નારનોલ : આ કારગિલ યુદ્ધમાં શહીદ થયેલા લાન્સ નાયક વીરેન્દ્ર સિંહની પત્ની ભાનમતી દેવીની વાર્તા છે. તેમના પતિના બલિદાન પછી, તેમણે તેમના બે નાના બાળકોને ઉછેરવાની જવાબદારી લીધી. તેમણે સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી ગેસ એજન્સી ચલાવીને તેમના પુત્રોને શિક્ષણ આપ્યું અને તેમને સફળ બનાવ્યા. ભાનમતીએ દુઃખને શક્તિમાં ફેરવીને પ્રેરણાદાયી જીવન જીવ્યું.

"જ્યારે મારા પતિ શહીદ થયા, ત્યારે મારી પાસે રડવાનો પણ સમય નહોતો. બે નાના બાળકોની આંખો મારી આંખોમાં જવાબ શોધી રહી હતી...", કારગિલ યુદ્ધના શહીદ લાન્સ નાયક વીરેન્દ્ર સિંહની પત્ની ભાનમતી દેવીએ આ વાત કહી, જેમનું જીવન આજે પણ આંસુઓથી ભીંજાયેલી બહાદુરીની ગાથા છે.

30 મે 1999 ના રોજ, કારગિલ યુદ્ધના સૌથી મુશ્કેલ મોરચે, ટાઇગર હિલ પર લડતા વીરેન્દ્ર સિંહે દેશ માટે પોતાનું જીવન બલિદાન આપ્યું. તે સમયે, તેમના ઘરે ચાર વર્ષનો પુત્ર પ્રવીણ અને બે વર્ષનો ટિંકુ હતો. અચાનક બધું બદલાઈ ગયું.

મહેન્દ્રગઢ જિલ્લાના ગામ ગધી રૂથલમાં શોકનું મોજું હતું, પરંતુ તે સમયે ભાનમતીના હૃદયમાં સૌથી ઊંડી શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી. ગામલોકોની નજર, સમાજના ટોણા અને ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતા - બધાએ એકસાથે હુમલો કર્યો. પરંતુ ભાનમતી તૂટી નહીં, કે નમી નમી.

તેણીએ પોતાના દુ:ખને શક્તિમાં પરિવર્તિત કર્યું. આંખોમાં આંસુ રાખીને, તેણીએ પોતાના પુત્રોના ઉછેરને પોતાનો જીવન-ધર્મ બનાવ્યો. સરકાર તરફથી મળેલી ગેસ એજન્સી તેના જીવનનો આધાર બની.

તેણીએ તેને પ્રામાણિકતા, સમર્પણ અને આત્મસન્માનથી ચલાવી. તેણીએ પોતાના કાર્ય અને કાર્યોથી સમાજના પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા. આજે તેનો મોટો પુત્ર પ્રવીણ એક સફળ ઉદ્યોગપતિ છે, જ્યારે નાનો પુત્ર ટિંકુ MSE નો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી સરકારી નોકરી માટે તૈયારી કરી રહ્યો છે. બંને પુત્રો તેમના પિતાના બલિદાન અને માતાની તપસ્યાને ક્યારેય ભૂલતા નથી.

"ઘણી વાર મને લાગતું હતું કે હું હવે વધુ સમય સંભાળી શકીશ નહીં, પણ તેમના બલિદાનથી મને હિંમત મળી"

ભાનમતી કહે છે, "તેમનું સ્વપ્ન હતું કે તેમના દીકરાઓ અભ્યાસ કરે અને કંઈક બને, અને મેં તે સ્વપ્નને મારું જીવન બનાવ્યું. રસ્તો સરળ નહોતો... ઘણી વાર મને લાગતું હતું કે હું હવે વધુ સમય સંભાળી શકીશ નહીં, પરંતુ તેમના બલિદાનથી મને હિંમત મળી. જ્યારે પણ હું થાકી જતી, ત્યારે હું તેમનો ચહેરો યાદ કરતી અને હું ફરીથી ઉભી થઈ જતી."

તેણીએ કહ્યું કે આજે પણ ભાનમતીની આંખોમાં તેમના શહીદ પતિની યાદો ભેજવાળી અને જીવંત છે. પરંતુ તેમના અવાજમાં એક પીડા પણ છે. આજ સુધી ગામમાં તેમના નામે કોઈ સ્મારક બનાવવામાં આવ્યું નથી. કોઈ નિશાન નથી, જેથી આવનારી પેઢીઓ જાણી શકે કે કોના લોહીએ આ માટીને પવિત્ર કરી છે. તેણી કહે છે કે અમે ઇચ્છીએ છીએ કે અમારા બાળકો તેમનો ઇતિહાસ જાણે અને તેના પર ગર્વ કરે.

એકલતા આત્મવિશ્વાસમાં અને યાદો દૃઢ નિશ્ચયમાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ
દેશે શહીદ વીરેન્દ્ર સિંહને સલામ કરી હશે, પરંતુ તેમની બહાદુરીની જ્યોત હજુ પણ તેમની પત્નીની આંખોમાં સળગી રહી છે. ભાનમતીએ ફક્ત તેના પતિના બલિદાનને જ જીવ્યું નહીં, પરંતુ તેના કાર્યો, તેના સંઘર્ષો અને તેના પુત્રોના ઉછેરમાં પણ તેને દરરોજ જીવ્યું. તેની વાર્તા કોઈ શહીદની નાયિકાની નથી, પરંતુ એક યોદ્ધા માતા, પત્ની અને ભારતીય મહિલાની છે - જેમણે દુઃખને શક્તિમાં, એકલતાને આત્મવિશ્વાસમાં અને યાદોને દૃઢ નિશ્ચયમાં પરિવર્તિત કરી.