જમ્મુ: (સુરેશ ડુગ્ગર દ્વારા) આ વર્ષે અમરનાથ યાત્રામાં શ્રદ્ધાળુઓની વધતી સંખ્યા નહીં, પરંતુ ભીષણ ગરમી હિમલિંગના અસ્તિત્વ માટે મોટો ખતરો બની ગઈ છે. એવી આશંકા છે કે, ગરમીના કારણે હિમલિંગ સમય પહેલા જ અદૃશ્ય થઈ શકે છે. ભૂતકાળમાં ઘણી વખત શ્રદ્ધાળુઓની વધતી સંખ્યા અને તેમના શ્વાસની ગરમીને  કારણે હિમલિંગ સમય પહેલા લુપ્ત થઈ ચૂક્યા છે, પરંતુ આ વખતે ગરમી પોતાનો પ્રકોપ અત્યારથી જ દેખાડી રહી છે.

 

 

હિમલિંગની ઊંચાઈ ચોથા ભાગની થઈ: ૩ જુલાઈથી શરૂ થયેલી અમરનાથ યાત્રામાં પાંચ દિવસમાં હિમલિંગના દર્શન કરનારાઓનો આંકડો ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ઘણો ઓછો છે. તેમ છતાં, વધતા તાપમાનને હિમલિંગ માટે ખતરા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, આ વર્ષે હિમલિંગ ૨૨ ફૂટ ઊંચા બન્યા હતા, જે ભીષણ ગરમીને કારણે હવે ચોથા ભાગના જ રહી ગયા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, વર્ષ ૨૦૧૮માં હિમલિંગની ઊંચાઈ ૧૫ ફૂટ હતી.

 

 

શ્રાઈન બોર્ડના અધિકારીઓની ચિંતા: શ્રાઈન બોર્ડના અધિકારીઓ અનુસાર, લગભગ બે મહિના પહેલા હિમલિંગ પોતાના પૂરા આકારમાં હતું, જે લગભગ ૨૦ થી ૨૨ ફૂટ ઊંચું હતું. અને હવે તેની ઊંચાઈ ૪ થી ૫ ફૂટની વચ્ચે રહી ગઈ છે. તેમના મતે, તે હવે ઝડપથી પીગળી રહ્યું છે. વાસ્તવમાં, આ વખતે દુનિયાભરમાં ગરમીએ જે હાહાકાર મચાવ્યો છે, તેમાંથી અમરનાથ યાત્રાનું પ્રતીક હિમલિંગ પણ બાકાત રહ્યું નથી.

 

 

વર્ષોથી પીગળવાની સમસ્યા: જોકે, આ કોઈ પહેલીવાર નથી કે હિમલિંગ ઝડપથી પીગળી રહ્યું હોય, પરંતુ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી આ જોવા મળી રહ્યું છે કે હિમલિંગ યાત્રા શરૂ થયાના થોડા દિવસોમાં જ સંપૂર્ણપણે પીગળી જાય છે. ત્યારે આ માટે ગ્લોબલ વોર્મિંગની સાથે સાથે લાખો ભક્તોના શ્વાસ પણ જવાબદાર હતા જે દર્શનાર્થે ગુફા સુધી પહોંચતા હતા.

 

 

નિષ્ણાતોનો મત: નિષ્ણાતોના મતે, અમરનાથ ગ્લેશિયરોથી ઘેરાયેલું છે. આવા સંજોગોમાં વધુ લોકોના ત્યાં પહોંચવાથી તાપમાન વધવાની આશંકા રહેશે, જેનાથી ગ્લેશિયર ઝડપથી પીગળશે. વર્ષ ૨૦૧૬માં પણ ભક્તોની વધુ ભીડ અમરનાથ પહોંચવાથી હિમલિંગ ઝડપથી પીગળી ગયું હતું. આંકડા અનુસાર, તે વર્ષે યાત્રાના ફક્ત ૧૦ દિવસમાં જ હિમલિંગ પીગળીને દોઢ ફૂટના રહી ગયા હતા. ત્યાં સુધીમાં ફક્ત ૪૦ હજાર ભક્તોએ જ દર્શન કર્યા હતા.

 

પૂર્વના અનુભવો: વર્ષ ૨૦૧૬માં પ્રાકૃતિક બરફથી બનનાર હિમલિંગ ૧૦ ફૂટનું હતું, જે અમરનાથ યાત્રાના શરૂઆતી સપ્તાહમાં જ અડધાથી વધુ પીગળી ગયું હતું. આવા સંજોગોમાં યાત્રાના બાકીના ૧૫ દિવસોમાં દર્શન કરનારા શ્રદ્ધાળુઓ હિમલિંગના સાક્ષાત દર્શન કરી શક્યા ન હતા.

વર્ષ ૨૦૧૩માં પણ અમરનાથ યાત્રા દરમિયાન હિમલિંગની ઊંચાઈ ઓછી હતી. તે વર્ષે હિમલિંગ ફક્ત ૧૪ ફૂટના હતા. સતત વધતા તાપમાનના કારણે તેઓ અમરનાથ યાત્રા પૂરી થતા પહેલા જ અંતર્ધ્યાન થઈ ગયા હતા. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના કહેવા  અનુસાર, વર્ષ ૨૦૧૩માં હિમલિંગના ઝડપથી પીગળવાનું કારણ તાપમાનમાં વૃદ્ધિ હતી. તે વખતે પારો ૩૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર પહોંચી ગયો હતો.

 

 

વર્ષ ૨૦૧૮માં પણ બાબા બર્ફાનીના ઝડપથી પીગળવાનો સિલસિલો ચાલુ હતો. ત્યારે ૨૮ જૂનથી શરૂ થયેલી ૬૦ દિવસીય આ યાત્રામાં એક મહિનો વીતવા પર લગભગ ૨ લાખ ૩૦ હજાર યાત્રીઓએ દર્શન કર્યા હતા. પરંતુ આ પછી દર્શન કરનારા શ્રદ્ધાળુઓને બાબા બર્ફાનીના સાક્ષાત દર્શન થયા ન હતા. બાબા દર્શન આપતા પહેલા જ અંતર્ધ્યાન થઈ ગયા હતા. આ વખતે પણ ભીષણ ગરમી હોય કે ગ્લોબલ વોર્મિંગ, તે પોતાનું રૂપ જરૂર દેખાડી રહી છે.