નવી દિલ્‍હી, તા.૧૭: બિહારમાં વિધાનસભા ચૂંટણી માટે કાઉન્‍ટડાઉન શરૂ થઈ ગયું છે. આવી સ્‍થિતિમાં, મુખ્‍યમંત્રી નીતિશ કુમારે જનતાને આકર્ષવા માટે વધુ એક મોટો દાવ રમ્‍યો છે. તેમણે ૧ ઓગસ્‍ટથી તમામ ઘરેલુ ગ્રાહકોને ૧૨૫ યુનિટ સુધી મફત વીજળી આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ જાહેરાતનો સીધો લાભ રાજ્‍યના ૧.૬૭ કરોડ પરિવારોને થશે. દેશમાં અગાઉ આવી યોજના દિલ્‍હી, પંજાબ અને રાજસ્‍થાનમાં લાગુ કરવામાં આવી છે.

રાજ્‍યમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી ઓક્‍ટોબર-નવેમ્‍બરમાં યોજાવાની છે. આ વખતે નીતિશ કુમારના નેતળત્‍વ હેઠળના ફઝખ્‍ અને મહાગઠબંધન વચ્‍ચે નજીકની સ્‍પર્ધાની અપેક્ષા છે. વિપક્ષ, ખાસ કરીને તેજસ્‍વી યાદવના ય્‍થ્‍ઝ, પહેલાથી જ ૨૦૦ યુનિટ મફત વીજળીનું વચન આપી ચૂકયા છે. આવી સ્‍થિતિમાં, નીતિશ દ્વારા ૧૨૫ યુનિટ વીજળી આપવાની જાહેરાત તેજસ્‍વીની જાહેરાતનો સીધો વિરોધ માનવામાં આવી રહી છે. આ પગલું માત્ર વિપક્ષના વચનને નબળું પાડવાની રણનીતિ નથી, પરંતુ ગ્રામીણ અને નીચલા-મધ્‍યમ વર્ગના મતદારોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ પણ છે. બિહારના રાજકારણમાં આ વર્ગ સૌથી નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. નીતિશ કુમાર આ વર્ગમાં સારી રીતે ફિટ બેસે છે. નીતિશનું આ પગલું વિકાસ પુરુષ તરીકેની તેમની છબીને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે, ખાસ કરીને જ્‍યારે તેમની સરકાર પહેલાથી જ વીજ પુરવઠામાં સુધારો કરવા બદલ પ્રશંસા મેળવી ચૂકી છે.

૧૨૫ યુનિટ મફત વીજળી યોજનાથી બિહારના ૧.૬૭ કરોડ પરિવારો માટે દર મહિને ૭૫૦-૧૦૦૦ રૂપિયાની બચત થવાની અપેક્ષા છે, કારણ કે શહેરી વિસ્‍તારોમાં વીજળીનો દર ૭.૫૭-૭.૯૬ રૂપિયા પ્રતિ યુનિટ છે. આ યોજના ખાસ કરીને ગરીબ અને મધ્‍યમ વર્ગ માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, આ યોજના રાજ્‍ય સરકાર પર ૫૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો વધારાનો નાણાકીય બોજ નાખશે. આ બોજને પહોંચી વળવા માટે, સરકાર સૌર ઉર્જા પર ભાર મૂકી રહી છે, જેમાં આગામી ત્રણ વર્ષમાં ૧૦,૦૦૦ મેગાવોટ સૌર ઉર્જા ઉત્‍પાદન કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.

‘કુટીર જ્‍યોતિ યોજના' હેઠળ, ગરીબ પરિવારોને મફત સૌર ઉર્જા પ્‍લાન્‍ટ પણ આપવામાં આવશે, જે વીજળી સંકટ ઘટાડવામાં મદદ કરશે. તેમ છતાં, નિષ્‍ણાતો કહે છે કે મફત વીજળી નાણાકીય નુકસાનનું કારણ બની શકે છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે આ બોજને ભરપાઈ કરવા માટે વીજળી પુરવઠામાં કાપ મુકી શકાય છે.

આ યોજના નીતિશ કુમારને સામાજિક રીતે જનતા સાથે જોડવામાં મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ૨૦૦૫ પહેલાની સરખામણીમાં બિહારમાં વીજળીની પહોંચ નોંધપાત્ર રીતે વધી છે અને નીતિશ સરકાર તેને તેની સિદ્ધિ તરીકે રજૂ કરી રહી છે. મફત વીજળીની આ યોજના ગ્રામીણ વિસ્‍તારોમાં ખાસ કરીને અસરકારક બની શકે છે, જ્‍યાં વીજળીના બિલમાં બચત કરવાથી પરિવારોને અન્‍ય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પૈસાની બચત થશે.

નીતીશ કુમારની આ જાહેરાત દિલ્‍હી (૨૦૦ યુનિટ મફત), પંજાબ (૩૦૦ યુનિટ મફત) અને રાજસ્‍થાન (૧૫૦ યુનિટ મફત) ની ખ્‍ખ્‍ભ્‍ સરકારની યોજનાઓથી પ્રેરિત હોય તેવું લાગે છે. જોકે, વિપક્ષ તેને ચૂંટણી સ્‍ટંટ કહી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, નાણા વિભાગ દ્વારા ૧૦૦ યુનિટ મફત વીજળીના સમાચારને ભ્રામક ગણાવવાને કારણે કેટલીક મૂંઝવણ ઊભી થઈ હતી, જે નીતિશે તેમની જાહેરાત સાથે સ્‍પષ્ટ કરી હતી. તેમ છતાં, આ યોજનાના સફળ અમલીકરણ અને સમયસર લાભ વિતરણ નીતિશની વિશ્વસનીયતાને વધુ મજબૂત બનાવશે.