તુવાલુ એક નાનો ટાપુ દેશ છે, જે પેસિફિક મહાસાગરમાં છે. તે આબોહવા પરિવર્તનના ભયંકર ફટકાનો સામનો કરી રહ્યો છે. તેની સમગ્ર વસ્તી ડૂબી જવાના ભયનો સામનો કરી રહી છે. હવે વિશ્વનું પ્રથમ આયોજિત રાષ્ટ્રીય સ્થળાંતર શરૂ થઈ રહ્યું છે. 16 જૂનથી શરૂ થયેલી વિઝા અરજીમાં, 5,157 લોકોએ (લગભગ અડધી વસ્તી) ઓસ્ટ્રેલિયામાં આશ્રય માટે નોંધણી કરાવી છે. 18 જુલાઈએ અરજીઓ બંધ થઈ ગઈ છે. દર વર્ષે તુવાલુથી 280 લોકો ઓસ્ટ્રેલિયા જઈ શકશે. આ બધું આબોહવા પરિવર્તનની ભયંકર અસરોને કારણે થઈ રહ્યું છે.

18 જુલાઈએ અરજીઓ બંધ થઈ ગઈ છે. દર વર્ષે તુવાલુથી 280 લોકો ઓસ્ટ્રેલિયા જઈ શકશે. આ બધું આબોહવા પરિવર્તનની ભયંકર અસરોને કારણે થઈ રહ્યું છે. ઓસ્ટ્રેલિયા અને હવાઈ વચ્ચે સ્થિત તુવાલુ નવ નીચા એટોલ્સથી બનેલું છે. તેની સરેરાશ ઊંચાઈ ફક્ત 6 ફૂટ (2 મીટર) છે. સૌથી ઊંચો બિંદુ પણ ફક્ત 15 ફૂટ (4.5 મીટર) છે. છેલ્લા 30 વર્ષોમાં સમુદ્રનું સ્તર 6 ઇંચ વધ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે 2050 સુધીમાં, તુવાલુનો અડધો ભાગ પાણીમાં ડૂબી જશે. 2100 સુધીમાં 90% થી વધુ જમીન અદૃશ્ય થઈ શકે છે.

આ સાથે તોફાન, પૂર અને ભરતીના મોજા તુવાલુને વિનાશક બનાવી રહ્યા છે. સમુદ્રનું ખારું પાણી તાજા પાણીના કુવાઓમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે, પીવાના પાણી અને પાકનો નાશ કરી રહ્યું છે. લોકોને તેમના પાકને જમીનથી ઉપર ઉંચા કરવાની ફરજ પડી રહી છે, પરંતુ આ પણ લાંબા સમય સુધી કામ કરશે નહીં. નાસાના મતે 2050 સુધીમાં, ફુનાફુટીનો અડધો ભાગ, જ્યાં 60% લોકો રહે છે, દરરોજ પાણીમાં ડૂબી જશે. મને એ વિચારીને પણ ગુસ્સો આવે છે કે એક દિવસ આખો દેશ ધૂળમાં ફેરવાઈ શકે છે.

આ ભયંકર પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે, ઓસ્ટ્રેલિયા અને તુવાલુએ 2023 માં ફાલેપિલી યુનિયન સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જે 2024 માં અમલમાં આવ્યો હતો. આ વિશ્વનો આવો પહેલો કરાર છે, જે આબોહવા પરિવર્તનથી પ્રભાવિત સમગ્ર દેશના સ્થળાંતરની યોજના બનાવે છે. આ સંધિ હેઠળ તુવાલુથી દર વર્ષે 280 લોકો ઓસ્ટ્રેલિયા જઈ શકશે. વિઝા માટે નોંધણી 16 જૂનથી 18 જુલાઈ સુધી થઈ હતી. પહેલા ચાર દિવસમાં જ 3125 લોકોએ અરજી કરી હતી. અત્યાર સુધીમાં 5,157 લોકોએ પોતાનું નસીબ અજમાવ્યું છે, જે દેશની વસ્તીના લગભગ અડધા (11,000) છે.

આ વિઝા સાથે તુવાલુના લોકો ઓસ્ટ્રેલિયામાં રહી શકે છે અને કામ કરી શકે છે. તેઓ અભ્યાસ કરી શકે છે. તેઓ ઓસ્ટ્રેલિયન નાગરિકોની જેમ આરોગ્ય અને શિક્ષણ સુવિધાઓ મેળવી શકે છે. તેઓ જ્યારે ઇચ્છે ત્યારે તુવાલુ પાછા ફરી શકે છે, પરંતુ ડૂબતા દેશમાં પાછા ફરવાની આશા ઓછી થઈ રહી છે. ઓસ્ટ્રેલિયન સરકાર કહે છે કે આ ગર્વથી સ્થળાંતર કરવાનો એક માર્ગ છે કારણ કે આબોહવા પરિવર્તન આ લોકોના જીવન, સુરક્ષા અને ભવિષ્યનો નાશ કરી રહ્યું છે.

હવામાન પરિવર્તને તુવાલુને ભયંકર સંકટમાં મૂક્યું છે. દરિયાઈ પાણીનું વધતું પ્રમાણ માત્ર જમીનને ગળી રહ્યું નથી, પરંતુ માછીમારી જેવા જીવનના સાધનોનો પણ નાશ કરી રહ્યું છે. કોરલ રીફ મરી રહ્યા છે, જે દરિયાઈ જીવન અને દરિયાકાંઠાનું રક્ષણ કરતા હતા. લોકો પોતાના ઘર ગુમાવી રહ્યા છે. ખોરાક અને પાણીની કટોકટી વધુ ઘેરી બની રહી છે. વૈજ્ઞાનિકોને ડર છે કે તુવાલુ 80 વર્ષમાં સંપૂર્ણપણે રહેવા યોગ્ય નહીં રહે. આખો દેશ લુપ્ત થઈ શકે છે તે વિચારીને મન ધ્રુજી ઉઠે છે. આ વિઝા સાથે દર વર્ષે 280 લોકો જશે, પરંતુ દેશની વસ્તીની તુલનામાં આ સંખ્યા ઘણી ઓછી છે. જો આ ગતિ ચાલુ રહેશે, તો 10 વર્ષમાં 40% લોકો ત્યાંથી ચાલ્યા જશે. આ તુવાલુ માટે મગજનું પતન થવાનો ભય છે. કારણ કે કુશળ લોકો ત્યાંથી ચાલ્યા જશે. પાછળ રહેનારાઓ માટે જીવન વધુ મુશ્કેલ બનશે. 

ભવિષ્યમાં કિરીબાતી જેવા અન્ય ટાપુ દેશો માટે પણ આવું થઈ શકે છે. પરંતુ આ સંધિ પણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે: શું આ ખરેખર એક પ્રતિષ્ઠિત સ્થળાંતર છે? કે કોઈ દેશની ઓળખ અને સંસ્કૃતિને બચાવવાની છેલ્લી તક છે? તુવાલુના લોકો તેમના મૂળ સાથે જોડાયેલા છે, પરંતુ ડૂબતા દેશમાં રહેવું અશક્ય બની રહ્યું છે. કેટલાક લોકો કહે છે કે તેઓ ક્યારેય જશે નહીં, પરંતુ મોટાભાગના યુવાનો ભવિષ્યની શોધમાં ત્યાંથી જવા માંગે છે. વિઝાનું પરિણામ જુલાઈના અંત સુધીમાં આવશે. પહેલા લોકો 2025 ના અંત સુધીમાં ઓસ્ટ્રેલિયા પહોંચી શકે છે. પરંતુ આ સ્થળાંતર એ ભયાનક યાદ અપાવે છે કે આબોહવા પરિવર્તન કેટલું ખતરનાક હોઈ શકે છે.