નવી દિલ્હી, તા. ૧૯ જુલાઈ, ૨૦૨૫: ભારતીય રાજકારણમાં એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એ શુક્રવારે વિપક્ષી દળોના 'ઇન્ડિયન નેશનલ ડેવલપમેન્ટલ ઇન્ક્લુઝિવ એલાયન્સ' (INDIA) ગઠબંધનમાંથી બહાર નીકળવાની જાહેરાત કરી છે. પાર્ટીએ જણાવ્યું હતું કે, આ ગઠબંધન "એકજુટ રહેવામાં અને તેના એજન્ડાને આગળ વધારવામાં નિષ્ફળ" રહ્યું છે. આ જાહેરાત INDIA ગઠબંધનની નિર્ધારિત બેઠકના માત્ર એક દિવસ પહેલા અને સંસદના ચોમાસુ સત્રના થોડા દિવસો પહેલા આવી છે.
રાજ્યસભા સાંસદ સંજય સિંહે પોતાના નિવાસસ્થાને આ જાહેરાત કરતા AAPના આ નિર્ણય માટે કોંગ્રેસને જવાબદાર ઠેરવી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "આગામી બિહાર ચૂંટણીમાં AAP અગાઉની રાજ્ય ચૂંટણીઓ અને પેટાચૂંટણીઓની જેમ સ્વતંત્ર રીતે લડશે."
સંજય સિંહે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, "AAP INDIA ગઠબંધનનો ભાગ નથી, જોકે અમે સંસદમાં જનતાના મુદ્દાઓને મજબૂતીથી ઉઠાવવાનું ચાલુ રાખીશું, અને જ્યારે પણ અમને લાગશે કે સરકાર ખોટી છે ત્યારે તેનો વિરોધ કરીશું. અમે હંમેશા એક મજબૂત વિપક્ષની ભૂમિકા ભજવી છે અને તે ભજવતા રહીશું. INDIA ગઠબંધન તેની બેઠકો યોજે અને જે પણ નિર્ણયો લેવા હોય તે લઈ શકે છે."
સિંહે આક્ષેપ કર્યો કે, ૨૦૨૪ પછી કોંગ્રેસ વિપક્ષને એકજુટ રાખવામાં નિષ્ફળ રહી છે. ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં INDIA ગઠબંધને ૨૩૪ બેઠકો જીતી હતી, જેના કારણે ભાજપ ૨૦૧૪ પછીના સૌથી નીચા સ્કોર પર આવી ગયું હતું, જોકે પાર્ટી હજુ પણ ગૃહમાં સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી હતી અને તેના ગઠબંધન ભાગીદારો સાથે બહુમતી હાંસલ કરી શકી હતી.
સંજય સિંહે સવાલ ઉઠાવ્યો કે, "INDIA ગઠબંધને તેનો એજન્ડા આગળ વધારવા માટે કોઈ પગલાં લીધા નથી, ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણી પછી કોઈ બેઠકો યોજી નથી. ગઠબંધનમાં સૌથી મોટી પાર્ટી કોંગ્રેસ છે. પરંતુ શું તેણે પાર્ટીઓને એકજુટ રાખવામાં પોતાની ભૂમિકા ભજવી?"
ઉલ્લેખનીય છે કે, AAP અને કોંગ્રેસે ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણી દિલ્હી, ગુજરાત, હરિયાણા, ગોવા અને ચંદીગઢમાં સાથે મળીને લડી હતી. જોકે, ફેબ્રુઆરીમાં યોજાયેલી ૨૦૨૫ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બંને પક્ષોએ અલગ અલગ ચૂંટણી લડી હતી અને પ્રચાર દરમિયાન એકબીજા પર પ્રહારો કર્યા હતા.
કોંગ્રેસ નેતા અને પંજાબના વિપક્ષી નેતા પ્રતાપ સિંહ બાજવાએ આ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે, "AAPના બહાર નીકળવાથી અસ્પષ્ટતા દૂર થતા INDIA ગઠબંધન વધુ મજબૂત બનશે. રાહુલ ગાંધી ભારતનું બંધારણ, લોકશાહી અને બિનસાંપ્રદાયિકતાનું રક્ષણ કરવાની લડતમાં સ્પષ્ટ અને વિશ્વસનીય ચહેરા તરીકે ઉભરી આવ્યા છે... તેનાથી વિપરીત, AAP હંમેશા ડબલ ગેમ રમી રહી હતી. કેજરીવાલે જાહેરમાં કોંગ્રેસના કાર્યકરોને AAPમાં જોડાવા અપીલ કરી, જે તેમના ઇરાદાઓને ખુલ્લા પાડે છે. ભાજપ સામે લડવાને બદલે, AAP સતત કોંગ્રેસને નિશાન બનાવીને મોટા વિરોધ પક્ષના સ્થાનને નબળું પાડી રહી હતી. AAPના બહાર નીકળવાથી, INDIA હવે વાસ્તવિક, પ્રતિબદ્ધ ભાગીદારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને ભાજપ સામે એકજુટ, સ્પષ્ટ વિકલ્પ રજૂ કરવા માટે સ્વતંત્ર છે."
રામજસ કોલેજના રાજકીય વિજ્ઞાનના સહયોગી પ્રોફેસર તનવીર ઐજાઝે જણાવ્યું હતું કે, AAPનું બહાર નીકળવું વિપક્ષી જૂથમાં રહેલા આંતરિક તણાવ અને સ્પર્ધાત્મક મહત્વાકાંક્ષાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. "લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને પડકારવાના સમાન ધ્યેય સાથે ગઠબંધન રચવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ચૂંટણી પછીની વાસ્તવિકતાઓએ રાજકીય ગણતરીઓ બદલી નાખી છે," તેમણે કહ્યું. "ત્યારબાદની રાજ્ય ચૂંટણીઓમાં AAPનો એકલા હાથે જવાનો નિર્ણય તેની પ્રાદેશિક ઓળખ અને સ્વાયત્તતા જાળવી રાખવાની વ્યૂહાત્મક ચાલ દર્શાવે છે, ખાસ કરીને એવા રાજ્યોમાં જ્યાં તે પોતાને જુનિયર ભાગીદારને બદલે મુખ્ય ખેલાડી તરીકે જુએ છે. આ વિકાસ વિવિધ પ્રાદેશિક હિસ્સાઓ અને વૈચારિક પ્રાથમિકતાઓ સાથેના વિવિધ ગઠબંધનમાં સુમેળ જાળવવામાં પડકારોને રેખાંકિત કરે છે."