ટોચના ટ્રમ્પ સહાયકોએ એપ્રિલમાં ૯૦ દિવસમાં ૯૦ સોદા કરવાનું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય રાખ્યું હતું, જે વેપાર નિષ્ણાતો દ્વારા શરૂઆતથી જ શંકા સાથે જોવામાં આવ્યું હતું.
૧૦૦ દેશો પર ૧૦% ટેરિફનો આઘાત? મુખ્ય ભાગીદારોને ઊંચા ટેરિફનો ખતરો!
ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે બ્લૂમબર્ગ ટેલિવિઝનને જણાવ્યું કે, લગભગ ૧૦૦ દેશો પર ૧૦% નો પરસ્પર ટેરિફ દર લાગુ થવાની શક્યતા છે. તેમણે ૯ જુલાઈની સમયમર્યાદા પહેલા વેપાર સોદાઓની "ઝડપી" જાહેરાત થવાની આગાહી કરી હતી, જ્યારે ટેરિફમાં તીવ્ર વધારો થઈ શકે છે.
જો ૧૦૦ દેશોને ૧૦% ટેરિફ આપવામાં આવે, તો તે ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા મૂળ રૂપે કલ્પના કરાયેલા કરતા ઓછા હશે. તેની મૂળ પરસ્પર ટેરિફ સૂચિમાં ૧૨૩ અધિકારક્ષેત્રો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા જેને ૧૦% ટેરિફ દર આપવામાં આવશે - જેમાં મોટાભાગે નાના દેશો, તેમજ ઓસ્ટ્રેલિયાના નિર્જન હર્ડ અને મેકડોનાલ્ડ ટાપુઓ જેવા કેટલાક પ્રદેશો શામેલ હતા.
હાલમાં વાટાઘાટોમાં સામેલ મુખ્ય વેપારી ભાગીદારોને ઘણા ઊંચા ટેરિફ દરોનો સામનો કરવો પડ્યો છે:
 * યુરોપિયન યુનિયન (EU) માટે ૨૦%
 * ભારત માટે ૨૬%
 * જાપાન માટે ૨૪%
અન્ય દેશો જેમણે ટ્રમ્પ પ્રશાસન સાથે વેપાર વાટાઘાટો કરી નથી, તેમને તો તેનાથી પણ ઊંચા પરસ્પર ટેરિફનો સામનો કરવો પડે છે, જેમાં નાના પર્વતીય રાજ્ય લેસોથો માટે ૫૦%, મેડાગાસ્કર માટે ૪૭% અને થાઈલેન્ડ માટે ૩૬% શામેલ છે.
ટ્રમ્પે બુધવારે વિયેતનામ સાથેના કરારની જાહેરાત કરી, જેમાં તેમણે કહ્યું કે ઘણી વિયેતનામીઝ ચીજવસ્તુઓ પર યુ.એસ.ના ટેરિફને તેમના અગાઉના ૪૬% થી ઘટાડીને ૨૦% કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ઘણા યુ.એસ. ઉત્પાદનોને વિયેતનામમાં ડ્યુટી-ફ્રી પ્રવેશની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
આ નિર્ણય વૈશ્વિક વેપાર સંબંધોમાં નવા પડકારો ઊભા કરી શકે છે, ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશો માટે જેઓ અમેરિકા સાથેના વેપાર પર નિર્ભર છે. શું આ ટ્રમ્પની નવી નીતિ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ખળભળાટ મચાવશે? અને ભારત આ પડકારનો સામનો કેવી રીતે કરશે?