નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં હાલ સોનું રોકાણકારો માટે એક અત્યંત આકર્ષક અને 'મોટો દાવ' બની ગયું છે. તાજેતરના વર્ષોમાં સોનાના ભાવમાં અભૂતપૂર્વ વૃદ્ધિ પાછળનું મુખ્ય કારણ કેન્દ્રીય બેંકોની ભારે ખરીદી છે, અને વિશ્લેષકો માને છે કે આગામી મહિનાઓ અને વર્ષોમાં આ ખરીદીનો પ્રવાહ ચાલુ રહેશે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાલમાં $૩,૩૩૫ પ્રતિ ટ્રોય ઔંસની આસપાસ ફરતા સોનાના ભાવને ઊંચા સ્તરે જાળવી રાખવામાં આ પરિબળ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.
ડી-ડોલરાઇઝેશન: ડોલરના વર્ચસ્વ સામે સોનાનો ઉદય
વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો યુએસ ડોલરના વૈકલ્પિક રિઝર્વ તરીકે સોનાને વધુને વધુ જોઈ રહી છે. ખાસ કરીને કારણ કે ડોલરનો ઉપયોગ ભૌગોલિક રાજકીય સાધન તરીકે વધુ વારંવાર થઈ રહ્યો છે, જેમાં પ્રતિબંધો, સંપત્તિ સ્થિરતા અને વેપાર પ્રતિબંધોનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી ડોલરના વિકલ્પોની શોધ વેગવંતી બની છે, અને સોનું એક અત્યંત યોગ્ય, સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
ઘરેલું બ્રોકરેજ ફર્મ InCred Equities એ જણાવ્યું હતું કે "પાયામાં તિરાડો પહોળી થઈ રહી છે અને ડી-ડોલરાઇઝેશનની પ્રક્રિયા હવે અનુમાન નથી." બ્રોકરેજ મુજબ, ચીન, રશિયા અને ઈરાન જેવા દેશો પાસે તેમના ડોલર એક્સપોઝર ઘટાડવા માટે સ્પષ્ટ વ્યૂહાત્મક કારણો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, યુએસના સાથી દેશો પણ હવે ભવિષ્યના યુએસ નીતિગત ફેરફારો સામે હેજ કરવાની જરૂરિયાતને શાંતિપૂર્વક સ્વીકારી રહ્યા છે. InCred એ ઉમેર્યું કે, "જેમ જેમ વૈશ્વિક વેપાર પ્રવાહ વધુ વૈવિધ્યસભર બની રહ્યો છે, તેમ તેમ એક જ ચલણ પર નિર્ભરતા વધુને વધુ બચાવ અને જોખમી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. યુઆન, દિરહામ, રુબલ અને રૂપિયામાં ક્રોસ-બોર્ડર વેપાર વધી રહ્યો છે – હજી મોટા પાયે નથી, પરંતુ પરિવર્તનનો સંકેત આપવા માટે પૂરતો ઝડપી છે." બ્રોકરેજે એમ પણ નોંધ્યું કે "કેન્દ્રીય બેંકો રેકોર્ડ સ્તરે સોનું ખરીદી રહી છે" અને "ભારત-યુએઈ, ચીન-બ્રાઝિલ અને રશિયા-ઈરાન" જેવા દ્વિપક્ષીય કરારો સ્થાનિક ચલણ સમાધાન સાથે પ્રયોગ કરી રહ્યા છે.
કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા રેકોર્ડબ્રેક ખરીદી: ૧,૦૦૦ ટનથી વધુ સોનું વાર્ષિક ઉમેરાયું
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) અનુસાર, કેન્દ્રીય બેંકોએ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં પ્રત્યેક વર્ષે ૧,૦૦૦ ટનથી વધુ સોનું એકઠું કર્યું છે, જે પાછલા દાયકાના ૪૦૦-૫૦૦ ટનના સરેરાશથી નોંધપાત્ર વધારો છે. માગમાં આ ઉછાળાએ ભાવમાં તીવ્ર વધારો કરવામાં ફાળો આપ્યો છે, જેમાં સ્પોટ ગોલ્ડ છેલ્લા ત્રણ કેલેન્ડર વર્ષોમાં $૧,૮૨૮ થી $૨,૬૨૪ પર પહોંચ્યું છે. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં, તે $૩,૫૦૦ ને પણ સ્પર્શી ગયું છે. નોંધનીય રીતે, સોનાએ માત્ર આઠ મહિનામાં $૧,૦૦૦ નો વધારો કર્યો છે, જે કેન્દ્રીય બેંકો તેમજ અન્ય બજાર સહભાગીઓ તરફથી સતત માગનો સંકેત આપે છે.
WGC દ્વારા તાજેતરમાં કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે ૯૫% થી વધુ રિઝર્વ મેનેજરો અપેક્ષા રાખે છે કે કેન્દ્રીય બેંકો આગામી ૧૨ મહિનામાં તેમના સોનાના ભંડારમાં વધારો કરવાનું ચાલુ રાખશે. આ ૨૦૨૪ ના તારણો કરતાં ૧૭% વધારે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, WGC ના કોઈપણ પ્રતિભાગી તેમના સોનાના ભંડારમાં ઘટાડાની અપેક્ષા રાખતા નથી.
InCred ની સોના માટે $૫,૦૦૦ ની આશ્ચર્યજનક આગાહી: ટ્રમ્પની ડોલર યુદ્ધની ચેતવણી
InCred અનુસાર, તાજેતરના વર્ષોમાં કેટલીક મુખ્ય ઘટનાઓએ સોનાને કેન્દ્રીય બેંકો માટે પસંદગીની રિઝર્વ સંપત્તિ તરીકે સ્થાન આપ્યું છે. પ્રથમ ઘટના યુએસ અને EU દ્વારા રશિયાની USD સંપત્તિઓ સ્થિર કરવાની હતી, જેણે ફિયાટ ચલણ રિઝર્વની નબળાઈને ઉજાગર કરી હતી. બીજું, ચીનના વધતા અનપેક્ષિત નીતિગત વાતાવરણને કારણે યુઆનના એક સક્ષમ વૈકલ્પિક રિઝર્વ ચલણ તરીકેના ઘટાડા તરફ ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું હતું.
સૌથી અગત્યનું, InCred એ યુએસના ચૂંટાયેલા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચેતવણી નો ઉલ્લેખ કર્યો કે ડોલરથી દૂર થવાનો કોઈપણ પ્રયાસ ચલણ પરના હુમલા તરીકે જોવામાં આવશે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી હતી કે ડી-ડોલરાઇઝેશન કરી રહેલા દેશોને યુએસ તરફથી ૧૦૦% આયાત ટેરિફનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
દરમિયાન, સોનાની પરંપરાગત માંગ મજબૂત રહી છે, જે તેની રેલીમાં વધુ બળ ઉમેરે છે. InCred એ જણાવ્યું હતું કે, "જો નજીકના ભવિષ્યમાં સોનું $૫,૦૦૦ પ્રતિ ઔંસને સ્પર્શે તો આશ્ચર્ય પામશો નહીં." આ આગાહી વૈશ્વિક આર્થિક અને ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સોનાના ભાવમાં વધુ ઉછાળાની સંભાવના દર્શાવે છે.
ડિસ્ક્લેમર: આ લેખમાં આપેલા મંતવ્યો અને ભલામણો વ્યક્તિગત વિશ્લેષકોના છે. આ મંતવ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ અકીલાન્યુઝ.કોમ કરતું નથી. અમે રોકાણકારોને કોઈપણ રોકાણ નિર્ણય લેતા પહેલા પ્રમાણિત નિષ્ણાતો સાથે તપાસ કરવાની સલાહ આપીએ છીએ.