પંજાબ સરકારની નવી ભૂમિ સંપાદન નીતિ, જેને લેન્ડ પૂલિંગ પોલિસી ૨૦૨૫ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેના મુખ્ય ઉદ્દેશો અને જોગવાઈઓ નીચે મુજબ છે: આ નવી નીતિ વિરુદ્ધ ખેડૂતોમાં પ્રચંડ રોષ ફાટી નીકળ્યો છે અને જબ્બર આંદોલનની ચીમકી આપવામાં આવી છે.

લેન્ડ પૂલિંગ પોલિસી ૨૦૨૫: મુખ્ય જોગવાઈઓ: આ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ શહેરી વિકાસને વેગ આપવા, વેરવિખેર જમીનના ટુકડાઓને એકીકૃત કરવા અને જમીનમાલિકોને વિકાસ પ્રક્રિયામાં ભાગીદાર બનાવી તેમને વિકાસનો લાભ પહોંચાડવાનો છે.

 

*સ્વૈચ્છિક ભાગીદારી*: આ નીતિ હેઠળ, ખેડૂતો અને જમીનમાલિકોને તેમની જમીન વિકાસ માટે સ્વૈચ્છિક રીતે આપવાની જોગવાઈ છે. જમીન સંપાદન માટે કોઈ બળજબરી નથી અને પ્રક્રિયા આગળ વધારતા પહેલા જમીનમાલિકની સંમતિ (ના-વાંધા પ્રમાણપત્ર) ફરજિયાત છે.

 

*જમીનમાલિકોને વળતરના વિકલ્પો*: પહેલાં રોકડ વળતર આપવામાં આવતું હતું, પરંતુ આ નીતિ હેઠળ, જમીનમાલિકોને તેમની જમીનના બદલામાં વિકસિત પ્લોટ (આવાસીય અને વ્યાપારી) આપવાનો વિકલ્પ મળે છે.

 

*પ્રતિ એકર જમીન*: જમીનમાલિકને પ્રતિ એકર કૃષિ જમીનના બદલામાં ૧,૦૦૦ ચોરસ યાર્ડનો વિકસિત આવાસીય પ્લોટ અને ૨૦૦ ચોરસ યાર્ડનો વિકસિત વ્યાપારી પ્લોટ (પાર્કિંગ સિવાય) આપવામાં આવે છે.

 

*વિવિધ કદના પ્લોટ*: જમીનમાલિકોને તેમની પસંદગી મુજબ પ્લોટના કદ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક એકર જમીનના બદલામાં, જમીનમાલિક ૫૦૦, ૪૦૦, ૧૦૦ ચોરસ યાર્ડ અથવા ૫૦૦, ૩૦૦, ૨૦૦ ચોરસ યાર્ડના કદના પ્લોટ મેળવી શકે છે.

 

*વ્યાપારી પ્લોટની ફાળવણી*: વ્યાપારી પ્લોટના કદ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ નથી, પરંતુ તેની ફાળવણી મોટા કદથી નાના કદના આધારે પ્રાથમિકતાથી કરવામાં આવશે.

 

*લઘુત્તમ ક્ષેત્ર*: જો સંપાદિત જમીન ત્રણ કનાલ (લગભગ ૪૫૦ ચોરસ યાર્ડ)થી ઓછી હોય, તો કોઈ વ્યાપારી પ્લોટ આપવામાં આવશે નહીં.

 

*આંતરિમ ભથ્થું* (સબસીસ્ટન્સ એલાઉન્સ): જમીનમાલિકોને વિકસિત પ્લોટ ન મળે ત્યાં સુધી, તેમને પ્રતિ એકર ૩૦,૦૦૦ રૂપિયા વાર્ષિક લેખે મહત્તમ ત્રણ વર્ષ સુધી આંતરિમ ભથ્થું ચૂકવવામાં આવશે.

 

*ગૃપ હાઉસિંગ વિકલ્પ:* જો કોઈ વ્યક્તિ ૯ એકર જમીન આપે, તો તેને ગૃપ હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટના વિકાસ માટે ૩ એકર વિકસિત જમીન આપવામાં આવશે * જો બહુવિધ ખેડૂતો ભેગા થઈને ૫૦ એકર જમીનનું યોગદાન આપે, તો તેમને ૩૦ એકર સંપૂર્ણ વિકસિત જમીન આપવામાં આવશે.

 

*સ્વામિત્વની સ્વતંત્રતા:* ખેડૂતો અથવા જમીનમાલિકોને તેમના ફાળવેલ પ્લોટ રાખવા, ભાડે આપવા અથવા વેચવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા રહેશે.

 

*ગેરકાયદેસર વસાહતો પર નિયંત્રણ:* આ નીતિ ૧૪,૦૦૦ થી વધુ ગેરકાયદેસર વસાહતોના પ્રસારને રોકવા અને આયોજિત શહેરીકરણને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ હેતુ ધરાવે છે. તે પંજાબ એપાર્ટમેન્ટ એન્ડ પ્રોપર્ટી રેગ્યુલેશન એક્ટ (પી.એ.પી.આર.એ.), ૧૯૯૫ હેઠળ કોલોની લાઇસન્સના આંશિક સરન્ડર અને રદ્દીકરણને સમર્થન આપે છે.

 

*વધારાના મહેસૂલ સંગ્રહ:* સરકારને મહેસૂલ વધારવા માટે બાહ્ય વિકાસ શુલ્ક (ઈડીસી), જમીનના ઉપયોગમાં ફેરફાર (સીએલયુ) શુલ્ક અને લાઇસન્સ ફીમાં સુધારા અને વધારાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેમાં ૨૦૨૬થી ૧૦% વાર્ષિક વધારો થશે.

 

 

આ નીતિનો અમલ શરૂઆતમાં ૨૭ શહેરો અને નગરોમાં કરવામાં આવશે. જોકે, આ નીતિ ખેડૂતોના વિરોધનો સામનો કરી રહી છે, જેઓ તેને તેમની ફળદ્રુપ જમીનો છીનવી લેવાની અને કોર્પોરેટને સોંપવાના "ષડયંત્ર" તરીકે જુએ છે.