નવી દિલ્‍હી, તા.૭: ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચે ચાલી રહેલી મીની ટ્રેડ ડીલ વાટાઘાટો હવે નિર્ણાયક મોડ પર પહોંચી ગઈ છે. પરંતુ ભારતે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે આ ડીલ ફક્‍ત અમેરિકાની શરતો પર રહેશે નહીં. કળષિ અને ડેરી જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને આ ડીલથી દૂર રાખવામાં આવશે અને ભારત તેની સ્‍થાનિક પ્રાથમિકતાઓ સાથે કોઈ સમાધાન કરશે નહીં.

જો સૂત્રોનું માનીએ તો, આ ડીલ હવે અંતિમ તબક્કામાં છે અને ૯ જુલાઈ પહેલા તેની જાહેરાત થવાની સંભાવના છે. આ તે જ તારીખ છે જ્‍યારે યુએસ દ્વારા રિવર્સ ટેરિફ પર ૯૦ દિવસનો પ્રતિબંધ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. જો કરાર ન થાય, તો ભારતમાંથી યુએસ બજારમાં મોકલવામાં આવતા માલ પર ૨૬% સુધીની ડ્‍યુટી લગાવવામાં આવી શકે છે, જેનાથી ભારતીય નિકાસકારોને ભારે નુકસાન થઈ શકે છે.

અધિકારીઓએ સ્‍પષ્ટતા કરી છે કે આ એક મર્યાદિત અને વચગાળાનો કરાર હશે, જેમાં ફક્‍ત માલસામાન વેપારનો સમાવેશ થશે. સેવા ક્ષેત્ર, કળષિ અને ડેરી જેવા જટિલ અને વિવાદાસ્‍પદ મુદ્દાઓ પછીની વાતચીત માટે છોડી દેવામાં આવ્‍યા છે. એક અધિકારીના જણાવ્‍યા અનુસાર, આ એક શરૂઆતની ડીલ છે. જો કેટલાક મુદ્દાઓ ઉકેલાઈ જાય, તો ભવિષ્‍યમાં નવી ડીલ થઈ શકે છે.

ભારત આ ડીલને તેની ઔદ્યોગિક શક્‍તિ અને સ્‍થાનિક ખેડૂતોના હિત વચ્‍ચે સંતુલન સાથે જોઈ રહ્યું છે. સરકાર કાપડ, ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ અને અન્‍ય ઉત્‍પાદનો માટે યુએસ બજારમાં સરળ પ્રવેશ ઇચ્‍છે છે. ભારતને આશા છે કે આનાથી ઉત્‍પાદન ક્ષેત્રને વેગ મળશે અને રોજગાર પણ વધશે. તે જ સમયે, અમેરિકા ભારત પર આનુવંશિક રીતે સુધારેલા પાક અને પશુ આહાર વેચવાની મંજૂરી આપવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે. પરંતુ ભારતે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે તે ખેડૂતોના હિતોને નુકસાન પહોંચાડી શકે નહીં, ખાસ કરીને જ્‍યારે મોટાભાગના ખેડૂતો નાના અને સીમાંત હોય ત્‍યારે.

અમેરિકન રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે પહેલેથી જ કહ્યું છે કે જો ૯ જુલાઈ સુધીમાં કોઈ કરાર નહીં થાય, તો અમેરિકા એવા દેશો પર ટેક્‍સ લગાવશે જે અયોગ્‍ય લાભ લઈ રહ્યા છે. પરંતુ ભારત આ દબાણ સામે ઝૂકતું નથી. સરકારે ટ્રમ્‍પની દરેક માંગણી સ્‍વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને કહ્યું છે કે જે પણ કરાર થશે, તે અમારી પરિસ્‍થિતિઓ અને સંવેદનશીલતાને ધ્‍યાનમાં રાખીને કરવામાં આવશે.