<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 10th July 2025

ઇમરજન્‍સી એક કાળો અધ્‍યાય : લોકશાહી અને વ્‍યવસ્‍થાના નામે ક્રુરતા આચરી

શશી થરૂરે ફરી કોંગ્રેસ પર કર્યા આકરા પ્રહારો : પોતાની જ પાર્ટી વિરૂધ્‍ધ સૂર બદલાયા : કટોકટી દરમ્‍યાન ઇન્‍દિરા ગાંધી અને સંજય ગાંધીના કાર્યો પર સવાલો ઉઠાવ્‍યા

 

નવી દિલ્‍હી, તા.૧૦: કોંગ્રેસ સાંસદ શશિ થરૂરે ૧૯૭૫માં લાદવામાં આવેલી કટોકટી પર પ્રશ્‍નો ઉઠાવ્‍યા છે. તાજેતરના એક લેખમાં, તેમણે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન સ્‍વર્ગસ્‍થ ઇન્‍દિરા ગાંધીના પુત્ર સંજય ગાંધીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું છે કે લોકશાહીને હળવાશથી લેવાની વાત નથી. ખાસ વાત એ છે કે ઓપરેશન સિંદૂર માટે ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે વિદેશ ગયેલા થરૂર પણ વડાપ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરવા બદલ પાર્ટી નેતાઓના નિશાના પર આવ્‍યા હતા.

મલયાલમ દૈનિક દીપિકામાં પ્રકાશિત કટોકટી પરના એક લેખમાં, કોંગ્રેસ કાર્યકારી સમિતિના સભ્‍યએ ૨૫ જૂન, ૧૯૭૫ અને ૨૧ માર્ચ, ૧૯૭૭ વચ્‍ચે તત્‍કાલીન વડા પ્રધાન ઇન્‍દિરા ગાંધી દ્વારા જાહેર કરાયેલ કટોકટીના કાળા સમયગાળાને યાદ કર્યો અને કહ્યું કે શિસ્‍ત અને વ્‍યવસ્‍થાના પ્રયાસો ઘણીવાર ક્રૂરતાના કળત્‍યોમાં ફેરવાઈ ગયા જેને વાજબી ઠેરવી શકાય નહીં.

ઇન્‍દિરા ગાંધીના પુત્ર સંજય ગાંધીનું બળજબરીથી નસબંધી અભિયાન આનું મુખ્‍ય ઉદાહરણ બન્‍યું. પછાત ગ્રામીણ વિસ્‍તારોમાં મનસ્‍વી લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવા માટે હિંસા અને બળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્‍યો. નવી દિલ્‍હી જેવા શહેરોમાં, ઝૂંપડપટ્ટીઓને ક્રૂરતાથી તોડી પાડવામાં આવી અને સાફ કરવામાં આવી. હજારો લોકોને બેઘર બનાવવામાં આવ્‍યા. તેમના કલ્‍યાણ પર ધ્‍યાન આપવામાં આવ્‍યું નહીં,ૅ તિરુવનંતપુરમના સાંસદે લખ્‍યું.

થરૂરે કહ્યું કે સત્તાનું કેન્‍દ્રીકરણ, અસંમતિને દબાવવા અને બંધારણીય સુરક્ષાને અવગણવાની લાલચ વિવિધ સ્‍વરૂપોમાં ફરી દેખાઈ શકે છે. ઘણીવાર આવી વળત્તિઓને રાષ્‍ટ્રીય હિત અથવા સ્‍થિરતાના નામે વાજબી ઠેરવી શકાય છે. આ અર્થમાં, કટોકટી એક કડક ચેતવણી છે. લોકશાહીના રક્ષકોએ હંમેશા સતર્ક રહેવાની જરૂર છે.

તેમણે કહ્યું કે લોકશાહી એવી વસ્‍તુ નથી જેને હળવાશથી લેવી જોઈએ, તે એક કિંમતી વારસો છે જેને સતત સંવર્ધન અને સુરક્ષિત રાખવું જોઈએ. ‘આ હંમેશા દરેકને યાદ અપાવે,' થરૂરે કહ્યું.

થરૂરના મતે, આજનો ભારત ૧૯૭૫નો ભારત નથી. તેમણે કહ્યું, ઁઆપણે વધુ આત્‍મવિશ્વાસુ, વધુ વિકસિત અને ઘણી રીતે મજબૂત લોકશાહી છીએ. તેમ છતાં, કટોકટીના પાઠ ચિંતાજનક રીતે સુસંગત રહે છે.ઁ થરૂરે ચેતવણી આપી હતી કે સત્તાનું કેન્‍દ્રીકરણ, અસંમતિને દબાવવા અને બંધારણીય સુરક્ષાને અવગણવાની વળત્તિ વિવિધ સ્‍વરૂપોમાં ફરીથી ઉભરી શકે છે.

તેમણે કહ્યું, ‘ઘણીવાર આવી વળત્તિઓને રાષ્‍ટ્રીય હિત અથવા સ્‍થિરતાના નામે વાજબી ઠેરવી શકાય છે. આ અર્થમાં, કટોકટી એક મજબૂત ચેતવણી છે. લોકશાહીના રક્ષકોએ હંમેશા જાગ્રત રહેવું જોઈએ.'(૨૩.૨૯)

(4:02 PM IST)